Cuardaigh ar fad gov.ie

Preasráitis

Tugann an Chartlann Náisiúnta Daonáireamh 1926 ar an mbóthar le sraith dátaí camchuairte ar fud na hÉireann

Beidh taispeántas Ár Scéal Féin ag taisteal chuig 10 n-ionad de chuid an Údaráis Áitiúil chomh maith leis an gComórtas Treabhdóireachta sna míonna amach romhainn

Mar chuid de eisiúint Dhaonáireamh 1926, tabharfaidh an Chartlann Náisiúnta taispeántas atá curtha le chéile go speisialta, Ár Scéal Féin, chuig 11 ionad ar fud na hÉireann sna míonna amach romhainn mar chuid dá clár rannpháirtíochta poiblí a forbraíodh chun gabháil le seoladh Dhaonáireamh 1926.

Cuirfidh taispeántas Ár Scéal Féin tús le camchuairt chuig 10 ionad Údaráis Áitiúil sna míonna amach romhainn, lena n-áirítear an Mhí, Dún na nGall, Loch Garman, Port Láirge, Corcaigh, Luimneach, Cill Dara, an Iarmhí, Ciarraí agus Tiobraid Árann. Cuirfear i láthair é freisin ag na Craobhchomórtais Treabhadóireachta i Screagán, Co. Uíbh Fhailí.

Thug an Chartlann Náisiúnta cuireadh d’Údaráis Áitiúla an taispeántas a óstáil, taispeántas a scrúdaíonn an saol in Éirinn neamhspleách nua sa bhliain 1926. Ag baint úsáide as doiciméid agus íomhánna comhaimseartha, taispeántais chlosamhairc agus, thar aon rud eile, na tuairisceáin daonáirimh féin, scrúdaíonn Ár Scéal Féin daonáireamh 1926 chun pictiúr den saol in Éirinn sa bhliain 1926 a chur i láthair: ó spórt agus siamsaíocht go teanga, cultúr, reiligiún, inscne agus saol oibre áitritheoirí Shaorstát Éireann céad bliain ó shin.

Ag labhairt dó roimh an turas, dúirt an tAire Cultúir, Cumarsáide agus Spóirt, Patrick O’Donovan TD:

Tá áthas orm go dtabharfaidh an Chartlann Náisiúnta a taispeántas, Ár Scéal Féin, chuig 10 ionad údaráis áitiúil ar fud na tíre. Tá foilsiú Dhaonáireamh 1926 tar éis samhlaíocht an phobail a ghabháil i ndáiríre agus tugann an taispeántas seo deis do dhaoine tuiscint níos fearr a fháil ar Éirinn na bliana 1926.

Do dhaoine ar fud na hÉireann, tá rud éigin thar a bheith pearsanta tugtha ag Daonáireamh 1926. Thug sé deis dúinn go léir céim siar in am agus bualadh lenár dteaghlaigh, lenár gcomharsana agus lenár bpobail féin mar a bhí siad beagnach céad bliain ó shin. Tugann sé an stair amach as an teibí agus isteach sa ghnáthshaol. Tugann an taispeántas seo deis bhreise do dhaoine iniúchadh a dhéanamh ar Éirinn agus ar a muintir i 1926.

Dúirt Orlaith McBride, Stiúrthóir na Cartlainne Náisiúnta:

Táimid ag tnúth go mór le Ár Scéal Féin a thabhairt ar camchuairt sna míonna amach romhainn i gcomhpháirtíocht lenár gcomhghleacaithe sna húdaráis áitiúla. Tá an taispeántas curtha i láthair cheana féin i mBaile Átha Cliath, i Londain agus i mBostún áit ar bhain na mílte duine taitneamh as níos mó a fhoghlaim faoi Éirinn i 1926. Ní doiciméad stairiúil amháin atá i nDaonáireamh 1926. Is acmhainn náisiúnta bheo é. Ní hamháin go bhfuil sé ag staraithe acadúla nó ag cartlannaithe, ach ag an bpobal i gcoitinne. Sna seachtainí ó seoladh an taispeántais agus tá súil againn sna míonna agus sna blianta amach romhainn, déanfaidh daoine cuardach ar an daonáireamh chun seantuismitheoirí agus sean-seantuismitheoirí móra a aimsiú, imirce agus naisc teaghlaigh a rianú, patrúin oibre agus teanga atá ag athrú a thuiscint, agus réaltachtaí laethúla na beatha in Éirinn i 1926 a iniúchadh. Tugann an taispeántas seo léargas breise ar an Éirinn sin.

D’eisigh an Chartlann Náisiúnta Daonáireamh 1926 ar an 18 Aibreán 2026, rud a fhágann go bhfuil sé ar fáil saor in aisce agus inchuardaithe go hiomlán ar www.nationalarchives.ie. Soláthraíonn na taifid nua-eisithe acmhainn gan fasach, rud a ligeann d’úsáideoirí nascleanúint éifeachtach a dhéanamh ar thuairisceáin mhionsonraithe teaghlaigh ó 1926 den chéad uair. Ó eisíodh é, tá breis is 40 milliún cuairt tugtha ar shuíomh gréasáin na Cartlainne Náisiúnta.

Bhí ullmhú Dhaonáireamh 1926 lena fhoilsiú go poiblí ina thionscadal mór don Chartlann Náisiúnta agus don Stát, agus infheistíocht €5 milliún ón Rialtas mar thaca leis. Mar chuid den tionscnamh, a thóg beagnach trí bliana, rinneadh caomhnú cúramach, buanchoimeád, digitiú ardtaifigh, agus trascríobh breis is 750,000 tuairisceán teaghlaigh agus áiritheoirí aonair.

CRÍOCH

Nóta d’Eagarthóirí

Sonraí iomlána Chamchuairte an Taispeántais

  • An Mhí – Ionad Pobail Naomh Mhuire, an Uaimh, 13 – 28 Meitheamh
  • Cill Dara – Leabharlann agus Cultúrlann Nás na Ríogh, 4 – 28 Iúil 2026
  • Corcaigh – St. Peter’s, Cathair Chorcaí, 7 – 26 Iúil 2026
  • Port Láirge – Príomhleabharlann, Cathair Phort Láirge, 1 – 20 Lúnasa 2026
  • Loch Garman – Halla an Chontae, 4 – 21 Lúnasa 2026
  • An Iarmhí – Áras Chomhairle Contae na hIarmhí, 25 Lúnasa – 11 Meán Fómhair 2026
  • Craobhchomórtais Treabhadóireachta – Screagáin, Co. Uíbh Fáilí, 15 – 17 Meán Fómhair 2026
  • Ciarraí – Leabharlann an Chontae, Trá Lí, 1 – 17 Deireadh Fómhair 2026
  • Luimneach – Oifigí na Cathrach, Cé na gCeannaithe, 2 – 16 Deireadh Fómhair 2026
  • Tiobraid Árainn – Source Arts Centre, Dúrlas Éile, 2 – 21 Samhain 2026
  • Dún na nGall – Iarsmalann an Chontae, Litir Ceanainn, 25 Samhain – 20 Nollaig 2026

Faoin gCartlann Náisiúnta

Caomhnaíonn an Chartlann Náisiúnta cuimhne an Stáit i bhfoirm a cuid taifead scríofa. Faigheann agus cosnaíonn sí taifid phoiblí na hÉireann, rud a chinntíonn a n-infhaighteacht mar acmhainn do chách. Baineann na taifid seo le stair shóisialta, chultúrtha, eacnamaíoch agus pholaitiúil oileán na hÉireann ón Meánaois go bunú Shaorstát Éireann i 1922 agus isteach sa ré nua-aimseartha.

Is ann don fhoirm seo d’aiseolas, agus sin amháin, a bhaineann leis an leathanach reatha.

Ná cuir faisnéis phearsanta ná airgeadais san áireamh.

Chun gov.ie a fheabhsú, déanfar anailís ar an bhfaisnéis a chuireann tú isteach agus ní thabharfar freagra uirthi ar bhonn indibhidiúil.

Conas mar a bhí d’eispéireas ar an leathanach reatha? (ag teastáil)

Tá 400 carachtar fágtha agat