Plean Gníomhaíochta Chiste na gCuntas Díomhaoin 2026 foilsithe ag an Aire Buttimer
- Foilsithe: 24 Samhain 2025
- An t-eolas is déanaí: 24 Samhain 2025
- Maoiniú €47 milliún chun dul i ngleic le míbhuntáiste
Inniu (Dé Luain, 24 Samhain 2025) d’fhógair Jerry Buttimer, TD, Aire Stáit sa Roinn Forbartha Tuaithe agus Pobail agus Gaeltachta, maoiniú de bheagnach €47 milliún ó Chiste na gCuntas Díomhaoin chun dul i ngleic le míbhuntáiste fud fad na tíre. Sheol sé Plean Gníomhaíochta Chiste na gCuntas Díomhaoin 2026 sa Dúcharraig, Co. Chorcaí ag an “Try Table Tennis Programme” i Scoil Aston, a fuair tacaíocht faoi Chiste na gCuntas Díomhaoin.
Is féidir airgead i gCiste na gCuntas Díomhaoin a úsáid chun maoiniú a thabhairt i gcomhair beart lena dtugtar aghaidh ar mhíbhuntáiste eacnamaíoch, sóisialta nó oideachasúil, agus chun tacú le daoine faoi mhíchumas. Faoi Phlean Gníomhaíochta 2026, leithdháilfear maoiniú de €46.97 milliún ar 56 bheart atá le tabhairt i gcrích ar fud 11 Roinn Rialtais.
Agus é ag seoladh an Phlean Gníomhaíochta inniu, dúirt an tAire Buttimer:
“Is mór an t-áthas atá orm Plean Gníomhaíochta Chiste na gCuntas Díomhaoin 2026 a sheoladh go hoifigiúil, faoina dtabharfar maoiniú €46.97 milliún chun dul i ngleic le míbhuntáiste fud fad na hÉireann. Déanfar na 56 bheart dár ceadaíodh maoiniú in 2026 a chur i bhfeidhm ar fud an Rialtais agus cabhróidh siad le dul i ngleic le réimse leathan ceisteanna ar nós easpa dídine, míchumas, míbhuntáiste san aos óg, imeascadh imirceach agus bearta spóirt do phobail faoi mhíbhuntáiste.”
Lean an tAire ar aghaidh:
“Sa ré dhúshlánach seo, is mór an difear a dhéanann maoiniú ó na Cuntais Dhíomhaoine do dhaoine aonair agus do phobail fud fad na tíre. Cinnteoidh muid, le Plean Gníomhaíochta 2026 atá á fhoilsiú inniu, gur féidir linn leanúint lenár dtacaíocht dóibh siúd atá leochaileach inár sochaí. Cúis áthais ar leith dom go bhfuil mórán Ranna ag leanúint lena dtacaíocht dóibh siúd faoi mhíchumas ina mbearta.
“Tá áthas ar leith orm go bhfuil béim níos láidre curtha agam ar mhíchumas i ndáileadh mhaoiniú na gCuntas Díomhaoin i mbliana. Tá sé seo i gcomhréir le gealltanas an Chláir Rialtais chun tús áite a thabhairt do mhaoiniú agus do dheiseanna do dhaoine faoi mhíchumas.”
Dúirt an tAire Calleary TD:
“Cuirim fáilte roimh Phlean Gníomhaíochta Chiste na gCuntas Díomhaoin 2026 lena ndíreofar maoiniú de €46.97 milliún ar aghaidh a thabhairt ar an míbhuntáiste ar fud na tíre. Tá cúnamh leanúnach ó Chiste na gCuntas Díomhaoin faighte acu siúd is leochailí ar fad. Mar gheall ar an gCiste, beidh mo Roinn féin in ann leanúint le maoiniú €2.1 milliún don Scéim Rabhaidh do Sheanóirí, €4 milliún do Rethink Ireland agus €1.5 milliún chun tacú le cur i bhfeidhm an Bheartais Náisiúnta Daonchairdis. Beidh €2 milliún i gcomhair bearta Fiontraíochta Sóisialta ann dá bharr freisin, agus tabharfar €780k ar an iomlán don iliomad grúpaí aonair faoin Bheart um Ionchuimsiú Sóisialta Spriocdhírithe. Is mór an difríocht dár sochaí a dhéantar leis na hidirghabhálacha seo, agus le bearta cosúil leo ar fud an Rialtais.”
Nótaí d’Eagarthóirí
Tacófar le 56 bheart difriúla, de €46.97 milliún ar an iomlán, faoi Phlean Gníomhaíochta 2026. Leagtar amach sa tábla thíos liosta iomlán de na bearta atá le maoiniú faoi Phlean Gníomhaíochta Chiste na gCuntas Díomhaoin 2026.
Maoiníodh cuid mhór de na beartais faoi Phleananna Gníomhaíochta roimhe seo agus anois leanfar leis an mhaoiniú sin in 2026 chun go mbeidh na bearta sin i bhfeidhm arís an bhliain seo chugainn. Leanfar le mórchuid na mbeart faofa in 2026, agus gach Roinn Rialtais freagrach as a mbearta féin a thabhairt i gcrích. Is féidir le bearta dul chun cinn thar roinnt blianta agus maoiniú á tharraing aníos ón Chiste de réir mar a thabhaítear caiteachas.
Seo a leanas roinnt samplaí de bhearta ar ceadaíodh maoiniú ina leith:
- €10 milliún i gcomhair infheistíochta agus gníomhartha atá dírithe ar bhorradh a chur faoi rannpháirtíocht i spóirt i bpobail faoi mhíbhuntáiste agus i measc daoine faoi mhíchumas.
- €3 milliún chun daoine a aistriú ón easpa dídine fhadtéarmach go tionóntachtaí tacaithe.
- €3 milliún i gcomhair seirbhísí ceartais d’óige agus pobail a bhfuil mar aidhm leo tionchar agus éifeachtaí na coiriúlachta ar dhaoine óga agus pobail a chomhrac.
- €2 milliún chun tacú le fiontair shóisialta chun dul i ngleic le míbhuntáiste sóisialta agus eacnamaíoch.
- €1.4 milliún i gcomhair tionscnaimh óige agus teaghlaigh chun na scileanna boga atá de dhíth chun infhostaitheacht a fheabhsú a thabhairt do dhaoine óga.
Cuireann an Plean Gníomhaíochta seo le pleananna roimhe seo agus leanfar le tacaíocht do dhaoine agus eagraíochtaí fud fad na tíre dá bharr. Tháinig ardú 4.8% ar mhaoiniú i bPlean Gníomhaíochta 2026 i gcomparáid le 2025.
Cúlra Chiste na gCuntas Díomhaoin
Sna hAchtanna um Chuntais Dhíomhaoine 2001-2012, in éineacht leis an Acht um Polasaithe Árachais Saoil Neamhéilithe 2003, cuirtear creat ar fáil i gcomhair riarachán cuntas neamhéilithe in institiúidí creidmheasa (i.e. bainc, cumainn foirgníochta agus An Post) agus polasaithe árachais saoil neamhéilithe i ngnóthais árachais.
Is é príomhchuspóir na reachtaíochta ná sealbhóirí cuntas nó sealbhóirí polasaithe a thabhairt ar ais le chéile lena n-airgead in institiúidí creidmheasa nó gnóthais árachais, agus ina leith seo, ceanglaítear ar na forais seo céimeanna a ghlacadh chun úinéirí na gcuntas díomhaoin agus na bpolasaithe árachais saoil neamhéilithe a shainaithint agus teagmháil a dhéanamh leo.
Mar sin féin, ionas gur féidir úsáid a bhaint as an airgead nár úsáideadh, tugadh scéim isteach leis an reachtaíocht lenar féidir úsáid a bhaint as maoiniú nár dhócha go n-éileofar ar ais é ó na cuntais dhíomhaoine agus na polasaithe neamhéilithe, ar mhaithe le bearta chun tacú le:
- forbairt phearsanta agus shóisialta daoine atá faoi mhíbhuntáiste eacnamaíoch nó sóisialta;
- forbairt oideachasúil daoine atá faoi mhíbhuntáiste oideachasúil; nó
- daoine faoi mhíchumas.
Tábla Achomair um Plean Gníomhaíochta Chiste na gCuntas Díomhaoin
Tugtar achoimre sa tábla a leanas ar na bearta agus ar an maoiniú a leithdháileadh orthu faoi Phlean Gníomhaíochta 2026 ar gach Roinn Rialtais ábhartha. Tá na sonraí go léir le fáil sa Phlean Gníomhaíochta féin.