Osclaíonn an tAire O’Sullivan scéimeanna maoinithe don Oidhreacht Thógtha d’iarratais 2027

Tá trí scéim mhaoinithe ar fáil d’úinéirí foirgneamh agus struchtúr stairiúil

Tacaíonn na cistí le foirgnimh, sráid-dreacha agus scileanna tógála traidisiúnta

D’oscail an tAire Stáit, atá freagrach don Dúlra, don Oidhreacht agus don Bhithéagsúlacht sa Roinn Tithíochta, Rialtais Áitiúil agus Oidhreachta, Christopher O’Sullivan TD, trí phríomhscéim oidhreachta tógtha d’iarratais inniu (28 Iúil 2026): An Scéim Infheistíochta don Oidhreacht Thógtha (SIOT), Ciste na Struchtúr Stairiúil (CSS) agus Foirgneamh Stairiúil Ceann Tuí (FSCT) don bhliain 2027.

Tá na scéimeanna seo, arna maoiniú ag an Roinn tríd an tSeirbhís Náisiúnta maidir le hOidhreacht Thógtha (SNOT) agus á bhfeidhmiú ag údaráis áitiúla, ar cheann de phríomhbhealaí an Stáit chun tacú le húinéirí foirgneamh stairiúil agus struchtúir chosanta a bhfoirgnimh a dheisiú agus a chaomhnú do na glúnta atá le teacht. Chomh maith le foirgnimh stairiúla agus sráid-dreacha a chaomhnú agus a fheabhsú, cabhraíonn na scéimeanna freisin le scileanna traidisiúnta tógála a chaomhnú agus a fhorbairt.

In 2026, leithdháileadh breis agus €12 mhilliún i maoiniú ar níos mó ná 700 tionscadal.

Tacóidh scéimeanna 2027 le deisiú, cothabháil agus athnuachan struchtúr stairiúil ar fud na tíre, ag tabhairt ómós don am atá thart agus á gcosaint amach anseo.

Ag fógairt scéimeanna níos luaithe inniu, dúirt an tAire O’Sullivan:

“Cuireann na scéimeanna maoinithe oidhreachta tógtha seo infheistíocht riachtanach ar fáil chun cabhrú lenár bhfoirgnimh stairiúla a chosaint, lena n-áirítear tithe príobháideacha, foirgnimh shibhialta, aghaidheanna siopaí faoi chosaint agus foirgnimh reiligiúnacha. Molaim d’úinéirí maoine stairiúla incháilithe iarratas a dhéanamh ar na deontais atá ar fáil chun cabhrú leo a gcuid maoine a chothabháil.

“Thug mé cuairt ar go leor tionscadal a fuair maoiniú faoin SIOT agus an CSS le bliain anuas, agus cuireann sé iontas orm i gcónaí an leibhéal scile agus ceardaíochta atá á úsáid chun na foirgnimh seo a chaomhnú do na glúnta atá le teacht. Ní féidir é seo a bhaint amach ach amháin le dúthracht na n-úinéirí agus a bpobal áitiúil, agus táim ag tnúth leis an raon tionscadal a chuirfear isteach dár ndeontais do 2027 a fheiceáil.”

Anuraidh, leithdháileadh breis agus €600,000 i maoiniú ar shruth maoinithe d’fhoirgnimh ceann tuí ar fud na hÉireann, agus tá an tAire O’Sullivan ag iarraidh ar úinéirí foirgneamh ceann tuí na tacaíochtaí atá ar fáil a lorg le haghaidh deisiúchán agus oibre ar a gcuid tuí.

“Is cuid thábhachtach dár n-oidhreacht thógtha iad foirgnimh cheann tuí, mar atá an obair a bhaineann lena gcothabháil. Cuireann na scéimeanna seo obair luachmhar ar fáil do go leor ceardaithe agus lucht ceirde traidisiúnta ar fud na hÉireann, rud a chabhraíonn le scileanna uathúla a choinneáil beo,” a dúirt sé.

Tá dátaí oscailte na dtrí scéim uile ailínithe i mbliana, i ndiaidh aiseolas a fháil ó iarratasóirí agus ó Oifigigh Chaomhnaithe Ailtireachta agus Oifigigh Oidhreachta na n-údarás áitiúil. Maidir leis an gCiste um Struchtúir Stairiúla, tugann sé seo am breise d’iarratasóirí a n-iarratas a chur isteach. Cuireann sé ar chumas fógraí deontais a dhéanamh níos luaithe freisin, rud a thugann níos mó ama d’úinéirí agus do chaomhnóirí foirgneamh agus struchtúr stairiúil a gcuid oibreacha a chur i gcrích laistigh den bhliain féilire 2027.

CRÍOCH

Nótaí d'Eagarthóirí /Tuilleadh Eolais

Scéim Infheistíochta don Oidhreacht Thógtha (SIOT)

Tá an SIOT á fheidhmiú ag Údaráis Áitiúla le maoiniú ón tSeirbhís Náisiúnta maidir le hOidhreachta Thógtha (SNOT) de chuid na Roinne Tithíochta, Rialtais Áitiúil agus Oidhreachta.

Déantar an SIOT a riaradh trí na hÚdaráis Áitiúla, agus tá sé ceaptha chun tacú le cothabháil agus deisiú foirgneamh stairiúil na hÉireann trí dheontais idir €2,500 agus €50,000 a chur ar fáil le haghaidh oibreacha ar fhoirgnimh atá faoi chosaint faoi na hAchtanna um Pleanáil agus Forbairt, agus d’fhoirgnimh dhúchasacha nach bhfuil cosaint reachtúil acu ach atá fós riachtanach dár n-oidhreacht ailtireachta.

Foirgneamh Stairiúil Ceann Tuí (FSCT)

I bhfianaise na gcúinsí uathúla atá roimh úinéirí struchtúr stairiúil le díonta tuí, cuireann an scéim seo maoiniú sonrach ar fáil le haghaidh oibreacha ar na réadmhaoine sin. Reáchtáiltear an scéim seo i gcomhar leis an SIOT, agus leithdháiltear an maoiniú breise ar Údaráis Áitiúla ar bhonn pro rata de réir líon na struchtúr ceann tuí atá ar a dTaifid ar Struchtúir Chosanta.

An Ciste um Struchtúir Stairiúla

Is scéim dheontais d’fhoirgnimh stairiúla é an CSS, arna chur ar fáil ag an tSeirbhís Náisiúnta don Oidhreacht Thógtha (SNOT) laistigh den Roinn Tithíochta, Rialtais Áitiúil agus Oidhreachta. Déanann gairmithe oidhreachta laistigh de gach Údarás Áitiúil an maoiniú a riar, agus bronntar deontais ar bhonn iomaíochta náisiúnta.

Cuirfidh an CSS 2027 deontais suas le €200,000 ar fáil do thionscadail a bhfuil cuspóirí láidre acu maidir le caomhnú na hoidhreachta tógtha agus ar féidir leo tairbhe shoiléir don phobal nó don chomhphobal a léiriú freisin. Cuireann sé ar chumas infheistíocht ríthábhachtach a dhéanamh inár n-oidhreacht thógtha luachmhar, agus cabhraíonn sé le húinéirí agus le caomhnóirí struchtúr stairiúil iad a chosaint ar mhaithe le leas an phobail agus na gcomhphobal amach anseo. Díríonn oibreacha maoinithe ar chreatlach stairiúil na bhfoirgneamh tábhachtach seo a chaomhnú, agus tugtar tús áite d’oibreacha chun an clúdach seachtrach a chosaint nó a dheisiú, amhail an díon agus na fuinneoga, na ballaí seachtracha a athphointeáil nó a athrindreáil, agus oibreacha eile den chineál céanna.

D'fhonn a bheith incháilithe don scéim, ní mór an mhaoin atá i gceist a bheith san áireamh, nó a bheith molta lena cur san áireamh, i dTaifead na Struchtúr Cosanta de chuid an údaráis áitiúil ábhartha. D’fhéadfadh struchtúir nó oibreacha laistigh de Limistéar Caomhnaithe Ailtireachta (LCA) a bheith incháilithe freisin.

An Próiseas Iarratais & Tuilleadh Eolais

Is é an 30 Deireadh Fómhair 2026 an spriocdháta d’iarratais chuig údaráis áitiúla i gcás SIOT agus FSCT, agus is é an 27 Samhain 2026 an spriocdháta i gcás CSS.

Fógrófar na tionscadail rathúla go luath in 2027, agus foilseofar liostaí iomlána ar gov.ie.

Tá tuilleadh sonraí faoi na scéimeanna agus na riachtanais incháilitheachta le fáil ag:

Scéim Infheistíochta don Oidhreacht Thógtha (SIOT)

Foirgneamh Stairiúil Ceann Tuí (FSCT)

An Ciste um Struchtúir Stairiúla

Ba cheart ceisteanna maidir le hincháilitheacht foirgnimh áirithe a chur faoi bhráid an Oifigigh Caomhnaithe Ailtireachta (OCA) nó Oifigeach Oidhreachta an Údaráis Áitiúil don cheantar ina bhfuil an foirgneamh suite.

Is féidir ceisteanna maidir le sonraí teicniúla na scéimeanna a chur chuig builtheritage@housing.gov.ie nó HSF@housing.gov.ie.