An bhfuair tú an méid a bhí á lorg agat?
An bhfuair tú a raibh á lorg agat?
Cabhraigh linn torthaí an chuardaigh IS a fheabhsú trí d'aiseolas a thabhairt anseo (3-5 nóim).
Comhairliúchán Poiblí ar Threochlár Náisiúnta na hÉireann um Chosc ar Dhramhbhia á oscailt ag an Aire Dillon
- Foilsithe:
- An t-eolas is déanaí:
Leagfar amach sa Treochlár gníomhaíochtaí chun cabhrú le hÉirinn cur amú bia a laghdú agus spriocanna nua an Aontais atá ceangailteach de réir dlí a bhaint amach maidir le cur amú bia a laghdú faoi 2030
Sheol an tAire Stáit a bhfuil freagracht air maidir leis an nGeilleagar Ciorclach sa Roinn Aeráide, Fuinnimh agus Comhshaoil, Alan Dillon, comhairliúchán poiblí inniu maidir leis an gcéad Treochlár Náisiúnta um Chosc ar Dhramhbhia eile de chuid na hÉireann (2026-2028).
Leagfar amach sa treochlár na gníomhaíochtaí is gá chun cabhrú le hÉirinn cur amú bia a laghdú ar fud shlabhra an tsoláthair bia agus spriocanna nua an Aontais atá ceangailteach de réir dlí maidir le cur amú bia a laghdú faoi 2030. Tacóidh sé freisin le tiomantas na hÉireann (faoi Sprioc Forbartha Inbhuanaithe 12.3) caillteanas agus cur amú bia a laghdú.
Bíonn tionchar ag cur amú bia ar gach duine. Nuair a chuirtear bia amú, cuirtear amú an talamh, an t-uisce, an fuinneamh agus acmhainní eile a úsáidtear chun é a tháirgeadh. Trí chur amú bia a laghdú, is féidir cabhrú le dul i ngleic leis an athrú aeráide, airgead a shábháil, úsáid níos fearr a bhaint as acmhainní nádúrtha agus tacú le haistriú na hÉireann chuig geilleagar ciorclach.
Tarlaíonn cur amú bia ag gach céim de shlabhra an tsoláthair bia, ó fheirmeacha agus monaróirí bia go miondíoltóirí, bialanna, seirbhísí bia agus teaghlaigh. De réir na Gníomhaireachta um Chaomhnú Comhshaoil (GCC), cuireadh níos mó ná 700,000 tona bia amú in Éirinn in 2024, rud a chuir i dtábhacht an gá atá le gníomhaíocht leanúnach ar fud na n-earnálacha uile.
Cuireann an treochlár leis an dul chun cinn atá déanta
Cuireann an treochlár nua leis an dul chun cinn a rinneadh faoin gcéad Treochlár Náisiúnta um Chosc ar Chur Amú Bia (2023-2025) agus is gealltanas é faoi Straitéis Uile-Rialtais don Geilleagar Ciorclach 2026-2028 de chuid na hÉireann. Léireoidh sé freisin ceanglais nua a tugadh isteach faoi Threoir athbhreithnithe maidir le Dramhaíl an Aontais Eorpaigh, lena n-áirítear spriocanna atá ceangailteach de réir dlí maidir le cur amú bia a laghdú atá le baint amach faoi 2030. Foilseofar an treochlár ar bhonn reachtúil níos déanaí i mbliana (2026).
Beidh ullmhú an treochláir bunaithe freisin ar mholtaí ón tionscadal maidir le Ciorcal Bia, a bunaíodh faoin gcéad treochlár agus a maoiníodh tríd an gCiste don Gheilleagar Ciorclach. Scrúdaíodh sa tionscadal bealaí chun deonú agus athdháileadh barrachais bia a mhéadú ionas gur féidir níos mó bia inite a úsáid seachas a chur amú.
Ag seoladh an chomhairliúcháin dó, dúirt an tAire Stáit a bhfuil freagracht speisialta air maidir leis an nGeilleagar Ciorclach, Alan Dillon:
"Tá am, iarracht, fuinneamh agus acmhainní nádúrtha luachmhara ag teastáil le haghaidh gach píosa bia a tháirgimid. Tá laghdú ar chur amú bia ar cheann de na bealaí is simplí is féidir linn astaíochtaí a laghdú, acmhainní luachmhara a chosaint agus córas bia níos inbhuanaithe a thógáil.
"Cuideoidh an treochlár nua seo le hiarrachtaí na hÉireann a threorú sna blianta amach romhainn, ach tá sé tábhachtach go léiríonn sé taithí agus smaointe na ndaoine a tháirgeann, a dhíolann, a ullmhaíonn agus a itheann bia gach lá.
"Molaim do gach duine a bhfuil suim acu i gcur amú bia a chosc – lena n-áirítear gnólachtaí, feirmeoirí, eagraíochtaí pobail, carthanais bhia, fiontair shóisialta agus daoine den phobal – páirt a ghlacadh sa chomhairliúchán seo agus cuidiú leis an gcéad Treochlár Náisiúnta um Chosc ar Dhramhbhia eile de chuid na hÉireann a mhúnlú."
Ag labhairt dó faoin gcomhairliúchán, dúirt an tAire Talmhaíochta, Bia agus Mara, Martin Heydon:
"Molaim go mór do na páirtithe leasmhara uile páirt a ghlacadh sa chomhairliúchán seo. Teastaíonn réitigh uainn ní hamháin chun déileáil le cur amú bia inseachanta trí chleachtais athdháilte agus ísealdramhaíola, ach freisin chun aghaidh a thabhairt ar chur amú bia dosheachanta trí thionscadail nuálacha amhail an Gléasra Píolótach Náisiúnta Bithscaglainne (NBPP) a osclaíodh le déanaí ag an gCampas Náisiúnta Bithgheilleagair ar an Lisín, Co Thiobraid Árann.
"Nuair a oibríonn na páirtithe leasmhara uile ar fud an tslabhra bia le chéile chun ár gcur amú bia a laghdú, cabhraímid lenár bpríomhtháirgeoirí agus lenár bpríomhphróiseálaithe a bheith níos inbhuanaithe agus níos athléimní agus léirímid meas ar an obair chrua atá déanta chun an bia sin a tháirgeadh."
Tá an roinn ag lorg aighneachtaí ón bpobal agus ó pháirtithe leasmhara maidir leis an Dréacht-Treochlár Náisiúnta um Chosc ar Dramhbhia 2026-2028.
Is é an dáta deiridh le haghaidh aighneachtaí ná 5pm Dé hAoine an 4 Meán Fómhair 2026.
Tá sonraí maidir le conas aighneacht a dhéanamh ar fáil ag an nasc seo a leanas: https://www.gov.ie/ga/an-roinn-aer%C3%A1ide-fuinnimh-agus-comhshaoil/comhairliuchain/comhairli%C3%BAch%C3%A1n-poibl%C3%AD-ar-an-treochl%C3%A1r-n%C3%A1isi%C3%BAnta-um-chosc-ar-dhramhbhia-2026-2028/
CRÍOCH