Díríonn an tAire Sláinte aird ar bhearta láidre atá i bhfeidhm chun sláinte an phobail a chosaint i rith shéasúr an gheimhridh

Tá béim curtha ag an Aire Sláinte, Jennifer Carroll MacNeill TD, ar ár seirbhís sláinte ag soláthar freagra cuimsitheach chun sláinte an phobail a chosaint an geimhreadh seo ó thionchair shéasúr luath fliú agus ó na brúanna a bhfuiltear ag súil leo ó RSV agus COVID-19.

Thosaigh an fliú níos luaithe ná mar is gnách, agus méadú ar líon na n-iontrálacha ospidéil taobh le méadú ar líon na gcásanna. Tá noraivíreas, ar cúis choitianta é le gaistreintríteas, á scaipeadh freisin ag leibhéil arda agus léiríonn samhaltú ón Oifig Náisiúnta um Chosaint Sláinte go mbeidh brú suntasach ar sheirbhísí cúram sláinte ag tús 2026.

Dúirt an tAire Carroll MacNeill:

Tá réimse gníomhartha curtha i bhfeidhm, lena n-áirítear:

• Cláir imdhíonta don fhliú, COVID-19, agus RSV atá ag soláthar vacsaíní agus imdhíontaí do dhaoine fásta leochaileacha agus do leanaí ó thús an fhómhair.
• Cur i bhfeidhm an Phlean Oibríochtúil um Chúram Práinne agus Éigeandála chun sreabhadh othar a fheabhsú agus cúram tráthúil, cuí a sholáthar do dhaoine níos sine agus leochaileacha.
• Clinicí breise do dhochtúirí teaghlaigh le huaireanta sínte agus seisiúin ag an deireadh seachtaine chun cabhrú leis an mbrú atá ar Ranna Éigeandála a laghdú.
• Comhairle agus tacaíocht d’othair maidir leis an réimse acmhainní atá ar fáil dóibh le haghaidh cúraim, lena n-áirítear cógaslanna, aonaid mionghortaithe agus acmhainní ar líne amhail HSELive.

Is é vacsaíniú an bealach is éifeachtaí fós chun tinneas tromchúiseach a laghdú agus chun iad siúd is mó atá i mbaol a chosaint ar thinneas tromchúiseach de bharr víreas geimhridh, agus tá an Roinn Sláinte agus Feidhmeannacht na Seirbhíse Sláinte (FSS) ag impí ar gach duine atá incháilithe teacht chun tosaigh dá vacsaíní fliú agus COVID-19 chomh luath agus is féidir. Tá vacsaíní fliú saor in aisce ar fáil do dhaoine atá 60 bliain d’aois agus níos sine, leanaí idir dhá–17 mbliana d’aois, gairmithe cúram sláinte, agus grúpaí eile atá i mbaol. Tá vacsaíní COVID-19 ar fáil freisin do chohóirt atá incháilithe. Cosnaíonn vacsaíní sinn féin, agus iad siúd timpeall orainn, go háirithe na daoine is leochailí.

In gcomhar le vacsaíní, is féidir bearta simplí a ghlacadh sa bhaile chun leathadh agus an baol tinneas tromchúiseach a laghdú, amhail dea-shláinteachas láimhe a chleachtadh, casacht nó sraothartach isteach sna huillinneacha agus, go háirithe, fanacht sa bhaile nuair a bhíonn tú tinn.

Tá an FSS ag cur 20,000 uair chliniciúil le cúram riospráide, le clinicí breise do dhochtúirí teaghlaigh ar siúl ón 8 Nollaig go dtí an 15 Feabhra, chomh maith le suas le 20,000 uair bhreise de sheirbhísí Dochtúirí Teaghlaigh Lasmuigh de Ghnáthuaireanta ón 27 Nollaig go dtí an 26 Eanáir.

Áirítear sa Phlean Oibríochtúil um Chúram Práinne agus Éigeandála bearta chun iontrálacha ospidéil nach bhfuil riachtanach a sheachaint, oibríochtaí ranna éigeandála a fheabhsú, agus seirbhísí seacht lá a neartú, lena n-áirítear uaireanta sínte do lucht cinnteoireachta sinsearacha agus uaireanta oscailte caighdeánaithe d’Aonaid Ghortaithe (8am–8pm, seacht lá na seachtaine, lena n-áirítear Laethanta Saoire Bainc).

Tá tuilleadh eolais ar incháilitheacht vacsaíní agus ar shuíomhanna clinicí ar fáil ag https://www.hse.ie

Cur i bhfeidhm an Phlean Oibríochtúil um Chúram Práinne agus Éigeandála 2025/26

• Léiríonn sonraí sealadacha go raibh laghdú náisiúnta 11% ar líon na n-othar a bhí ag fanacht ar thralaí ag 8am in 2025, i gcomparáid le 2024.
• Ina ainneoin sin, tháinig méadú 4% ar an bhfreastal uile, le méadú 8% ar líon na ndaoine os cionn 75 bliain d'aois i gcomparáid leis an tréimhse chéanna anuraidh.
• Bhí laghdú 28% ar líon na n-othar a bhí ag fanacht ar thralaithe ag 8am i mí na Nollag 2025 i gcomparáid le mí na Nollag 2024.
• Léiríonn sonraí sealadacha go raibh méadú 1% ar fhreastal ar Rannóga Éigeandála (EDanna) do mhí na Nollag 2025 i gcomparáid le mí na Nollag 2024, le méadú 4% ar líon na ndaoine os cionn 75 bliain d'aois sa tréimhse chéanna (faoi réir bailíochtaithe).
• Is féidir leis seo a bheith ina ábhar imní ar leith nuair a bhaineann sé leis na daoine is leochailí inár measc, an cohórt os cionn 75 bliain d'aois, a mbíonn claonadh acu teacht i láthair le géire agus castacht níos mó, rud a bhféadfadh tréimhsí fanachta níos faide a bheith mar thoradh air.
• Tá an Rialtas tiomanta do chúram sláinte sábháilte agus tráthúil a sholáthar do gach othar ach go háirithe do na daoine is leochailí. Is príomhsprioc den Phlean Oibríochtúil um Chúram Práinne agus Éigeandála (UEC) reatha an HSE 2025/2026 é a chinntiú go nglactar isteach nó go scaoiltear amach 99% d’othair scothaosta laistigh ón ED de 24 uair an chloig.
• Soláthraíonn an Plean UEC creat cuimsitheach, a chlúdaíonn seachaint ospidéil, oibríochtaí ED, soláthar cúraim san ospidéal, agus bainistíocht scaoilte amach.
• Áirítear sa tríú leagan den Phlean UEC freisin gníomhartha spriocdhírithe agus tionscnaimh athchóirithe, amhail uaireanta breise agus sínte a sholáthar do lucht cinnteoireachta sinsearaí agus do bhaill foirne atá lárnach chun tacú le hoibríochtaí 7/7; agus uaireanta oscailte gach Aonaid Díobhála a chaighdeánú chun seirbhís 7 lá a sholáthar, 8am go 8pm, lena n-áirítear Laethanta Saoire Bainc.

Cláir Imdhíonta:

• Tá an HSE ag tairiscint vacsaíní fliú saor in aisce i gclinicí dochtúirí teaghlaigh rannpháirteacha, i gcógaslanna, agus in ionaid sláinte pobail.
• Moltar do gach oibrí cúraim sláinte an vacsaín fliú a fháil. Beidh clinicí vacsaínithe ar siúl i gcuid mhór ionad oibre ar fud na tíre. Is féidir le hoibrithe cúraim sláinte a vacsaín a fháil sa phobal freisin i gclinicí dochtúirí teaghlaigh agus i gcógaslanna rannpháirteacha.
• Tá vacsaín fliú do leanaí ar fáil freisin do gach leanbh idir dhá bhliain agus 17 mbliana d’aois ó dhochtúirí teaghlaigh agus ó chógaslanna rannpháirteacha.

Clinicí dochtúirí teaghlaigh leathnaithe

• Tacóidh Feidhmeannacht na Seirbhíse Sláinte (HSE) le cleachtais dochtúirí teaghlaigh ar fud na tíre chun, i dteannta a n-uaireanta máinliachta lae gnáth, seisiúin phearsanta bhreise a chur ar fáil le haghaidh comhairliúcháin riospráide/géarmhíochaine.
• Féadfar na clinicí seo a chur ar fáil ó 7am go 9am agus ó 5pm go 7pm i rith na seachtaine agus ó 9am go 1pm ar an Satharn agus ar an Domhnach. Beidh 20,000 uair chliniciúil bhreise san iomlán i gceist chun aghaidh a thabhairt ar shaincheisteanna riospráide, agus beidh na clinicí breise seo ar siúl ón 8 Nollaig go dtí an 15 Feabhra. Táthar ag súil go bhfeicfear thart ar 140,000 othar sna clinicí breise dochtúirí teaghlaigh, lena n-áirítear breis agus 90,000 othar poiblí (sealbhóirí cárta leighis agus cárta cuairte dochtúra teaghlaigh).

Comhairle agus tacaíocht d’othair

• Tá comhairle, tacaíocht agus cúram ar fáil trí réimse acmhainní, lena n-áirítear i gcógaslanna, aonaid mionghortaithe agus trí acmhainní ar líne amhail HSELive.