Ceapachán Coimisinéirí chuig an gCoimisiún Imscrúdúcháin um Láimhseáil Drochúsáide Gnéasaí Stairiúla Leanaí i Scoileanna fógartha ag an Aire Naughton
- Foilsithe: 21 Aibreán 2026
- An t-eolas is déanaí: 21 Aibreán 2026
D’fhógair an tAire Oideachais agus Óige, Hildegarde Naughton, inniu (21 Aibreán 2026) ceapachán ceathrar coimisinéirí chuig an gCoimisiún Imscrúdúcháin um Láimhseáil Drochúsáide Gnéasaí Stairiúla Leanaí i Scoileanna.
Dheimhnigh an tAire go mbeidh an Breitheamh Mary Ellen Ring, an comhairleoir dlí sinsearach an tUasal Roddy Bourke, agus na saineolaithe cosanta leanaí an tUasal Kieran McGrath agus an tUasal Michele Clarke in éineacht leis an mBreitheamh Michael MacGrath, a ceapadh mar Chathaoirleach anuraidh, chun obair an Choimisiúin a threorú.
Is céim shuntasach chun cinn í seo chun aghaidh a thabhairt ar oidhreacht an-phianmhar maidir le drochúsáid ghnéasach stairiúil leanaí i scoileanna lae agus cónaithe na hÉireann, agus chun scrúdú a dhéanamh ar na teipeanna a cheadaigh don drochúsáid sin tarlú.
Bunaíodh an Coimisiún mar thoradh ar mholadh lárnach ón bhFiosrúchán Scóipe faoi Dhrochúsáid Ghnéasach Stairiúil i Scoileanna Lae agus Cónaithe arna reáchtáil ag oird rialta. Coimisiúnaíodh an Fiosrúchán sin mar fhreagairt ar líomhaintí tromchúiseacha agus an-chorraitheacha faoi dhrochúsáid, agus léirigh sé go soiléir an gá a bhí le himscrúdú cuimsitheach, neamhspleách.
Agus í ag fógairt na gceapachán, dúirt an tAire Naughton: ‘
"Tá an Rialtas seo tiomanta a chinntiú go ndéantar scrúdú iomlán ar an bhfírinne maidir leis an méid a tharla agus go gcloistear faoi dheireadh uathu siúd a ndearnadh éagóir orthu mar leanaí. Tá áthas orm na daoine seo atá thar a bheith cáilithe a cheapadh. Beidh a saineolas in éineacht ríthábhachtach chun a bheith mar bhonn faoi neamhspleáchas agus éifeachtacht an Choimisiúin. Táim buíoch díobh as an bhfreagracht seo a ghlacadh orthu féin agus guím gach rath orthu agus iad i mbun na hoibre seo, ar obair í atá dúshlánach ach riachtanach.”
Ag leanúint ar aghaidh, dúirt an tAire:
“Ní mór do mharthanóirí a bheith i gcroílár an phróisis seo. Beidh cur chuige atá dírithe ar mharthanóirí agus atá feasach ar thráma mar threoir do gach gné d’obair an Choimisiúin. Is eol dom go bhféadfadh daoine aonair teacht chun cinn le heispéiris an-phearsanta agus an-íogair. Tá sé ríthábhachtach go mbeadh na caighdeáin is airde maidir le cúram, rúndacht agus meas i bhfeidhm nuair atáthar ag déileáil lena gcuid eolais. Cuirim fáilte roimh chur chuige cúramach agus machnamhach an Choimisiúin maidir lena chinntiú go bhfuil na cosaintí seo i bhfeidhm go hiomlán sula dtéitear i mbun plé.”
Ba é an Coimisiún Imscrúdúcháin an príomh-mholadh a tháinig ón bhFiosrúchán Scóipe faoi Dhrochúsáid Ghnéasach Stairiúil i Scoileanna Lae agus Cónaithe arna reáchtáil ag Oird Rialta. Bunaíodh an Fiosrúchán Scóipe mar fhreagairt ar nochtadh líomhaintí faoi dhrochúsáid ghnéasach stairiúil i scoileanna arna reáchtáil ag oird rialta.
D’fhógair an tAire Naughton freisin, chomh maith le ceapachán na gceathrar coimisinéirí, gur cheadaigh sí ceapachán Mary O’ Toole, Uasal, ag an gcathaoirleach mar chomhairleoir dlí sinsearach don Choimisiún. Bhí sise ina cathaoirleach ar an bhFiosrúchán Scóipe.
Leanfaidh an Rialtas ag tabhairt tacaíochta don Choimisiún agus é ag dul chun cinn lena chuid oibre, agus aitheantas á thabhairt don tábhacht a bhaineann le cuntasacht, fírinne agus admháil a sholáthar dóibh siúd dá ndéanann sé difear.
Nótaí d’Eagarthóirí
Na chéad chéimeanna eile
Déanfaidh an Coimisiún suirbhé náisiúnta a reáchtáil níos déanaí i mbliana ina dtabharfar cuireadh dóibh siúd a bhfuil eolas acu maidir le drochúsáid ghnéasach stairiúil leanaí i scoileanna lae agus i scoileanna cónaithe, lena n-áirítear eispéiris phearsanta, eolas tosaigh a sholáthar.
Beathaisnéisí na gCoimisinéirí
Ceapadh an Breitheamh Mary Ellen Ring mar bhreitheamh den Chúirt Chuarda in 2012, áit a raibh sí i mbun cúirteanna coiriúla an t-am ar fad nach mór, agus mar bhreitheamh den Ard-Chúirt in 2015 áit ar oibrigh sí ar feadh breis agus deich mbliana. Is Iar-Chathaoirleach í ar Choimisiún Ombudsman an Gharda Síochána ó 2015 go 2021, bhí sí i mbun cleachtais roimhe sin mar abhcóide agus an dlí coiriúil agus poiblí, an dlíthíocht bhunreachtúil agus dlí leanaí mar réimsí saineolais aici. Is comhbhunaitheoir Ionad Dlí na Leanaí agus an Chomhlachais um Thaighde agus Forbairt an Cheartais Choiriúil í freisin.
Is aturnae a bhfuil taithí aige é Roddy Bourke a bhí ina chomhpháirtí in McCann FitzGerald LLP ó 1992 go 2024 áit a raibh dlíthíocht agus imscrúduithe casta mar réimsí saineolais aige. Tá taithí fhairsing aige ar a bheith ag gníomhú ar bhinsí agus ar choimisiúin imscrúdúcháin agus is iarbhall é de Choistí Dhlí-Chumann na hÉireann um Dhlíthíocht, Réiteach Malartach Díospóide agus Athchóiriú Dlí, chomh maith le bheith ina Iar-Chathaoirleach orthu .
Is comhairleoir neamhspleách um chosaint leanaí é Kieran McGrath a bhfuil fiche bliain de thaithí aige ag tabhairt comhairle do chomhlachtaí Rialtais agus neamhrialtasacha maidir le cúrsaí cosanta agus leasa leanaí. Ina ghairm bheatha mar oibrí sóisialta, bhí cosc ar dhrochúsáid ghnéasach, measúnú riosca agus maoirseacht chliniciúil mar réimsí saineolais aige. Bhí sé i gceannas ar an bpróiseas rannpháirtíochta marthanóirí atá feasach ar thráma don Fhiosrúchán Scóipe ar Dhrochúsáid Ghnéasach Stairiúil i Scoileanna Lae agus Cónaithe arna reáchtáil ar Oird Rialta.
Is Ollamh Taca í Michele Clarke i Scoil na hOibre Sóisialta agus an Bheartais Shóisialta, Coláiste na Tríonóide, Baile Átha Cliath. I measc na ról a bhí aici roimhe seo bhí Príomh-Oibrí Sóisialta sa Roinn Leanaí, Comhionannais, Míchumais, Lánpháirtíochta agus Óige agus Príomh-Chigire ar Chigireacht na Seirbhísí Sóisialta. Bhí sí mar chomhairleoir um rannpháirtíocht marthanóirí atá feasach ar thráma don Fhiosrúchán Scóipe ar Dhrochúsáid Ghnéasach Stairiúil i Scoileanna Lae agus Cónaithe arna reáchtáil ar Oird Rialta.
Bunú an Choimisiúin Imscrúdúcháin
Bhunaigh an tAire Oideachais agus Óige an Fiosrúchán Scóipe mar fhreagairt ar nochtadh líomhaintí faoi dhrochúsáid ghnéasach stairiúil i scoileanna arna reáchtáil ag oird rialta, i ndiaidh chraoladh an chlár faisnéise ar RTÉ , Blackrock Boys.
Tugadh le tuiscint i dTuarascáil an Fhiosrúcháin Scóipe go bhféadfadh scála féideartha na drochúsáide gnéasaí stairiúla i scoileanna arna reáchtáil ag oird rialta a bheith an-suntasach. Moladh inti freisin go leathnófaí sainchúram an Choimisiúin Imscrúdúcháin chun drochúsáid ghnéasach stairiúil leanaí sna scoileanna lae agus sna scoileanna cónaithe go léir a chur san áireamh.
Tá dhá phríomhshruth oibre ag an gCoimisiún. Ceann amháin is ea imscrúdú dlíthiúil foirmiúil ar chásanna samplacha nó ar chásanna maidir le láimhseáil líomhaintí, gearán nó ábhar imní faoi dhrochúsáid ghnéasach leanaí i scoileanna. Is é an dara ceann ná Clár Rannpháirtíochta Marthanóirí, a thabharfaidh deis dóibh siúd a d'fhulaing drochúsáid ghnéasach leanaí i scoileanna a gcuntas a thabhairt i bpróiseas neamhsháraíochta, neamhfhoirmiúil agus anaithnid a chosnaíonn a bpríobháideacht go hiomlán.
Tá an Coimisiún neamhspleách ina chuid oibre agus oibreoidh sé ag baint úsáid as prionsabail atá dírithe ar mharthanóirí agus atá feasach ar thráma, i gcomhréir le nósanna imeachta cothroma. Chuir na prionsabail seo bonn eolais freisin faoi obair an Fhiosrúcháin Scóipe.
Tuilleadh eolais
Tá nuashonruithe curtha ar fáil ag Cathaoirleach an Choimisiúin, an tUasal Michael MacGrath, ar líne, agus tá siad sin ar fáil anseo: An Coimisiún Imscrúdúcháin um Láimhseáil Drochúsáide Gnéasaí Stairiúla Leanaí i Scoileanna