Seolann an tAire a bhfuil freagracht air maidir leis an Straitéis Náisiúnta Drugaí an chéad tuarascáil náisiúnta ar imeaglú a bhaineann le drugaí, agus leagann sé béim ar an tacaíocht atá ar fáil tríd an tionscnamh DRIVE
- Foilsithe: 8 Bealtaine 2026
- An t-eolas is déanaí: 14 Bealtaine 2026
- Léiríonn sonraí a bailíodh ó sheirbhísí agus tacaíochtaí drugaí agus alcóil ar fud na tíre an ról lárnach atá ag seirbhísí pobail chun tacaíocht rúnda a chur ar fáil do dhaoine a dtéann an DRI i bhfeidhm orthu
- Tá breis is 800 duine oilte ag tionscadal DRIVE (Rannpháirtíocht i bhForéigean agus Imeaglú a Bhaineann le Drugaí) i 24 limistéar tascfhórsa drugaí agus alcóil chun tacaíocht a thairiscint dóibh siúd atá buailte ag DRI.
- Is féidir teacht ar eolas agus ar theagmhálacha faoi thacaíocht DRI www.driveproject.ie
Imeaglú a bhaineann le drugaí in Éirinn: tugann an chéad tuarascáil sonraí ón Tionscadal Náisiúnta DRIVE sonraí faoi chineál agus fairsinge an imeaglú a bhaineann le drugaí a bhí ag daoine a fuair rochtain ar sheirbhísí agus ar thacaí drugaí agus alcóil a nocht DRI. Cuideoidh leis an tuarascáil le heolas a thabhairt faoin gcaoi ar féidir le seirbhísí i bpobail áitiúla leanúint de thacaíocht a thabhairt don DRI agus freagairt dó. Léireoidh tuarascálacha amach anseo tionchar idirghabhálacha agus tacaíochtaí a bhaineann le tionscadail DRIVE agus an chaoi a bhfuil siad ag dul i ngleic le DRI laistigh de phobail.
Is tionscnamh náisiúnta, fianaise-bhunaithe, idirghníomhaireachta é tionscadal DRIVE a sholáthraíonn freagairt chomhordaithe, shonraíbhunaithe ar imeaglú agus foréigean a bhaineann le drugaí, chomh maith le tacaíocht a thairiscint do dhaoine aonair agus do phobail a bhfuil tionchar ag DRI orthu. Cuirtear córais agus struchtúir shoiléire ar fáil do ghníomhaireachtaí chun oibriú le chéile go héifeachtach, le tacaíocht agus comhoibriú láidir idirghníomhaireachta i gcroílár a chur chuige agus a rath foriomlán.
Ag labhairt ag an seoladh, dúirt an tAire Murnane O’Connor:
‘Tá an t-imeaglú a bhaineann le drugaí an-leochaileach agus scanrúil.
“Is mian linn go mbeadh a fhios ag daoine a dtéann sé sin i bhfeidhm orthu nach bhfuil siad ina n-aonar. Mar a léiríonn an tuarascáil seo, is saincheist í seo a théann i bhfeidhm ar gach pobal agus ar dhaoine ó gach gné den saol.
Is féidir le Tascfhórsaí Áitiúla Drugaí agus Alcóil tú a chur i dteagmháil le réimse seirbhísí agus tacaíochtaí rúnda i do phobal áitiúil agus tá Gardaí ar fáil chun comhairle a thairiscint gan aon ghá le gearáin fhoirmiúla a dhéanamh.
“Is mian liom aitheantas a thabhairt d’obair na dTascfhórsaí Drugaí agus Alcóil atá ag cur oiliúint a bhaineann go sonrach le DRIVE ar fáil d’earnálacha ionas gur féidir linn freagairt go héifeachtach agus tacú le daoine ar fud na tíre a ndéantar difear dóibh.”
Dúirt Jim O’Callaghan, an tAire Dlí agus Cirt, Gnóthaí Baile agus Imirce:
“Is saincheist fhorleatach é an t-imeaglú a bhaineann le drugaí a dhéanann dochar mór do dhaoine aonair, do theaghlaigh agus do phobail ar fud na tíre. Léirítear é i bhfoirmeacha éagsúla, ó bhagairtí agus comhéigean go foréigean fisiciúil, rud a fhágann íospartaigh i riocht eagla agus leithlisithe go minic.
‘Trí oiliúint, acmhainní agus tacaíocht a thairiscint do sholáthraithe seirbhíse, méadóidh tionscadal DRIVE an acmhainneacht chun cúnamh éifeachtach a thabhairt d’íospartaigh.
"Fáiltím roimh an gcéad fhoilseachán náisiúnta de thorthaí maidir le himeaglú a bhaineann le drugaí i measc daoine atá ag gabháil do sheirbhísí andúile agus/nó tacaíochta teaghlaigh in Éirinn. Tá sé tábhachtach go mbeadh ár bhfreagairt ar imeaglú a bhaineann le drugaí agus ar an gcaoi a dtacaímid leo siúd a ndéanann sé difear dóibh, bunaithe ar fhianaise. Léirítear i dtorthaí na tuarascála go raibh méadú ar chásanna in 2025 i gcomparáid le figiúirí 2024 agus mar sin ní féidir linn a bheith réchúiseach.
“Formhuiním moltaí na tuarascála, go háirithe an gá atá le comhar idirghníomhaireachta agus forbairt beartais a neartú. Léiríodh sa tuarascáil seo nádúr ionrach an imeaglaithe a bhaineann le drugaí, agus tá gá le gníomhaíocht ilghníomhaireachta ina leith.
“Gabhaim buíochas leis na páirtithe leasmhara uile, lena n-áirítear an Garda Síochána, Líonraí Tascfhórsa Réigiúnacha agus Áitiúla um Dhrugaí agus Alcól, agus Feidhmeannacht na Seirbhíse Sláinte, as an obair luachmhar a dhéanann siad chun freagairt chomhtháite a thabhairt ar imeaglú a bhaineann le drugaí.”
I measc phríomhthorthaí na tuarascála tá:
- As na 1,027 cás DRI a taifeadadh go náisiúnta, rinneadh difear do gach aoisghrúpa, ó dhaoine faoi bhun 18 mbliana d’aois go daoine os cionn 50 bliain d’aois. Fir a bhí sa chuid is mó de na daoine a ndearnadh difear dóibh (59%).
- Bhí 63% de na cásanna go léir ina gcónaí leis an teaghlach - rud a léiríonn go bhféadfadh díobháil fholaithe a bheith ann laistigh de theaghlaigh.
- I gcás sé chás in 10, bhain DRI lena n-úsáid drugaí féin; agus i gcás triúr as gach deichniúr bhain DRI le húsáid drugaí duine eile.
- Ba é cóicín an príomhdhruga a bhí nasctha le DRI (59%), agus cannabas ina dhiaidh sin (14%).
- Tuairiscíodh fiachas drugaí ag 67% de na cásanna agus bhí sé idir níos lú ná €100 agus níos mó ná €20,000.
- Bhí fiacha de €1,000-€4,999 ar 23% díobh sin, agus bhí fiacha de €100-€999 ar 22% ina dhiaidh sin. Bhí fiacha os cionn €10,000 ag 10% díobh.
- Ba é an modh aisíocaíochta fiachais ba choitianta iasacht a fháil ó theaghlaigh/chairde (39.8%), agus tráthchodanna ina dhiaidh sin (30.4%), agus coigilteas (22%).
- I measc na gcineálacha imeaglaithe ba choitianta bhí bagairtí ar dhaoine aonair (64 %), agus ina dhiaidh sin bagairtí ar theaghlaigh (25%), agus foréigean ar an duine aonair (20 %).
- Bhain 29 % de na cásanna le DRI ar feadh níos mó ná bliain amháin; Bhí DRI ag 19% ar feadh níos mó ná sé mhí ach níos lú ná bliain.
- Tuairiscíodh 10% de na cásanna don Gharda Síochána, réitíodh 46% de na cásanna go léir go neamhfhoirmiúil (gan idirghabháil fhoirmiúil an Gharda Síochána), agus thuairiscigh 20% de na cásanna gur lean DRI ar aghaidh le linn dóibh a bheith i dteagmháil le seirbhísí drugaí agus alcóil.
Dúirt an Dr Suzi Lyons, Bord Taighde Sláinte:
“Deimhnítear sa chéad tuarascáil sonraí seo ó thionscadal DRIVE taithí saoil na ndaoine a ndéanann imeaglú a bhaineann le drugaí difear dóibh in Éirinn.
“Léiríonn sé go mbíonn tionchar ag imeaglú a bhaineann le drugaí ar gach duine, idir shean agus óg, ar theaghlaigh, ar chairde agus ar an bpobal i gcoitinne.
“Tá Éire ar thús cadhnaíochta maidir leis an bhfianaise a ghabháil go córasach toisc go bhfuil sí leabaithe i gcóras náisiúnta an Bhoird Taighde Sláinte (HRB), rud a chuirfidh bonn eolais faoin bhfreagairt chomhtháite chomhordaithe phobalbhunaithe ar dhíobhálacha DRI’.“
Tá sainoiliúint forbartha ag tionscadal DRIVE do gach seirbhís i bpobail chun feasacht a chruthú, stiogma a laghdú, comharthaíocht a sholáthar do thacaíochtaí agus chun a chur in iúl do dhaoine nach bhfuil siad ina n-aonar.
Faoi láthair tá 76 oiliúnóir ag soláthar oiliúna do sheirbhísí pobalbhunaithe áitiúla, ar fud na tíre. Go dtí seo tá oiliúint faighte ag breis agus 800 duine i réimse leathan seirbhísí lena n-áirítear, seirbhísí tacaíochta pobail áitiúla, clubanna spóirt, seirbhísí pobail agus óige.
Ag labhairt di ag an seoladh inniu, dúirt an Cúntóir-Choimisinéir um Choireacht Eagraithe agus Thromchúiseach Angela Willis:
“Is saincheist í an t-imeaglú a bhaineann le drugaí, mar atá feicthe againn ó na sonraí a seoladh inniu, a d’fhéadfadh difear a dhéanamh do gach aois agus a théann i bhfeidhm ar gach contae. Is coir í freisin de bharr a nádúir féin a d'fhéadfadh a bheith deacair dóibh siúd atá thíos léi tuairisc a thabhairt don Gharda Síochána.
Is mian liom a dhearbhú do na híospartaigh sin gur rud an-dáiríre é, agus táimid anseo chun tacú leo siúd atá buailte nuair atá siad in ann teacht chun cinn. Beidh muid ag éisteacht, agus nuair a bheidh tú réidh beidh muid ag gníomhú.
‘Ó 2021 i leith, tá méadú tagtha ar na teagmhais imeaglaithe a bhaineann le drugaí a tuairiscíodh don Gharda Síochána. In 2025, dhéileálamar le thart ar 600 teagmhas d’imeaglú a bhaineann le drugaí.
“Tá méadú tagtha freisin ar na daoine a gabhadh agus a cúisíodh, agus le cúpla lá anuas bhí gabhálacha suntasacha agus láithrithe cúirte againn tar éis iarracht a dhéanamh bean a dhúnmharú i gCluain Dolcáin.
“Tá an Garda Síochána anseo chun tacú le híospartaigh imeaglaithe agus foréigin a bhaineann le drugaí, agus táimid anseo chun oibriú trí na dúshláin atá rompu. Tá cigirí idirchaidrimh tiomnaithe imeaglaithe a bhaineann le drugaí i bhfeidhm i ngach Rannán Garda sa tír a thacaíonn go réamhghníomhach lenár ngealltanais faoi chlár DRIVE agus a chinntíonn cur chuige comhordaithe ag obair lenár gcomhpháirtithe sa Roinn Sláinte.
Tugann na sonraí inniu léargas níos fearr dúinn ar an gcaoi ar féidir leis an tionscnamh seo tuilleadh forbartha a dhéanamh agus tá an Garda Síochána ag tnúth le leanúint leis an gcur chuige comhpháirtíochta seo amach anseo”
NÓTAÍ:
Maidir leis an tuarascáil
- Bailíodh na sonraí trí úsáid a bhaint as an gCóras Náisiúnta um Thuairisciú ar Chóireáil Drugaí (NDTRS) de chuid HRB, arb é an bunachar sonraí eipidéimeolaíoch náisiúnta é ina ndéantar cóireáil andúile in Éirinn a thaifeadadh agus a thuairisciú.
- Is é an tAonad um Chórais Náisiúnta Faisnéise Sláinte (NHIS) sa Bhord Taighde Sláinte (HRB) a bhainistíonn an NDTRS agus is í an Roinn Sláinte a mhaoiníonn é.
- Baineann an tuarascáil leis an mbliain 2025 (154 in 2024 agus 873 in 2025).
- Cé gur cuireadh tús le taifeadadh foirmiúil DRI in 2025, thaifead roinnt seirbhísí nochtaí cúlghabhálacha le haghaidh 2024.
- I bhfianaise chineál nua na sonraí sin, measadh gurbh iomchuí sonraí 2024 a chur san áireamh, agus é á aithint ag an am céanna nach tacar sonraí iomlán é le haghaidh na bliana seo.
Príomhthorthaí na tuarascála
- 1,027 cás de DRI a taifeadadh go náisiúnta
- Déantar difear do gach aoisghrúpa, idir faoi bhun 18 mbliana d’aois agus os cionn 50 bliain d’aois
- Ba fhir iad formhór na gcásanna, nó 59% díobh
- Bhí 63 % ina gcónaí leis an teaghlach (lena n-áirítear tuismitheoirí, comhpháirtithe, leanbh/leanaí), rud a léiríonn díobháil fholaithe a d’fhéadfadh a bheith ann laistigh de theaghlaigh
Cúiseanna le haghaidh DRI
- 59% a bhaineann lena n-úsáid drugaí féin
- Bhain 28% le húsáid drugaí duine eile
Drugaí atá nasctha le DRI
- Is é cóicín an príomhdhruga a bhaineann le DRI (59%; púdar 47 %); agus ina dhiaidh sin cannabas 14%, ansin ópóidigh 8%
Fiachas a bhaineann le DRI
- Idir níos lú ná €100 agus níos mó ná €20,000
- Na méideanna is coitianta: 23% €1,000-€4,999, agus 22% €100-€999, 10% d'fhiacha os cionn €10,000 ina dhiaidh sin
- Modhanna aisíocaíochta fiachais: ba é an modh ba choitianta iasacht a fháil ó theaghlaigh/chairde (39.8%), agus tráthchodanna ina dhiaidh sin (30.4%), agus coigilteas (22%)
Cineál imeaglaithe
- Na cineálacha is coitianta: bagairtí ar dhaoine aonair (64 %), agus ina dhiaidh sin bagairtí ar theaghlaigh (25 %), agus foréigean ar an duine aonair (20 %)
Fad an DRI
- Bhí éagsúlacht i ré an imeaglaithe:
- 29% taithí DRI ar feadh níos mó ná bliain amháin
- 19% taithí DRI ar feadh níos mó ná sé mhí ach níos lú ná bliain
Torthaí DRI
- Réitíodh 46% go neamhfhoirmiúil (gan idirghabháil fhoirmiúil an Gharda Síochána)
- 20 % ar siúl le linn na cóireála
- 10% de na cásanna a tuairiscíodh do na Gardaí
Eolas faoi DRIVE
- Is freagairt náisiúnta atá bunaithe ar fhianaise é tionscadal DRIVE, chun aghaidh a thabhairt ar imeaglú agus foréigean a bhaineann le drugaí i gcoinne daoine aonair, teaghlach agus pobal.
- Tá DRIVE maoinithe ag an Roinn Sláinte agus á bhainistiú ag Coiste Náisiúnta Formhaoirseachta DRIVE.
- Bunaíodh Coiste Náisiúnta Formhaoirseachta DRIVE in 2020, agus forbraíodh agus foilsíodh Creat DRIVE i mí na Samhna 2021, agus tosaíocht á comhlíonadh aige sa Straitéis Náisiúnta Drugaí chun aghaidh a thabhairt ar na dúshláin a eascraíonn as úsáid drugaí i bpobail ar fud na tíre.
- Áirítear sa dréacht-Straitéis Náisiúnta Drugaí 2026-2029 a foilsíodh le déanaí tacaíocht leanúnach do thionscnamh DRIVE.
- Trí thionscadal DRIVE, cuirtear oiliúint agus fothú acmhainneachta i bhfeidhm ar sheirbhísí pobalbhunaithe chun a chinntiú go soláthraíonn na seirbhísí sin a bhfuil tionchar ag DRI orthu tacaíochtaí iomchuí.
An Coiste Náisiúnta um Fhormhaoirseacht DRIVE
- Déanann Coiste Náisiúnta Formhaoirseachta DRIVE (DOC) cur chun feidhme chreat DRIVE a bhainistiú agus a chomhordú. Is é is cuspóir dó cur le cumas na bpríomhpháirtithe leasmhara agus na bpobal ar fud na hÉireann freagairt d'imeaglú agus d'fhoréigean a bhaineann le drugaí agus an dochar laistigh de phobail a laghdú.
- Tá ionadaíocht ó na hearnálacha seo a leanas sa ghrúpa idirghníomhaireachta seo:
- Tascfhórsa Réigiúnach Drugaí agus Alcóil
- An Tascfhórsa Áitiúil Drugaí agus Alcóil
- An Roinn Sláinte
- An Roinn Dlí agus Cirt
- Biúró Náisiúnta Drugaí agus Coireachta Eagraithe an Gharda Síochána
- Grúpa Rialachais Chomhairleach Náisiúnta FSS ar Andúile
- An Bord Taighde Sláinte
- Earnáil Dheonach Náisiúnta Drugaí agus Alcóil
- An tSeirbhís Phromhaidh
- Tusla
Tacaíonn Foireann tionscadail DRIVE leis an tionscadal DRIVE – Comhordaitheoir DRIVE Siobhán, Oifigeach Tionscadail DRIVE agus Comhordaitheoir Sonraí, Taighde agus Meastóireachta DRIVE.