'Tá sé ríthábhachtach fuinneamh in-athnuaite amach ón gcósta a fhorbairt i bhfianaise praghsanna luaineacha breosla iontaise agus cur isteach ar sholáthar'
- Foilsithe: 14 Bealtaine 2026
- An t-eolas is déanaí: 4 Meitheamh 2026
Seolann an tAire O'Brien Tuarascáil ar an gClár Fuinnimh Gaoithe Amach ón gCósta ina leagtar amach dul chun cinn i seachadadh fuinnimh amach ón gcósta
Deir an tAire Aeráide, Fuinnimh agus Comhshaoil, Darragh O'Brien, go léiríonn tionchar imeachtaí an domhain an tábhacht a bhaineann le fuinneamh in-athnuaite amach ón gcósta in Éirinn a fhorbairt. Leagann sé béim ar an bhfíric go bhfuil spéis shuntasach idirnáisiúnta ann chun infheistíocht a dhéanamh i bhforbairt fuinnimh in-athnuaite amach ón gcósta in Éirinn.
Ag labhairt dó ag seoladh Thuarascáil Bhliantúil ar an gClár Fuinnimh Gaoithe Amach ón gCósta, dúirt an tAire O'Brien:
"Léiríonn an luaineacht le déanaí i bpraghsanna breosla iontaise idirnáisiúnta agus an cur isteach a rinneadh ar an soláthar de bharr coimhlinte i gCaolas Hormuz agus sa Mheánoirthear an tábhacht a bhaineann lenár bhfuinneamh in-athnuaite féin a fhorbairt – go háirithe gaoth amach ón gcósta, atá fairsing in Éirinn. Ciallaíonn ár n-acmhainn uathúil ghaoithe amach ón gcósta go bhfuil spéis mhór ag infheisteoirí idirnáisiúnta infheistíocht a dhéanamh inár bhforbairt fuinnimh amach ón gcósta. Cruthaíodh é sin leis an dara ceant amach ón gcósta a rinne an stát, a mheall spéis mhór idirnáisiúnta le míonna beaga anuas nuair a bhí ceantanna eile i mbéal cliseadh timpeall an domhain. Is léiriú é rath doshéanta cheant Tonn Nua ar thiomantas leanúnach Rialtas na hÉireann don earnáil fuinnimh in-athnuaite amach ón gcósta agus do thimpeallacht beartais sheasmhach a sholáthar d’infheistíocht."
Leis an tuarascáil, a chuir an Tascfhórsa um Sheachadadh Gaoithe Amach ón gCósta ar fáil, cuirtear príomhéachtaí, buaicphointí agus dúshláin a bhí romhainn in 2025 ar fud 9 sruth oibre tras-rialtais an tascfhórsa i láthair, mar aon le gníomhartha atá le cur i gcrích in 2026 ar thuras na hÉireann i dtreo áit a bhaint amach mar cheannaire domhanda i bhfuinneamh amach ón gcósta.
In 2025, leanadh den obair chun an eangach leictreachais a fhorbairt chun freastal ar ghaoth amach ón gcósta agus tugadh borradh di nuair a fógraíodh Athbhreithniú 6 ar Phraghsanna an Choimisiúin um Rialáil Fóntais. Tacaíonn sé sin le hinfheistíocht stairiúil i mbonneagar fuinnimh na hÉireann, suas le €18.9 billiún idir 2026 agus 2030.
I measc na ngarspriocanna tábhachtacha atá leagtha amach sa tuarascáil, tá:
- Tá iarratais phleanála do na 5 thionscadal Céim a hAon atá á bhforbairt amach ó chósta thoir na hÉireann curtha isteach chuig an gCoimisiún Pleanála, agus tá dul chun cinn déanta maidir leis na chéad chinntí. Is ionann a n-acmhainn chomhchoiteann atá cothrom le 3.8GW agus níos mó ná 60% de bhuaicéileamh leictreachais reatha na hÉireann.
- Tá sé i gceist ag EirGrid, i gCéim a hAon, a ghiniúint leictreachais amach anseo a chomhtháthú, agus gníomhartha a chur chun cinn ag an am céanna chun freastal ar ghiniúint leictreachais amach anseo san eangach ó Phlean Limistéir Mhuirí Ainmnithe an Chósta Theas (SC-DMAP). Ba é Tonn Nua an chéad suíomh as ceithre shuíomh laistigh de DMAP a tugadh chuig ceant forbróra.
- Foilsíodh Togra agus an Ráitis Rannpháirtíochta Poiblí le haghaidh Plean Náisiúnta Limistéir Mhuirí Ainmnithe (DMAP), rud a chuirfidh plean agus píblíne tionscadal amach ón gcósta ar fáil ar fud limistéar muirí na hÉireann ina iomláine, nuair a fhoilseofar é in 2027.
- Dul chun cinn suntasach ar fud chalafoirt na hÉireann: Tá athfhorbairt Chalafort Chorcaí ar an mbóthar ceart le bheith réidh le haghaidh fuinneamh in-athnuaite amach ón gcósta in 2026.
- Críochnú straitéis thionsclaíoch na hÉireann maidir le gaoth amach ón gcósta, 'Ag Cumhachtú Rathúnais', lena n-áirítear ceapachán foirne bainistíochta tionscadail a bheidh i gceannas ar ‘Ionad Bairr Feabhais Gaoithe Amach ón gCósta’, a seoladh mar Propel Ireland ó shin.
- Cur i bhfeidhm an Phlean Gníomhaíochta um Scileanna Gaoithe Amach ón gCósta, lena n-áirítear seoladh cúrsaí fuinnimh in-athnuaite amach ón gcósta agus fógra faoi fhorbairt moil le haghaidh scileanna gaoithe amach ón gcósta.
- Tacaíodh leis an dul chun cinn leis an aird leanúnach a thug Údarás Rialála Limistéir Mhuirí (MARA) ar fhuinneamh in-athnuaite amach ón gcósta agus leis an tosaíocht a thug sé dó, lena n-áirítear dréacht-chreat iomaíoch um Thoiliú Limistéir Mhuirí (MAC).
Agus béim á leagan aige ar éachtaí na tuarascála agus ar an bpráinn a bhaineann le haistriú na hÉireann chuig fuinneamh glan, dúirt an tAire O'Brien:
"Tá scála ár n-aistriú ó bhreoslaí iontaise chomh mór sin go bhfuil rannpháirtíocht agus comhoibriú leanúnach ag teastáil uainn idir an rialtas, an tionscal agus saoránaigh, agus muid ag iarraidh ár n-uaillmhianta fuinnimh in-athnuaite a bhaint amach. Baineann an Clár Fuinnimh Gaoithe Amach ón gCósta leas as an bhfuinneamh agus an iarracht chomhchoiteann ar fud 16 roinn agus ghníomhaireacht stáit, agus léiríonn an tuarascáil sin ón tascfhórsa bliain de ghníomhaíocht chomhordaithe agus d’fhuinneamh. Ag féachaint chun cinn, táimid dírithe ar na bacainní atá fágtha i bpleanáil, san eangach agus i seachadadh a bhaint. Caithfidh gach earnáil – poiblí, príobháideach agus pobail – oibriú le chéile chun lánacmhainneacht na gaoithe amach ón gcósta a bhaint amach mar spreagadh d’aistriú fuinnimh ghlan na hÉireann."
Ag labhairt dó ar éachtaí na tuarascála, dúirt an tAire Stáit ar a bhfuil freagracht speisialta maidir le cúrsaí mara, Timmy Dooley:
"Rinne Clár an Rialtais athdhearbhú ar ár gcuspóir gearrthéarmach 5GW le haghaidh fuinnimh gaoithe amach ón gcósta. Mar phríomhbhealach beartais chun an uaillmhian sin a chur chun cinn, tá obair an Tascfhórsa um Sheachadadh Gaoithe Amach ón gCósta thar a bheith tábhachtach, agus is fianaise í an tuarascáil sin ar na rudaí is féidir a bhaint amach nuair a oibríonn gníomhaireachtaí le chéile chun plean comhaontaithe, atá ailínithe go straitéiseach, a sheachadadh."
Tá an tuarascáil ar an gClár Fuinnimh Gaoithe Amach ón gCósta ar fáil ar: https://www.gov.ie/ga/an-roinn-aer%C3%A1ide-fuinnimh-agus-comhshaoil/foilseachain/offshore-wind-delivery-taskforce/
CRÍOCH
Nótaí don Eagarthóir
Áirítear ar phríomhghníomhartha an Tascfhórsa um Sheachadadh Gaoithe Amach ón gCósta (OWDT) in 2026:
- Dréacht-DMAP Náisiúnta a fhorbairt le haghaidh fuinneamh in-athnuaite amach ón gcósta lena fhoilsiú
- Ráiteas Polasaí ar Phleanáil Mhuirí a fhoilsiú
- Tosaíocht a thabhairt do phróisis Toilithe Limistéir Mhuirí (MAC) agus Ceadúnais Úsáide Muirí (MUL), iad a rith agus a chinneadh chun tacú le bonneagar fuinnimh in-athnuaite amach ón gcósta agus le bonneagar eangaí
- An Tuarascáil Cur i bhfeidhm SC-DMAP le haghaidh fuinneamh in-athnuaite amach ón gcósta: Tuarascáil ar Dhul Chun Cinn agus ar Mhaoirseachta a fhorbairt agus a fhoilsiú
- Cinneadh a dhéanamh maidir le scóip agus uainiú na Suirbhéanna ar Leibhéal Réigiúnach, lena n-áirítear ceanglais mhonatóireachta maidir le Measúnacht Straitéiseach Comhshaoil (SEA)
- Comhairliúchán poiblí a chur i gcrích maidir le beartais Comhaontuithe Ceannaigh Cumhachta Corparáide agus anailís a dhéanamh ar an aiseolas
- Scóip na n-oibreacha suirbhéireachta a bhunú agus clár oibreacha comhaontaithe 2026 a chur i gcrích do limistéar SC-DMAP
- Tá EirGrid chun réamhshuirbhéanna a chomhlánú do Tonn Nua
- Tá an Coimisiún um Rialáil Fóntais (CRU) chun moladh a eisiúint maidir leis an gComhaontú Nasctha Amach ón gCósta
- Ag obair le páirtithe leasmhara tionscail agus rialtais, straitéis chomharba do Ag Cumhachtú Rathúnais – Straitéis Thionsclaíoch na hÉireann um Fhuinneamh Gaoithe Amach ón gCósta a thabhairt chun críche agus a fhoilsiú, agus béim á leagan ar na deiseanna eacnamaíocha a chuireann an t-aistriú glas i láthair i réimse na dteicneolaíochtaí glasa
Faisnéis faoin Tascfhórsa um Sheachadadh Gaoithe Amach ón gCósta (OWDT)
Bunaíodh an Tascfhórsa um Sheachadadh Gaoithe Amach ón gCósta chun plean uile-chórais a sheachadadh ar fud an rialtais chun luas a chur faoi sheachadadh spriocanna na hÉireann maidir leis an ngaoth amach ón gcósta agus é a thiomáint agus chun na deiseanna eacnamaíocha agus gnó níos leithne agus níos fadtéarmaí a bhaineann le forbairt fuinnimh in-athnuaite amach ón gcósta a ghabháil. Faoi chathaoirleacht an Aire O'Brien, tugann an tascfhórsa 16 roinn agus gníomhaireacht le chéile ar fud an rialtais faoin gclár seachadta amháin, mar aon le rannpháirtíocht an tionscail.
Is féidir sonraí faoin tascfhórsa, lena n-áirítear comhaltas, cuspóirí, na téarmaí tagartha agus miontuairiscí cruinnithe, a fheiceáil ar shuíomh gréasáin na Roinne Aeráide, Fuinnimh agus Comhshaoil.