Fógraíonn an tAire Sláinte freagra an Rialtais ar chomhairle ó HIQA maidir le seirbhísí cúram sláinte práinneacha agus éigeandála a dhearadh agus a sholáthar i Réigiún an Mheán-Iarthair de chuid FSS
- Foilsithe: 22 Nollaig 2025
- An t-eolas is déanaí: 22 Nollaig 2025
Fuair Jennifer Carroll MacNeill TD, an tAire Sláinte, cead ón Rialtas inniu chun dul chun cinn a dhéanamh le meascán de na roghanna molta ag an Údarás um Fhaisnéis agus Cáilíocht Sláinte (HIQA) atá riachtanach chun freagairt do na dúshláin sa Lár-Iarthar, chun bonn eolais a chur faoin infheistíocht agus chun léargas gearrthéarmach, meántéarmach agus fadtéarmach a thabhairt ar an gcaoi a ndéanaimid pleanáil do sheirbhísí cúram sláinte do mhuintir an réigiúin.
Ina thuarascáil chuig an Aire, chinn an tÚdarás um Fhaisnéis agus Cáilíocht Sláinte “gurb í an phríomhfhadhb nach bhfuil dóthain leapacha d’othair chónaitheacha sa Lár-Iarthar chun freastal ar an éileamh” agus mhol sé trí rogha lena mbreithniú. Tá sé beartaithe ag an Aire Sláinte na trí rogha atá i dtuarascáil HIQA a chur chun cinn, lena n-áirítear plean straitéiseach a fhorbairt chun infheistíocht a dhéanamh i seirbhísí.
Áirítear ar na roghanna sin;
- leathnú acmhainneachta in Ospidéal Ollscoile Luimnigh (UHL) ar shuíomh Tuar an Daill (Rogha A).
- leathnú ar champas Ospidéal Ollscoile Luimnigh chun suíomh Tuar an Daill atá ann cheana agus suíomh eile a chuimsiú, gar do Ospidéal Ollscoile Luimnigh (Rogha B).
- acmhainn seirbhíse agus bonneagair a fhorbairt i bhFeidhmeannacht na Seirbhíse Sláinte (FSS Lár-Iarthair) (Rogha C).
Tá an tAire tar éis dul i dteagmháil go forleathan le hothair, le hionadaithe poiblí agus leis an bpobal cliniciúil sa réigiún ó d'fhoilsigh an tÚdarás um Fhaisnéis agus Cáilíocht Sláinte a dtuarascáil ar 30 Meán Fómhair.
Dúirt an tAire:
“Ba mhaith liom buíochas a ghabháil le comhaltaí Chomhairle Úsáideoirí Othar agus Seirbhíse FSS, le hionadaithe poiblí agus leis an bpobal cliniciúil a chuaigh i dteagmháil go hiomlán agus go cuiditheach liom le linn na tréimhse ó foilsíodh tuarascáil HIQA. Tuigim an imní mhór atá ar mhuintir an Mheán-Iarthair le blianta fada faoin gcúram sláinte atá ar fáil dóibh agus faoi na feabhsuithe a raibh géarghá leo.
“Nuair a bhfuarthas an tuarascáil, ghlac mé go hiomlán leis an ngá atá le hacmhainneacht ghéar a leathnú ag Ospidéal Ollscoile Luimnigh agus ag réigiún an Mheán-Iarthair i gcoitinne. Tá rochtain tuillte ag muintir réigiún an Mheán-Iarthair ar ghéarchúram ospidéil tráthúil ar ardchaighdeán nuair is mó a theastaíonn sé uatha, cosúil le gach duine eile in Éirinn. Is deis é cur i bhfeidhm comhairle HIQA, ag dul chun cinn na dtrí rogha, chun cúram ardchaighdeáin a sholáthar ar fud na seirbhísí go léir sa réigiún ionas gur féidir le daoine sa réigiún an mhuinín a theastaíonn uathu a bheith acu go bhfuil seirbhísí cúram sláinte ag freastal ar na riachtanais atá ann faoi láthair agus a bheidh ann amach anseo.
“Ina theannta sin, tá an deis á tapú agam chun mo thiomantas do leathnú leaba a athdhearbhú in Inis, san Aonach agus i Naomh Eoin ach freisin chun scrúdú a dhéanamh i Ráithe 1 de 2026 ar an gcaoi a gcuirimid seirbhísí comhtháite níos fearr ar fáil go háitiúil do dhaoine sa Lár-Iarthar chun cúram a thabhairt níos gaire dá mbaile, tá treoir tugtha agam cheana féin do FSS tús a chur leis an obair sin.”
Dúirt an tAire um Dhaoine Scothaosta sa Roinn Sláinte, Kieran O’Donnell, said:
“I gcomhréir leis na moltaí i dtuarascáil HIQA, tá an Rialtas lántiomanta leanúint den acmhainn bhreise leapacha agus de na seirbhísí tacaíochta is gá a sholáthar chun freastal ar riachtanais sláinte mhuintir an Mheán-Iarthair.Táim go hiomlán ar an eolas faoin ngá atá le toilleadh breise leapacha, lena n-áirítear leapacha pobail, a chur ar fáil agus leanfaidh mé de bheith ag obair le mo chomhghleacaí, an tAire Jennifer Carroll MacNeill agus an Rialtas chun a chinntiú go ndéanfar é sin a sheachadadh chomh héifeachtúil agus chomh tapa agus is féidir.”
Maidir le Rogha A a chur chun cinn, faoi dheireadh 2029, soláthrófar suas le 306 leaba leis na pleananna atá ann faoi láthair chun acmhainneacht a mhéadú ag Ospidéal Ollscoile Luimnigh. Le leapacha breise beartaithe d’Ospidéil eile de Mhúnla 2 in Inis, in Aonach Urmhumhan agus in Naomh Eoin sa réigiún, bheadh 420 leaba breise sa réigiún ó 2024 go dtí deireadh Phlean Leathnaithe Acmhainne Leapacha Othar Cónaitheach na nOspidéal Géarmhíochaine in 2031. Tuartar sa samhaltú an Institiúid Taighde Eacnamaíochta agus Sóisialta a d’úsáid an tÚdarás um Fhaisnéis agus Cáilíocht Sláinte go mbeadh raon idir 299 leaba (+36 %) agus 593 leaba (+71 %) ag teastáil faoi 2040, i gcomparáid le leibhéil acmhainneachta 2023. Is féidir úsáid na n-ospidéal sin de Shamhail 2 agus a dtionchar sa Réigiún agus ina gcontaetha faoi seach a fheabhsú go mór sna cinntí atá le déanamh ó thuarascáil HIQA.
Chun Rogha B a chur chun cinn, tabharfaidh an tAire sainordú d'Fheidhmeannacht na Seirbhíse Sláinte (FSS) suíomh cuí cóngarach atá ar fáil a fháil - a chuirtear ar aghaidh trí struchtúir Rialachais FSS ar an ngnáthbhealach - bord tionscadail a bhunú agus iniúchadh breise a dhéanamh ar na deiseanna chun seirbhísí scinceála a fháil amach ó phríomhchampas Tuar an Daill. Beidh gá freisin le machnamh a dhéanamh ar na seirbhísí is féidir a athlonnú nó a scinceáil go hInis, Naomh Eoin agus an tAonach chun suíomh Tuar an Daill a dhí-phlódú. Tá sé seo ar an mbonn go n-iarrfar maoiniú caipitil breise sa bhreis ar an bPlean Forbartha Náisiúnta a comhaontaíodh le déanaí chun tacú le raon feidhme iomlán na gceanglas, rud a éilíonn athmheasúnú ar thosaíochtaí, ath-leithdháiltí féideartha, agus aon ghealltanais bhreise ón státchiste chun inseachadtacht a chinntiú gan cur isteach ar chuspóirí straitéiseacha bonneagair sláinte eile. Beidh seachadadh oibríochtúil ag brath freisin ar an lucht saothair is gá a earcú chun an acmhainneacht nua sin a chur i mbun seirbhíse
Chun Rogha C a chur chun cinn, forbróidh an tAire agus a Roinn plean straitéiseach don straitéis incriminteach chun seirbhísí agus infheistíocht i seirbhísí cúram sláinte a eagrú sa Lár-Iarthar. Beidh na céimeanna seo mar bhonn eolais do phleananna maidir le bonneagar luathaithe, toilleadh leapacha agus toilleadh ospidéil sa réigiún a leagfar amach i Meabhrán Rialtais ina dhiaidh sin a thabharfar isteach in 2026.