Fógraíonn an tAire Calleary €14m i maoiniú breise do na hÚdaráis Áitiúla le haghaidh oibreacha uasghrádaithe ar bhóithre tuaithe agus lánaí faoin Scéim Feabhsúcháin Áitiúil
- Foilsithe: 7 Lúnasa 2025
- An t-eolas is déanaí: 7 Lúnasa 2025
- Deimhníonn an tAire dáileadh maoinithe breise €14 mhilliún do 2025
- Méadaíonn an maoiniú an buiséad iomlán faoin Scéim Feabhsúcháin Áitiúil do 2025 go €30 milliún
- Feabhsóidh infheistíocht rochtain ar thithe tuaithe, feirmeacha agus áiseanna lasmuigh
Inniu (Déardaoin, an 7 Lúnasa) d’fhógair an tAire Forbartha Tuaithe agus Pobail agus na Gaeltachta, Dara Calleary TD, infheistíocht bhreise €14 mhilliún inár mbóithre agus lánaí tuaithe.
Is méadú suntasach é an leithdháileadh ar an maoiniú atá ar fáil faoin Scéim Feabhsúcháin Áitiúil do 2025 – rud a thugann an infheistíocht iomlán suas go dtí €30 milliún don bhliain, an líon ab airde riamh.
Dearadh an Scéim Feabhsúcháin Áitiúil chun tacú le feabhsú leanúnach bóithre neamhphoiblí i bpobail thuaithe agus feabhsaítear leis rochtain ar thithe agus ar fheirmeacha tuaithe, chomh maith le háiseanna lasmuigh ar nós ár lochanna, ár n-aibhneacha, ár sléibhte agus ár dtránna.
De ghnáth ní dhéanann údaráis áitiúla cothabháil ar na bóithre agus na lánaí seo, ach is píosa ríthábhachtach bonneagair iad do mhuintir na tuaithe.
Tagann an leithdháileadh maoinithe breise i ndiaidh rannpháirtíochta idir an Roinn Forbartha Tuaithe agus Pobail agus údaráis áitiúla agus na Gaeltachta.
Bunaíodh na leithdháiltí contae ar an leibhéal oibreacha a léirigh gach údarás áitiúil a d’fhéadfaidís a chríochnú roimh dheireadh na bliana agus léiríonn siad tiomantas an Aire chun maoiniú a mhéadú dár mbóithre tuaithe.
Athbhunaíodh an Scéim in 2017 agus go dtí seo, tá breis is 20,000 úinéir talún agus cónaitheoir tuaithe tar éis leas a bhaint aisti, agus uasghrádaíodh breis is 4800 bóthar faoin Scéim.
Agus an maoiniú breise á fhógairt aige, dúirt an tAire Calleary:
“Tá áthas orm €14 milliún breise a fháil don Scéim, rud a mhéadaíonn ár n-infheistíocht i mbliana faoi dhó, beagnach. Is ionann an €30 milliún a chuir mé ar fáil dár n-údaráis áitiúla i mbliana agus an leibhéal maoinithe bliantúil ab airde ó athbhunaíodh an Scéim.
“Léirítear sa mhaoiniú breise seo mo thiomantas chun nascacht a fheabhsú do mhuintir na tuaithe – bíodh sé ina rochtain ar thithe, ar fheirmeacha nó ar áiseanna lasmuigh.”
Tá údaráis áitiúla freagrach as bóithre a aithint agus tosaíocht a thabhairt dóibh le haghaidh oibreacha feabhsúcháin faoin Scéim, i gcomhairle le cónaitheoirí/úinéirí talún.
Ní mór na hoibreacha a chur i gcrích roimh dheireadh na bliana.
Lean an tAire ar aghaidh:
“Tuigim go rímhaith an gá atá le tacú leis an Scéim seo agus an t-éileamh atá le feiceáil ar fud ár n-údarás áitiúil.
“Le linn na míonna amach romhainn, oibreoidh oifigigh mo Roinne go dlúth le húdaráis áitiúla chun a chinntiú go seachadfar an maoiniú seo go hiomlán i mbliana chun ár mbóithre tuaithe agus ár lánaí neamhphoiblí a fheabhsú.
“Geallann clár an Rialtais infheistíocht an Rialtais inár mbóithre tuaithe a mhéadú tríd an Scéim Feabhsúcháin Áitiúil. Leis an maoiniú breise seo faoin Scéim Feabhsúcháin Áitiúil i mbliana, chuireamar infheistíocht beagnach €184 milliún in uasghrádú bóithre agus lánaí tuaithe ar fud na tíre ó 2017.”
Leagtar amach thíos sonraí an leithdháilte do gach Contae faoin maoiniú breise seo agus na leithdháiltí iomlána do 2025.
Nótaí don Eagarthóir
Tugadh an Scéim Feabhsúcháin Áitiúil ar ais i Meán Fómhair 2017 agus cuireadh beagnach €170 milliún ar fáil cheana féin le haghaidh oibreacha ar bhreis is 4800 bóthar. Tabharfaidh an maoiniú breise a fógraíodh i mbliana an t-iomlán sin suas go dtí thart ar €184 milliún.
Bóithre Incháilithe
Is iad seo a leanas na bóithre incháilithe faoin Scéim Feabhsúcháin Áitiúil:
- Bóithre neamhphoiblí ar a soláthraítear rochtain ar phíosaí talún, agus dhá cheann nó níos mó díobh faoi úinéireacht nó áitiú ag daoine éagsúla, agus caithfidh ceann acu a bheith chun críocha talmhaíochta/fómhair, agus
- Bóithre neamhphoiblí a théann chuig áiseanna tábhachtacha pobail amhail reiligí, tránna, céanna, sléibhte, srl.
Bóithre Neamh-Incháilithe
I measc na mbóithre neamhincháilithe tá:
- Bóithre a fhreastalaíonn ar thithe nó ar fhoirgnimh amháin atá áitithe nó in úsáid ag daoine nach bhfuil ag gabháil don Talmhaíocht, agus
- Bóithre a théann chuig fiontair thráchtála.
Leithdháiltí na Scéime Feabhsúcháin Áitiúil (SFÁ) 2025, le Tráinse 2 a fógraíodh i Lúnasa 2025 san áireamh
|
Contae |
Leithdháileadh Bunaidh SFÁ 2025 |
Leithdháileadh Forlíontach 2025 |
Leithdháileadh Iomlán 2025 |
|
Ceatharlach |
€373,479 |
€328,537 |
€702,016 |
|
An Cabhán |
€519,476 |
€662,498 |
€1,181,974 |
|
An Clár |
€869,901 |
€788,498 |
€1,658,399 |
|
Corcaigh |
€1,163,479 |
€1,167,898 |
€2,331,377 |
|
Dún na nGall |
€1,123,479 |
€1,268,698 |
€2,392,177 |
|
Gaillimh |
€1,273,479 |
€843,137 |
€2,116,616 |
|
Ciarraí |
€1,023,479 |
€1,202,000 |
€2,225,479 |
|
Cill Dara |
€464,765 |
€102,097 |
€566,862 |
|
Cill Chainnigh |
€552,025 |
€264,537 |
€816,562 |
|
Laois |
€470,536 |
€561,698 |
€1,032,234 |
|
Liatroim |
€373,479 |
€528,098 |
€901,577 |
|
Luimneach |
€709,694 |
€700,298 |
€1,409,992 |
|
Longfort |
€373,479 |
€370,996 |
€744,475 |
|
Lú |
€373,479 |
€364,298 |
€737,777 |
|
Maigh Eo |
€1,073,479 |
€504,537 |
€1,578,016 |
|
An Mhí |
€548,771 |
€286,016 |
€834,787 |
|
Muineachán |
€373,479 |
€588,297 |
€961,776 |
|
Uíbh Fhailí |
€535,404 |
€515,497 |
€1,050,901 |
|
Ros Comáin |
€661,677 |
N/A |
€661,677 |
|
Sligeach |
€507,776 |
€321,645 |
€829,421 |
|
Tiobraid Árann |
€1,023,479 |
€795,500 |
€1,818,979 |
|
Port Láirge |
€502,162 |
€535,098 |
€1,037,260 |
|
An Iarmhí |
€498,238 |
€463,437 |
€961,675 |
|
Loch Garman |
€619,900 |
€560,298 |
€1,180,198 |
|
Cill Mhantáin |
€541,406 |
€276,387 |
€817,793 |
|
Iomlán |
€16,550,000 |
€14,000,000 |
€30,550,000 |