Tugann an tAire Calleary cuairt ar shraith tionscadal forbartha tuaithe i gCo. na Gaillimhe
- Foilsithe: 14 Bealtaine 2026
- An t-eolas is déanaí: 14 Bealtaine 2026
Inniu, Déardaoin, an 14 Bealtaine 2026, thug an tAire Forbartha Tuaithe agus Pobail agus Gaeltachta, Dara Calleary TD, cuairt ar shraith tionscadal ar fud Chontae na Gaillimhe a mhaoiníonn an Roinn Forbartha Tuaithe agus Pobail agus Gaeltachta. Soláthróidh na tionscadail seo seirbhísí riachtanacha agus tacóidh siad le pobail áitiúla.
Thosaigh cuairt an Aire sa Chlochán, áit ar oscail sé oifigí nua Fhóram Chonamara CLG go hoifigiúil, an chuideachta forbartha áitiúil atá freagrach as raon clár forbartha tuaithe agus pobail a sheachadadh ar fud an réigiúin. Ceann de thionscnaimh le déanaí na heagraíochta ná forbairt Ghairdín Pobail an Chlocháin, a thug le chéile cónaitheoirí áitiúla, baill den phobal Úcránach agus cónaitheoirí an ionaid áitiúil SCCI trí ghníomhaíochtaí garraíodóireachta seachtainiúla.
Ag labhairt ag Fóram Chonamara, dúirt an tAire Calleary:
“Déanann Fóram Chonamara obair luachmhar ag tacú le pobail ar fud an réigiúin trí chláir ar nós LEADER agus an Chláir um Chuimsiú Sóisialta agus Gníomhachtú Pobail.
“Soláthraíonn na cláir seo na hacmhainní agus na tacaíochtaí is gá do phobail thuaithe chun athrú áitiúil fiúntach a thabhairt chun cinn, agus ní bheadh an obair seo indéanta gan tiomantas agus saineolas eagraíochtaí ar nós Fhóram Chonamara. Tá áthas orm na hoifigí nua seo a oscailt go hoifigiúil agus tacú le leanúint leis an obair thábhachtach seo amach anseo.”
“Tugann an Ciste Aitheantais Pobail aitheantas do na hiarrachtaí ollmhóra a dhéanann pobail i gcathracha, i mbailte agus i sráidbhailte ar fud na tíre agus iad ag oscailt a ndoirse chun fáilte a chur roimh dhaoine atá i ngátar ó phobail ar fud an domhain. Tá áthas orm a fheiceáil go bhfuil an maoiniú seo ag tabhairt fíorthairbhí do phobail ar fud na Gaillimhe.”
Le linn na cuairte, chuir Fóram Chonamara roinnt tionscadal i láthair a ceadaíodh faoi chlár LEADER 2023–2027 in Iarthar na Gaillimhe. Áiríodh leis seo maoiniú de bhreis is €13,000 do Ghrúpa Céadfhreagróirí Pobail Iarthar Chonamara chun Dífhibrileoirí Seachtracha Uathoibrithe, trealamh garchabhrach agus trealamh cosanta pearsanta a cheannach. Ceadaíodh maoiniú de bhreis is €47,000 freisin do Cuanmara Consultancy Limited chun tacú le forbairt seirbhísí tuaithe speisialaithe a bhaineann le dobharshaothrú, tumadóireacht tráchtála agus eolaíocht mhuirí.
D’oscail an tAire oifig athchóirithe Fhéile Ealaíon an Chlocháin ar Shráid an Droichid, an Clochán, go hoifigiúil freisin. Le tacaíocht €50,500 á soláthar tríd an gCiste Aitheantais Pobail, rinneadh oibreacha athchóirithe chun feidhmiúlacht, inrochtaineacht agus éifeachtúlacht fuinnimh na háise a fheabhsú. Tacóidh an spás uasghrádaithe le raon leathan gníomhaíochtaí pobail agus cultúir, lena n-áirítear tionscadail óige, tionscnaimh ealaíon amhairc, imeachtaí oidhreachta, gníomhaíochtaí Gaeilge agus cruinnithe pobail.
Ansin thaistil an tAire go dtí an Mhám le haghaidh oscailt charrchlós pobail nua ag Ionad Pobail an Mháma, a fhaigheann tacaíocht faoin gCiste Infreastruchtúr Áineasa faoin Aer. Fuair an tionscadal maoiniú os cionn €177,000 agus bhí tógáil páirceála nua i gceist leis chun tacú le siúlóirí a úsáideann an Bealach Thiar, chomh maith le raon imeachtaí pobail agus caitheamh aimsire lasmuigh a eagraíodh go háitiúil i rith na bliana.
Ag labhairt ag an oscailt sa Mhám, dúirt an tAire Calleary:
“Feabhsóidh tógáil an charrchlóis seo, a mhaoinítear faoin Scéim Infreastruchtúr Áineasa faoin Aer, inrochtaineacht dóibh siúd a bhaineann taitneamh as an mBealach Thiar agus tacóidh sé leis na himeachtaí pobail iomadúla a eagraítear anseo i rith na bliana.
“Leanann infheistíocht i mbonneagar áineasa allamuigh de thacaíocht a thabhairt do thurasóireacht áitiúil, folláine an phobail agus gníomhaíocht eacnamaíoch réigiúnach, agus spreagann sé daoine chun taitneamh a bhaint as na buntáistí sláinte agus sóisialta iomadúla a bhaineann le gníomhaíocht faoin aer.”
Ba é Páirc Pobail an Líonáin stad deiridh chuairt an Aire, áit ar thacaigh maoiniú faoin Scéim Athnuachana Baile agus Sráidbhaile agus faoi CLÁR le feabhsuithe móra ar sheanláithreán páirce CLG Chill Bhríde. I measc na n-oibreacha a rinneadh sa pháirc tá uasghráduithe ar chosáin siúil, ar shuíocháin, ar bhinsí picnice agus ar áiseanna páirceála inrochtana. Thacaigh maoiniú breise CLÁR freisin le suiteáil threalamh súgartha céadfach chun a chinntiú go bhfuil an pháirc inrochtana agus taitneamhach do gach ball den phobal.
Nótaí don Eagarthóir
LEADER
Tá maoiniú iomlán €180 milliún ag clár LEADER 2023-2027, agus ceadaíodh breis is 1180 tionscadal go dtí seo le haghaidh maoiniú LEADER níos mó ná €58 milliún, ag tacú le raon leathan fiontar agus grúpaí pobail ar fud cheantar tuaithe na hÉireann. Tá an clár á chur i bhfeidhm in Iarthar na Gaillimhe ag Fóram Chonamara, agus tá maoiniú €2.6 milliún ar fáil do thréimhse 2023-2027. Maoinítear LEADER mar idirghabháil faoin gComhbheartas Talmhaíochta.
An Ciste Aitheantais Pobail
Bunaíodh an Ciste Aitheantais Pobail in 2023 chun tacú le cathracha, bailte agus sráidbhailte a chuir fáilte roimh dhaoine nua ón Úcráin agus ó thíortha eile. San iomlán, leithdháileadh €100 milliún ar 1,469 tionscadal ar fud na tíre. Bhí breis is €2.6 milliún san áireamh san fhigiúr seo do thionscadail Chomhairle Chontae na Gaillimhe.
An Scéim Infreastruchtúr Áineasa faoin Aer
Ó 2016 i leith, ceadaíodh maoiniú os cionn €154 milliún do 2,060 tionscadal ar fud na tíre. Ó 2020 i leith, bronnadh maoiniú os cionn €5.9 milliún ar Chontae na Gaillimhe do 65 thionscadal. Seolfar an chéad leagan eile den Scéim Infreastruchtúr Áineasa faoin aer i R2 2026.
An Clár um Chuimsiú Sóisialta agus Gníomhachtú Pobail
Is clár náisiúnta é seo do thréimhse 2024-2028, a chómhaoiníonn Clár Fostaíochta, Cuimsithe, Scileanna agus Oiliúna (ÉIST) 2021-2027 an Chiste Sóisialta Eorpaigh +. Cuireann Cuideachtaí Forbartha Áitiúla an clár ar fáil i ngach pobal in Éirinn, ag baint úsáide as cur chuige forbartha pobail chun cabhrú leo siúd is mó atá i ngátar. Oibrítear le daoine aonair agus le grúpaí, ag neartú pobail agus ag feabhsú caighdeán maireachtála na ndaoine atá i mbaol eisiamh sóisialta agus éagothroime.
An Scéim Athnuachana Bailte agus Sráidbhailte
Ó seoladh an Scéim Athnuachana Bailte agus Sráidbhailte, leithdháileadh breis is €210 milliún ar níos mó ná 1,900 tionscadal. Tacaíonn an Scéim le pobail bheoga agus inbhuanaithe i mbailte agus i sráidbhailte ar fud na hÉireann.
I Scéim 2025 cuirtear béim ar leith ar thionscadail a bhfuil fócas athnuaite acu ar aisghabháil agus athnuachan eacnamaíoch agus sóisialta lár na mbailte.