Clár Comórtha Meiriceá250

Tugann clár comórtha Meiriceá250 aitheantas, agus deis mhachnaimh, ar chomóradh 250 bliain ar shíniú Fhorógra na Saoirse Mheiriceá. Forógra na Saoirse.

Tríd an gcomóradh sin, tugtar deis ar leith d’Éirinn aird a tharraingt ar an tionchar seasta ag muintir na hÉireann ar bhunú, fás agus forbairt na Stát Aontaithe.

I nDeireadh Fómhair 2025, thug an Tánaiste agus an t-Aire Gnóthaí Eachtracha agus Trádála, Simon Harris T.D meamram faoi bhráid an Rialtais ina léirítear pleananna chun comóradh a dhéanamh ar an gcuimhneachán sin. Bhí clár chun scéal na hÉireann sna Stáit Aontaithe agus clár náisiúnta imeachtaí a chur i láthair mar chuid díobh siúd, a bhí le bheith faoi stiúir na Roinne Cultúir, Cumarsáide agus Spóirt.

Is clár comórtha é Meiriceá250 arna fhorbairt ag an Roinn i gcomhpháirt leis an Roinn Gnóthaí Eachtracha agus Trádála, an Roinn Pobal i dTuaisceart Éireann, líonra na n-údarás áitiúil, An Post, na Forais Chultúir Náisiúnta, agus institiúidí léinn. Tacóidh Roinn an Taoisigh leis an gclár seo trí Thionscnamh an Oileáin Chomhroinnte.

Ceanglaítear ar gach tionscnamh sa chlár seo a bheith i gcomhréir le prionsabail chomórtha seanbhunaithe lena n-áirítear cuimhneachán ómósach, barántúlacht stairiúil, ionchuimsitheacht agus inrochtaineacht.

Forbraíodh an clár seo trí úsáid a bhaint as príomhcholúin na gcomóradh - taiscéalaíocht stairiúil, léiriú ealaíonta agus cruthaitheach agus comóradh faoi stiúir an phobail.

• Ar fud na Stát Aontaithe: Atlas Cultúrtha na hÉireann do Mheiriceá agus Tarraingt ón Tobar: Meiriceá250 Beo, Taisce Cheol Dúchais Éireann

Tá an tionscadal suaitheanta seo, Ar Fud na Stát Aontaithe: Atlas Cultúrtha na hÉireann do Mheiriceá, arna fhorbairt ag an Taisce Cheol Dúchais Éireann le tacaíocht ón Roinn Cultúir, Cumarsáide agus Spóirt agus an Roinn Gnóthaí Eachtracha agus Trádála, ag cruthú léarscáil dhigiteach idirghníomhach de réir stát ar cheol traidisiúnta na hÉireann agus imirce sna Stáit Aontaithe. Seolfar an acmhainn inchuardaithe ar líne i Samhain na bliana seo.

Tá Tarraingt ón Tobar: Meiriceá250 Beo pleanáilte do Bhostún Déardaoin, 30 Aibreán agus Dé hAoine, 01 Bealtaine. Coimeádfar na léirithe ag tarraingt inspioráide ealaíonta ón tionscadal mapála. Tá roinnt imeachtaí satailíte sna Stáit Aontaithe nó ar oileán na hÉireann á mbreithniú freisin.

• Foilseacháin Meiriceá250, An Roinn Cultúir, Cumarsáide agus Spóirt agus an Roinn Pobal Tuaisceart Éireann.

I gcomhpháirt leis an Roinn Pobal i dTuaisceart Éireann, cuirfear dhá fhoilseachán ar fáil ina mbeidh próifíl ar gach Uachtarán Stát Aontaithe a bhfuil fréamhacha sinsearacha acu in Éirinn.

Beidh íomhánna a ghabhann le beathaisnéisí ar gach Uachtarán ábhartha san áireamh sna foilseacháin a bheidh á gcríochnú ag an Dr Angela Byrne.

Agus iad dírithe ar lucht léitheoireachta ginearálta agus eagrán amháin dírithe ar léitheoirí níos óige, féachfaidh na foilseacháin le feasacht a mhéadú ar na naisc éagsúla atá le hUachtaránacht na Stát Aontaithe thar na céadta bliain agus ar fud gach réigiúin den oileán.

Cuirfear an foilseachán sin ar fáil saor in aisce de réir phrionsabal inrochtaineachta an chomórtha.

• Conair Uachtaráin Mheiriceá i gcomhpháirt leis an Roinn Pobail agus líonra na n-údarás áitiúil

Tá naisc shinsearacha ag go leor pobal ar fud oileán na hÉireann le hiar-Uachtaráin na Stát Aontaithe. Arna sholáthar i gcomhpháirt leis an Roinn Pobal i dTuaisceart Éireann, déanfaidh Conair Uachtaráin Mheiriceá aird a tharraingt ar na láithreacha sin agus iad a aithint agus a mharcáil.

I gcomhar le líonraí údarás áitiúil an oileáin, aithneofar na láithreacha agus tá sé beartaithe go mbeidh crann dúchasach agus painéal faisnéise léirmhínitheach ag gach láthair. Tá searmanas plandála crann uile-oileáin comhordaithe beartaithe.

• Diaspóra na hÉireann agus Ag Cruthú Mheiriceá UCD, Comhdháil, Institiúid Clinton, Coláiste na hOllscoile, Baile Átha Cliath

I Meitheamh, beidh comhdháil á reáchtáil ag Institiúid Clinton in UCD ina ndíreofar ar róil na hÉireann agus Tuaisceart Éireann agus a muintir siúd i gcruthú Mheiriceá.

Scrúdófar sa tionscadal an chaoi ar ghlac muintir oileán na hÉireann páirt ollmhór i scéal náisiúnta Mheiriceá a bhí ríthábhachtach lena fhorbairt agus tionchar suntasach acu ar a chultúir pholaitiúla agus choitianta. Seo scéal freisin faoi chruthú cultúir agus féiniúlachtaí Gael-Mheiriceánacha agus Albanaigh Ultacha de réir mar thacaíonn an pasáiste eitneach ó eisimirceach go Meiriceánach le fás an náisiúin óig.

Beidh cainteoirí ó oileán na hÉireann agus ollscoileanna idirnáisiúnta mar chuid den chomhdháil.

• SA250 An Ceangal Éireannach agus Éire agus Ag Cruthú Mheiriceá, Clár Faisnéise agus taispeántas

Tá clár faisnéise gearr dar teideal SA250 Ceangal na hÉireann agus taispeántas Éire agus Ag Cruthú Mheiriceá arna gcoimisiúnú ag an Roinn Gnóthaí Eachtracha agus Trádála i gcomhar le Músaem Imirce na hÉireann EPIC.

Cuirfear an clár faisnéise agus an taispeántas ar fáil d’údaráis áitiúla agus páirtithe leasmhara le léiriú saor in aisce ina n-áiseanna poiblí faoi seach lena n-áirítear sa líonra leabharlanna.

• Tionscadal digitithe, Leabharlann Náisiúnta na hÉireann

Tá Leabharlann Náisiúnta na hÉireann ag eagrú tionscadail chaomhnaithe agus dhigitithe mar chuid den chlár Meiriceá250. Beidh gabháltais éagsúla ábhartha do cheantar Meiriceá250 san áireamh agus cuirfear ar fáil ar líne iad ar mhaithe le rochtain an phobail. Déanfar poiblíocht na n-acmhainní trína suíomh gréasáin, catalóg ar líne agus meáin shóisialta.

Tá roinnt údarás áitiúil ag pleanáil imeachtaí Comórtha Meiriceá250 le tacaíocht trí Dheontais Chuimhneacháin na nÚdarás Áitiúil a riartar trí Aonad na gCuimhneachán sa Roinn.

• Léiriúchán The Unfinished Broadside, Comhairle Contae Mhuineacháin

Is léiriú drámaíochta, ceoil agus damhsa The Unfinished Broadside arna chruthú ag Cumann Forbartha Albanach Ultach Cheantar an Bhréadaigh.

Fiosraítear ann scéal John Dunlap, a rugadh ar an Srath Bán agus a bhí ina chlódóir Fhorógra Saoirse Mheiriceá. Pléitear tús an turgnaimh mhóir as a dtáinig na Stáit Aontaithe Mheiriceá sa léiriú lena dtarraingítear aird ar an nasc suntasach atá le hAlbanaigh Ultacha.

Tá sé beartaithe an léiriú ilchéadfach a thabhairt chuig Campas na Síochána i Muineachán san fhómhar. Cuirfidh an léiriú le scéal na nAlbanach Ultach, rud a fhiosraítear i mórthaispeántas nua an mhúsaeim, Fírinní Teorann – Muintir agus Scéalta Mhuineacháin.

• Ceardlanna Meiriceá250 mar chuid d’Fhéile Ealaíon agus Leabhar do Pháistí Wainfest, Comhairle Contae Dhún na nGall

Cuirfear sraith imeachtaí oideachasúla do pháistí ar siúl chun 250 bliain de Mheiriceá a chomóradh mar chuid d’Fhéile Ealaíon agus Leabhar do Pháistí Wainfest. Fiosrófar sna ceardlanna sin na naisc stairiúla agus chultúrtha idir Éirinn agus na Stáit Aontaithe ar bhealach mealltach ata aoisoiriúnach.

Cuirfidh na ceardlanna príomhchuimhneacháin, scéalta agus téamaí ó 250 bliain de stair Mheiriceá in aithne do rannpháirtithe óga, ag cur béime ar na heispéiris chomhroinnte, scéalta imirce, agus tionchair chultúrtha a nascann SAM leis an oileán seo.

• Súil Siar- Féile Staire @Féile Litríochta Hinterland, Comhairle Contae na Mí

Beidh fócas Meiriceánach san fhéile staire 2 lá a bhfuil baint aice leis an bhféile leabhar bhliantúil Hinterland Kells. Clúdófar stair na Stát Aontaithe agus an diaspóra Gael-Mheiriceánach i sraith deich léacht.

Beidh na léachtaí á gclárú ag an Dr Myles Dungan, History Show RTÉ agus coimeádaí na Féile Hinterland. Beidh an Dr Dungan agus cainteoirí móra áitiúla, náisiúnta agus idirnáisiúnta i measc iad siúd a dtabharfaidh ag na léachtaí.

• Meiriceá ag 250, Comhairle Contae Loch Garman

Is iad Áitreabh Uí Chinnéide agus Long Dhún Bróithe ón nGorta Mór i Ros Mhic Thriúin na láithreacha beartaithe do chlár comórtha Chomhairle Contae Loch Garman.

Beidh sraith léachtaí a dhíreoidh ar eispéireas na n-eisimirceach mar chuid den chlár chomh maith le léirmheas ar chultúr Mheiriceá trí cheol agus amhrán. Beidh taispeántas scannáin ar siúl in Amharclann Mhichíl agus déanfar iniúchadh ar iompar agus bia Meiriceánach.

• Trasna an Atlantaigh: An Clár & St. Louis – Comóradh Ceoil Óige do Mheiriceá250, Comhairle Contae an Chláir

Déanfaidh Oifig Ealaíon an Chláir, i gcomhar le Giniúint Ceoil an Chláir agus i gcomhpháirt le hEalaíona Éireannacha St. Louis (SLIA), coimisiún mór ceoil trasatlantach do dhaoine óga Trasna an Atlantaigh a sheoladh: An Clár & St. Louis – Comóradh Ceoil Óige do Mheiriceá250.

Tá sé mar aidhm ag an tionscnamh seo machnamh a dhéanamh ar na naisc stairiúla agus chultúrtha idir Contae an Cláir agus na Stáit Aontaithe le linn bhlianta tosaigh Stát na hÉireann. Rinne an t-eitleoir cáiliúil ó St. Louis, Charles Lindbergh, an chéad eitleoir ar éirigh leis tabhairt faoi eitilt trasatlantach gan stad ina aonair agus é ar a eitleán cáiliúil, Spirit of St. Louis forbairt ar an nasc sin freisin.

Beidh déagóirí ón gClár agus St. Louis páirteach in dhá léiriú de choimisiún nua, a bheidh in St. Louis i Meitheamh agus in Inis i Iúil. Is le ceoltóirí/cumadóir Ghiniúint Ceoil an Chláir an saothar ar thug acmhainní cartlainne eolas dó agus fiosrófar leis téamaí amhail eisimirce, féiniúlacht, muintearas, daonlathas, agus malartú cultúrtha idir an Clár agus St. Louis.

Le haghaidh tuilleadh eolais, seiceáil lenár gcomhpháirtithe tionscadail ar leith.