Fógraíonn an tAire Chreat-chomhaontuithe nua i bprionsabal le Cumann Cúraim Sláinte na hÉireann don Chógaisíocht agus Cógais d'Éirinn maidir le Soláthar agus Praghsáil Cógas

D’fhógair an tAire Sláinte Jennifer Carroll MacNeill TD inniu gur tugadh dhá Chreat-chomhaontú nua i bprionsabal i gcrích go rathúil le Cumann Cúraim Sláinte na hÉireann don Chógaisíocht agus le Cógais d'Éirinn maidir le praghsáil agus soláthar cógas. Léiríonn na comhaontuithe suntasacha sin tiomantas an Rialtais a chinntiú go mbeidh rochtain thráthúil ar chógais nuálacha ag othair chomh maith le tacú le slándáil sholáthair cógas, rud a laghdóidh an baol ganntanas cógas d’othair agus inbhuanaitheacht na seirbhíse sláinte á cosaint ag an am céanna.

I ré éiginnteachta i mbeartas cógaisíochta idirnáisiúnta, tacóidh na Comhaontuithe sin, a forbraíodh i ndlúthchomhpháirtíocht idir an Roinn Sláinte, an Roinn Caiteachais Phoiblí, Bonneagair, Athchóiriúcháin Seirbhíse Poiblí agus Digitiúcháin, Feidhmeannacht na Seirbhíse Sláinte (FSS) agus an earnáil cógaisíochta, le hintuarthacht agus cobhsaíocht níos fearr i leith soláthar cógaisíochta agus cógas na hÉireann.

Foráiltear leis na Comhaontuithe réimse beart chun:

• Rochtain níos tapúla a sholáthar d’othair, lena n-áirítear gealltanas agus próiseas struchtúrtha i dtreo amlíne 180 lá a bhaint amach le haghaidh cinntí maidir le haisíocaíocht;
• Slándáil sholáthar na gcógas a neartú agus an baol ganntanas cógas d’othair a laghdú;
• Seoltaí iarphaitinne a spreagadh, a dhéanann cuíchóiriú ar rochtain ar chógais;
• Tacú le hInbhuanaitheacht Airgeadais;

Dúirt an tAire Carroll MacNeill:

Tá comhaontuithe déanta ag an Stát leis an tionscal cógaisíochta ó na 1970idí, rud a thugann deimhneacht agus cobhsaíocht do sholáthar agus do phraghsáil cógas.

Beidh na Comhaontuithe nua sin i bhfeidhm go dtí an 31 Nollaig 2029.

Tar éis na gComhaontuithe sin i bPrionsabal a bhaint amach, oibreoidh na páirtithe chun téacs na gComhaontuithe nua a thabhairt chun críche sa mhí amach romhainn. Foilseofar na doiciméid den Chomhaontú deiridh ina dhiaidh sin.

Le linn thréimhse na gComhaontuithe roimhe seo (2021–2025), tugadh isteach 244 cógas nua, lena n-áirítear 101 le haghaidh cóireáil ailse agus 67 le haghaidh galair neamhchoitianta.

Cuirfear feabhas ar an bpróiseas praghsála agus aisíocaíochta do chógais nua i ngach céim den phróiseas measúnaithe, lena n-áirítear Measúnú ar Theicneolaíocht Sláinte le creat nua athchóirithe chun feabhsuithe a spreagadh le linn ré an Chomhaontaithe.

Rochtain Níos Tapúla d’Othair:

Soláthraíonn an comhaontú gealltanas agus próiseas struchtúrtha i dtreo amlíne 180 lá a bhaint amach chun measúnuithe teicneolaíochta sláinte agus cinntí aisíocaíochta a chríochnú, rud a luathaíonn rochtain othar ar chóireálacha nua. Tacóidh plean cur chun feidhme, feabhsú próisis agus infheistíocht i gcumas feabhsaithe leis an ngealltanas uaillmhianach seo a chomhlíonadh. Ag tosú in 2026, cuirfear feabhas ar acmhainn Ghrúpa Drugaí an FSS chun acmhainn níos mó a éascú chun iarratais a phróiseáil, lena n-áirítear iad siúd atá á mbreithniú faoi láthair. Tacóidh creat monatóireachta laistigh den chóras Praghsála agus Aisíocaíochta le maoirseacht ar dhul chun cinn le linn shaolré an Chomhaontaithe.

Inbhuanaitheacht Airgeadais:
Áirítear ar na bearta struchtúir phraghsála intuartha, bainistíocht saolré cógas, agus sásraí chun riosca airgeadais a bhainistiú. Tá sé mar aidhm ag na céimeanna sin cothromaíocht a bhaint amach idir nuálaíocht agus inacmhainneacht, a chinntíonn go bhfeidhmíonn an tseirbhís sláinte laistigh de shrianta buiséadacha.

Trédhearcacht agus Maoirseacht:
Déanfaidh coiste comhpháirteach maoirseachta monatóireacht ar chomhlíonadh gealltanas, lena n-áirítear amlínte maidir le haisíocaíocht, rochtain ar chógais nua, agus bearta inbhuanaitheachta airgeadais comhaontaithe. Ina theannta sin, agus aitheantas á thabhairt don luach leanúnach atá i neartú comhpháirtíochtaí idir an Stát agus an comhlacht ionadaíoch cógaisíochta, cruthaíonn an Comhaontú struchtúir le haghaidh rannpháirtíocht fheabhsaithe agus níos minice i rith shaolré an Chomhaontaithe.

Beidh sé mar aidhm ag na cuideachtaí atá ina mbaill de Chumann Cúraim Sláinte na hÉireann don Chógaisíocht an tréimhse ama chun iarratais ar aisíocaíocht a chur isteach in Éirinn a ghiorrú laistigh de shé mhí ó údarú foirmiúil cógas ag an gCoimisiún Eorpach (mar a mholann an Ghníomhaireacht Leigheasra Eorpach).

Slándáil sholáthar na gcógas a neartú agus an baol ganntanas cógas d’othair a laghdú:

Tá sraith beart deartha chun soláthar cógas riachtanach a chinntiú agus chun Éire a shuí mar mhargadh iomaíoch, rud a dhaingneoidh éagsúlacht níos mó soláthair i gceantair ina bhféadfadh rochtain othar a bheith i mbaol cur isteach. Tá na bearta sin ríthábhachtach chun an baol ganntanas cógas a laghdú a d’fhéadfadh drochthionchar a imirt ar othair.

Seoltaí iarphaitinne a spreagadh, a dhéanann cuíchóiriú ar rochtain ar chógais;

Trí shásra na cisealphraghsála, athbhreithniú ar phróisis reatha agus luach saothair a thabhairt ar fheabhsuithe teicneolaíochta incriminteacha i gcomhthéacs cógais bhreisluacha, spreagfar cuideachtaí a thuilleadh chun táirgí cineálacha agus bithchosúla a sheoladh a luaithe is féidir isteach i margadh na hÉireann nuair a rachaidh paitinn in éag. Tacóidh sé sin le soláthar éagsúil, cobhsaí cógas a chothabháil d’othair in Éirinn.

Inbhuanaitheacht airgeadais na gCógas a choinneáil don Stát:

Tar éis dul i mbun oibre le Cógais d'Éirinn, déanfaidh an Stát athbhreithniú ar an bpróiseas reatha maidir le táirgí bithchógais don luach is fearr agus oiriúnóidh sé é chun a chinntiú go dtabharfar isteach cógais don luach is fearr amhail bithchosúlachtaí, a luaithe is féidir.

Chun críche an Chomhaontaithe seo i bPrionsabal, is cógais hibrideacha iad Cógais Bhreisluacha ina dtairgeann teicneolaíocht ábhartha nua phaitinnithe an cumas chun sochar breise a thabhairt d’othair nó don tseirbhís sláinte i gcoitinne. Beidh critéir shonracha i bhfeidhm.

Chun slándáil sholáthar cógas a fheabhsú, spreagann an Comhaontú cuideachtaí maidir le Cógais d'Éirinn chun iarratas a dhéanamh ar cheadúnú agus ar aisíocaíocht in Éirinn chun úsáid Táirgí Íocshláinte Díolmhaithe ardchostais a laghdú. Ba cheart go gcinnteodh sé sin éagsúlacht níos mó maidir le soláthar i margaí ina bhfuil baol ann go gcuirfear isteach ar rochtain othar trí spleáchas ár seirbhíse cúram sláinte ar táirgí íocshláinte díolmhaithe a laghdú.

Mar chuid de na cainteanna, chomhaontaigh an Stát agus an earnáil cógaisíochta comhpháirtíocht straitéiseach a fhorbairt amach anseo maidir le clár rochtana luath bosca gainimh a fhorbairt le haghaidh cruthúnas coincheapa i gcás galair neamhchoitianta, agus aird á tabhairt ar na gealltanais laistigh de Chlár an Rialtais.