Turas Taispeántais Dhaonáireamh 1926 na hÉireann le teacht go Londain i ndiaidh scaoileadh taifead stairiúil
- Foilsithe: 20 Aibreán 2026
- An t-eolas is déanaí: 20 Aibreán 2026
- Taispeántas in Acadamh na Breataine i ndiaidh scaoileadh taifead an chéad Daonáirimh in Éirinn mar saorstát
- Seimineár speisialta ar líne ar an 28 Aibreán chun cabhrú le húsáideoirí atá lonnaithe sa Ríocht Aontaithe iniúchadh a dhéanamh ar Dhaonáireamh na hÉireann 1926
Beidh scéal chéad bhlianta na hÉireann mar stát saor i lár an aonaigh i Londain an mhí seo ón 24 Aibreán, nuair a shroichfidh taispeántas suntasach - a rianaíonn taifid Dhaonáireamh 1926 a eisíodh le déanaí - an chathair le haghaidh taispeántas idirnáisiúnta speisialta.
Tar éis foilsiú stairiúil Dhaonáireamh na hÉireann i 1926, an chéad cheann a rinneadh tar éis neamhspleáchas na tíre, cuireann an taispeántas taistil léargas neamhchoitianta agus beoga ar fáil ar na saolta, na tithe agus na pobail a mhúnlaigh náisiún atá i mbun athraithe. Beidh Londain i measc na chéad áiteanna lasmuigh d’Éirinn a dhéanfaidh iniúchadh ar na taifid seo atá inrochtana le déanaí, ag tabhairt beatha do nóiméad ríthábhachtach i stair na hÉireann trí scéalta pearsanta agus sonraí cartlainne.
Seolfar leabhar nua i Londain ar an 22 Aibreán freisin, a chomórann foilsiú an Daonáirimh, The Story Of Us - Independent Ireland and the 1926 Census (Irish Academic Press).
Ar an 28 Aibreán, beidh Cartlann Náisiúnta na hÉireann, i gcomhpháirtíocht le Cartlann Náisiúnta na Ríochta Aontaithe, ag óstáil seimineár gréasáin saor in aisce (sonraí anseo), ag treorú úsáideoirí trí phríomhuirlisí cuardaigh, roghanna brabhsála, agus gnéithe saincheaptha an léarscáil agus an phainéil, chun cabhrú le staraithe teaghlaigh, staraithe sóisialta agus iad siúd atá ag rianú naisc Éireannacha ó ar fud na Ríochta Aontaithe iniúchadh níos fearr a dhéanamh ar an daonáireamh stairiúil atá eisithe le déanaí.
Turas Taispeántais Daonáirimh 1926
Scrúdaíonn an taispeántas an domhan a léirítear sa daonáireamh chun a léiriú cén sórt saoil a bhí ann in Éirinn neamhspleách nua 1926: i mbailte, i gcathracha, sa tuath agus sna hoileáin, ó theachlanna uirbeacha go dtí tithe móra na n-uaisle. Úsáideann Ár Scéal Féin doiciméid agus íomhánna comhaimseartha, taispeántais chlosamhairc agus na tuairisceáin daonáirimh féin chun pictiúr den saol i 1926 a chur i láthair: ó spórt agus siamsaíocht go teanga, cultúr, reiligiún, inscne agus saol oibre áitritheoirí Shaorstát Éireann céad bliain ó shin.
Osclófar an taispeántas Ár Scéal Féín don phobal in Acadamh na Breataine i Londain ar an 24 Aibreán agus beidh sé ar siúl go dtí an 15 Bealtaine. Tá an turas, an seimineár gréasáin agus an leabhar mar chuid de chlár leathan rannpháirtíochta poiblí atá ar bun chun ceiliúradh a dhéanamh ar fhoilsiú poiblí Dhaonáireamh 1926 na hÉireann.
Clár Ambasadóir na Céad Bliain
D’fhógair Cartlann Náisiúnta na hÉireann le déanaí 48 ‘Ambasadóir Céad Bliain’, a roghnaíodh as beagnach 100 duine a bhí beo tráth an daonáirimh i mí Aibreáin 1926 agus a chuaigh i dteagmháil leis an gCartlann Náisiúnta. Tá fianaise phearsanta dhíreach gach ceann de na hAmbasadóirí gafa sa chlár, rud a thugann léargas uathúil, beo ar shaol na hÉireann le céad bliain anuas. Rugadh na hAmbasadóirí roghnaithe idir 1920 agus 1926, agus áirítear leo baill den diaspóra atá ina gcónaí inniu sa Bhreatain chomh maith leis na Stáit Aontaithe, Ceanada agus an Astráil.
Dúirt Patrick O’Donovan TD, Aire Cultúir, Cumarsáid agus Spórt:
Is é seo scéal ár ndaonáireamh féin, agus tá sé thar a bheith tábhachtach dúinn go mbeadh an oiread daoine agus is féidir in ann páirt a ghlacadh inár stair chomhroinnte. Cinnteoidh an clár poiblí fairsing seo go sroichfidh na scéalta, na sonraí, agus na naisc dhaonna a nochtar leis an daonáireamh gach pobal in Éirinn agus inár ndiaspóra ar fud an domhain. Tá a fhios againn cémhéad duine i Londain agus ar fud na Breataine a bhfuil oidhreacht Éireannach acu agus tá áthas orainn go háirithe an taispeántas iontach seo a thabhairt chuig Acadamh na Breataine.
Dúirt Stiúrthóir Cartlanna Náisiúnta na hÉireann Orlaith McBride:
Tá áthas an domhain orainn an taispeántas seo a thabhairt go Londain i ndiaidh foilsiú Dhaonáireamh 1926. Tá an caidreamh idir Éirinn agus an Bhreatain domhain agus buan. Ní hamháin gur mhúnlaigh ár stair chomhroinnte é, ach glúnta de mhuintir na hÉireann a chónaigh agus a d'oibrigh sa Bhreatain, ag cur le gach gné den tsochaí: sa tseirbhís phoiblí, sa tionscal, sa chultúr, sa chúram sláinte, sa spórt, agus i bpobail ar fud na Ríochta Aontaithe.
Tá áthas orainn freisin a bheith ag obair lenár gcomhpháirtithe i gCartlann Náisiúnta na Ríochta Aontaithe, a mbeidh seimineár gréasáin comhpháirteach againn leo níos déanaí an mhí seo, áit ar féidir linn cabhrú leis na milliúin daoine sa Ríocht Aontaithe a bhfuil oidhreacht Éireannach acu a threorú tríd an stór taifead is ea Daonáireamh na hÉireann de 1926.
Foilsiú Dhaonáirimh 1926
Tagann na fógraí seo i ndiaidh eisiúint shuntasach Dhaonáireamh 1926 ar an 18 Aibreán ar www.nationalarchives.ie. Cuirfidh Cartlann Náisiúnta na hÉireann an daonáireamh iomlán, ina bhfuil breis is 700,000 tuairisceán teaghlaigh aonair, ar fáil saor in aisce agus inchuardaithe go hiomlán ar líne, rud a chomóradh ócáid mhór i stair na hÉireann.
Cuirfidh an t-ardán ar líne acmhainn gan fasach ar fáil, rud a ligfidh d’úsáideoirí nascleanúint éifeachtach a dhéanamh ar thuairisceáin mhionsonraithe teaghlaigh agus a thabharfaidh léargas uathúil ar an saol céad bliain ó shin.
Is tionscadal ollmhór é ullmhú Dhaonáireamh 1926 le haghaidh eisiúint phoiblí don Chartlann. Baineann an tionscnamh seo le caomhnú cúramach, scanadh ardtaifigh, agus trascríobh gach bileoige, rud a fhágann go bhfuil an chéad daonáireamh a tógadh tar éis bhunú an Stáit inrochtana ag ginealaithe, staraithe, agus baill den phobal, in Éirinn agus ar fud an domhain araon.
CRÍOCH
Nótaí d’Eagarthóirí
Ambasadóirí an Chéad Bliain sa Ríocht Aontaithe:
- Mary Bannon, Londain
- Patrick Kenny, Londain
- Breda Bridget Robertson, Londain
Tá staidéir cháis agus agallaimh le hambasadóirí roghnaithe do dhaoine a bhfuil céad bliain acu ar fáil ar iarratas. Le haghaidh fiosrúcháin ó na meáin, déan teagmháil le: press.office@ccs.gov.ie
Réamhamharc Meán
Tá réamhamharc ann do bhaill na meán chun cuairt a thabhairt ar an taispeántas sula n-osclaítear go hoifigiúil é. Beidh sé seo ar siúl Déardaoin an 23 Aibreán ó 12:30-14:00. Chun clárú, seol ríomhphost chuig census1926@finnpartners.com roimh Dé Máirt an 21 Aibreán.
Sonraí maidir le Seimineár Gréasáin Chomhpháirteach na Cartlainne Náisiúntahttps://www.nationalarchives.gov.uk/whats-on/events/1926/
Cartlann Náisiúnta na hÉireann
Caomhnaíonn Cartlann Náisiúnta na hÉireann cuimhne an Stáit i bhfoirm a taifead scríofa. Faigheann agus cosnaíonn sí taifid phoiblí na hÉireann, rud a chinntíonn a n-infhaighteacht mar acmhainn do chách. Baineann na taifid seo le stair shóisialta, chultúrtha, eacnamaíoch agus pholaitiúil oileán na hÉireann ón Meánaois go bunú Shaorstát Éireann i 1922 agus isteach sa ré nua-aimseartha.