Leagann an tAire O'Brien béim ar dhul chun cinn suntasach leictreachais in-athnuaite na hÉireann
- Foilsithe: 5 Feabhra 2026
- An t-eolas is déanaí: 23 Feabhra 2026
- Bliain mhór ab ea 2025 maidir le foinsí in-athnuaite fuinnimh in Éirinn; san Eoraip, bhí foinsí in-athnuaite fuinnimh chun tosaigh ar bhreoslaí iontaise den chéad uair
- Insíonn an tAire Dooley ag Cruinniú Mullaigh um Fhuinneamh In-athnuaite gur féidir le poitéinseal fuinnimh amach ón gcósta na hÉireann slándáil fuinnimh na hEorpa a fheabhsú
- Seolann an Roinn feachtas 'Ár bhFuinneamh. Ár dTodhchaí.' chun béim a leagan ar na buntáistí a bhaineann le foinsí in-athnuaite fuinnimh do theaghlaigh agus do ghnólachtaí
Inniu, leag an tAire Aeráide, Fuinnimh agus Comhshaoil, Darragh O'Brien, agus an tAire Stáit atá freagrach as Iascaigh agus Muir, Timmy Dooley, béim ar dhul chun cinn suntasach na hÉireann i réimse an fhuinnimh in-athnuaite.
Tá dul chun cinn ollmhór déanta ag Éirinn maidir lenár gcóras leictreachais a athrú go hiomlán agus muid ag druidim lenár sprioc maidir le fuinneamh in-athnuaite a úsáid le haghaidh 80% den éileamh leictreachais sa ghearrthéarma. Faoi láthair, tá beagnach 8GW de chumas giniúna leictreachais in-athnuaite suiteáilte againn ar fud na tíre, le thart ar 5GW de ghiniúint gaoithe ar tír agus os cionn 2.2GW de chórais fhótavoltacha gréine suiteáilte, agus hidrileictreachas, bithmhais agus foinsí beaga eile ag cur leis freisin.
Tagann sé seo de réir mar a sháraigh foinsí fuinnimh in-athnuaite giniúint cumhachta breosla iontaise san Eoraip den chéad uair in 2025, agus thart ar 30% den ghiniúint ann i gcomparáid le 29% do bhreoslaí iontaise. Shínigh Éire Dearbhú Hamburg níos luaithe an mhí seo, agus mar sin geallann sí píblíne láidir gaoithe amach ón gcósta a fhorbairt sa Mhuir Thuaidh, le 100GW le seachadadh sna blianta amach romhainn agus 300GW faoi 2050.
Áirítear ar an dul chun cinn is tábhachtaí in 2025:
- Toradh rathúil i gceant gaoithe amach ón gcósta Tonn Nua, nuair a thairg Helvic Head Offshore Wind DAC €98 in aghaidh an mheigeavatuair, i bhfad níos ísle ná an meánphraghas mórdhíola leictreachais in Éirinn in 2025
- An cúigiú ceant rathúil faoin Scéim Tacaíochta Leictreachais Inathnuaite (RESS), ar €98 in aghaidh an mheigeavatuair freisin agus dóthain cumhachta glan á fháil do bhreis is 350,000 teach, agus suas le €45 milliún i ranníocaíochtaí tairbhe pobail le baint amach le linn shaolré na scéime
- Oscailt maidir le dleacht ar onnmhairí Scéim Tacaíochta Leictreachais In-athnuaite Beagscála (SRESS) d’iarratais i mí Eanáir 2025, rud a thugann deis do phobail, d’fheirmeoirí, do ghnólachtaí beaga agus do dhaoine eile ioncam a ghiniúint trí thionscadail ghréine agus gaoithe suas le 6MW
- Fás tapa ár n-earnála fuinnimh gréine, le breis is 2.2GW suiteáilte, agus an tríú sciar is airde de ghiniúint leictreachais sa tír anois.
- Bunú Theach Imréitigh Fuinnimh Gaoithe Amach ón gCósta ag an Taoiseach Micheál Martin chun seachadadh gaoithe amach ón gcósta a bhrostú
- Foilsiú Plean Náisiúnta Limistéir Mhuirí Ainmnithe (DMAP) le haghaidh fuinnimh in-athnuaite amach ón gcósta
- Infheistíocht €3.5 billiún i mbonneagar leictreachais na hÉireann idir 2026 agus 2030, mar chuid den Phlean Forbartha Náisiúnta athbhreithnithe
- Foilsiú na scéime ginearálta do Shreanga Príobháideacha – chun infheistíocht ón earnáil phríobháideach i mbonneagar in-athnuaite a chur ar fáil
- Tuilleadh cumasúcháin ar mhargadh na bithmheatáin atá ag teacht chun cinn tríd an scéim Oibleagáid Teasa In-athnuaite
Ag trácht ar ár ndul chun cinn maidir le fuinneamh in-athnuaite, dúirt an tAire Aeráide, Fuinnimh agus Comhshaoil, Darragh O'Brien:
"Tá dul chun cinn ollmhór déanta ag Éirinn inár n-aistear chun fuinneamh in-athnuaite a bhaint amach. Chuir cumhacht na gaoithe thart ar aon trian den éileamh leictreachais náisiúnta ar fáil in 2024, agus gineadh thart ar 40-41% den ghiniúint leictreachais iomlán ó acmhainní in-athnuaite. Tá ár n-uaillmhian an-soiléir. Is cuid ríthábhachtach de thiomantas an rialtais seo an leictreachas in-athnuaite i leith iomaíochais, slándála, dícharbónaithe agus cáilíochta beatha.
"Táimid chun tosaigh cheana féin ar fud an domhain maidir le hacmhainn ghaoithe suiteáilte per capita agus maidir le leictreachas in-athnuaite inathraithe a chomhtháthú leis an eangach. Beidh imscaradh agus nascadh giniúna fuinnimh gaoithe agus gréine ar luas agus ar scála, agus forbairt ár n-eangach leictreachais chun tairbhe do phobail, do theaghlaigh agus do ghnólachtaí, agus scaoilfidh sé saor muid ó phraghsanna luaineacha breosla iontaise. I dtréimhsí éiginnteachta, is é an bealach is fearr is féidir chuig todhchaí inbhuanaithe agus athléimneach ná leictreachas a sholáthar d’Éirinn le fuinneamh in-athnuaite baile."
Ag labhairt ag Cruinniú Mullaigh um Fhuinneamh In-athnuaite Energy Ireland i bPáirc an Chrócaigh inniu, dúirt an tAire Stáit atá freagrach as Iascaigh agus as an Muir, Timmy Dooley:
"De réir mar atá Éire i gceannas ar Uachtaránacht an Aontais Eorpaigh sa dara leath den bhliain seo, táimid tiomanta do thacaíocht a thabhairt maidir le seachadadh fuinnimh in-athnuaite ar luas agus ar scála ar fud na hEorpa, chomh maith le hÉirinn, chun tacú lenár slándáil choiteann agus chun bonn ár riachtanais fhuinnimh a sholáthar. Mar oileán beag gaofar ar imeall na hEorpa, tá acmhainneacht fuinnimh amach ón gcósta na hÉireann ollmhór.
"Má mhéadaítear ár n-idirnasc leictreachais trasteorann, feabhsófar leis slándáil fuinnimh na hEorpa, méadófar ar ár n-iomaíochas eacnamaíoch agus laghdófar praghsanna na dtomhaltóirí go mór. Agus muid ag féachaint chun cinn, is léir go bhfuil dul chun cinn suntasach déanta againn cheana féin. Ach ní mór dúinn leanúint ar aghaidh ag bailiú nirt agus muid go léir ag obair i dtreo ár gcóras fuinnimh in-athnuaite."
Tascfhórsaí trasrialtais
Chun fanacht ar an mbóthar ceart agus chun a chinntiú go méadaímid ár soláthar fuinnimh in-athnuaite dúchasach chun freastal ar an éileamh atá ag fás, ní mór dúinn leanúint lenár líonra leictreachais a neartú, infheistíocht a dhéanamh i stóráil agus pleananna agus forbairt bonneagair a ailíniú lenár soláthar fuinnimh in-athnuaite dúchasach.
Trí dhá thascfhórsa trasrialtais, An Tascfhórsa um Fhorbairt Leictreachais In-athnuaite a Luathú (ARET) le haghaidh fuinnimh in-athnuaite ar tír agus Tascfhórsa um Sheachadadh Gaoithe Amach ón gCósta (OWDT), leanann an rialtas de bheartais éifeachtacha a fhorbairt atá ceaptha chun leibhéal luathaithe agus méadaithe d’acmhainneacht giniúna in-athnuaite agus bonneagar gaolmhar a sheachadadh, lena n-áirítear an eangach leictreachais a neartú agus stóráil leictreachais a mhéadú.
Feachtas 'Ár bhFuinneamh. Ár dTodhchaí.'
Idir an dá linn, leagann feachtas cumarsáide náisiúnta nua arna sheoladh inniu ag an Roinn Aeráide, Fuinnimh agus Comhshaoil béim ar na buntáistí a bhaineann le fuinneamh in-athnuaite, ag cur daoine agus pobail i gcroílár an fheachtais agus ag leagan béim ar rannpháirtíocht luath, pleanáil chúramach agus buntáistí comhroinnte. Léiríonn an feachtas – 'Ár bhFuinneamh. Ár dTodhchaí.' – an chaoi a bhfuil leictreachas in-athnuaite baile ag cruthú post, ag téamh tithe, ag cumhachtú gnólachtaí agus ag tacú le tionscadail phobail ar fud na hÉireann cheana féin.
Agus Éire ag iarraidh ár n-iomaíochas, ár n-athléimneacht agus ár slándáil a fheabhsú, tá an teachtaireacht soiléir: is é leictreachas in-athnuaite bunús ár bhfuinnimh agus ár dtodhchaí.
CRÍOCH