Customer Service

Táimid tiomanta don tseirbhís is tráthúla, is éifeachtaí agus is cúirteisí is féidir a sholáthar dár gcustaiméirí. Dearbhaíonn ár gCairt Chustaiméirí agus ár bPlean Gníomhaíochta Custaiméirí na gealltanais sin.

• Introduction to the Customer Charter and Action Plan 2025 - 2027
• Customer Charter 2025 - 2027
• Customer Action Plan 2025 - 2027

Leagtar amach sa Chairt um Chearta na bhFeirmeoirí na spriocanna agus na hamlínte maidir le hiarratais, íocaíocht, cigireachtaí agus achomhairc faoin gComhbheartas Talmhaíochta (CBT). Cinntíonn an Chairt gur féidir le feirmeoirí rochtain a fháil ar an bpríomhfhaisnéis a theastaíonn chun a chinntiú go gcuirtear seirbhís chúirtéiseach agus éifeachtúil ar fáil.

Ritheann an tréimhse ama do Chairt na bhFeirmeoirí in éineacht le fad an Chomhbheartais Talmhaíochta (CBT). Comhaontaíodh Cairt na bhFeirmeoirí do CBT 2023 – 2027 agus tugadh chun críche í an 2 Iúil 2024 tar éis dul i gcomhairle le heagraíochtaí feirmeoireachta.

Cairt um Chearta na bhFeirmeoirí

Leagtar amach sa Chairt um Chearta na bhFeirmeoirí 2023-2027 spriocanna sonracha seachadta dár gcustaiméirí feirmeoirí agus cumhdaítear inti na scéimeanna seo a leanas:

• Tacaíocht Bun-Ioncaim le haghaidh Inbhuanaitheachta (BISS)
• Tacaíocht Ioncaim Athdháilte Chomhlántach le haghaidh Inbhuanaitheachta (CRISS)
• Tacaíocht Ioncaim Chomhlántach d’Fheirmeoirí Óga (CIS-YF)
• An Cúlchiste Náisiúnta
• Éiciscéim
• Scéim Chúnaimh Próitéin
• Scéim na Limistéar faoi Shrianta Nádúrtha (ANC)
• Clár Éifeachtúlachta Carbóin Diúil (SCEP)
• An Scéim Leasa Mairteola Déiríochta – tús 2024
• Clár Aistrithe Eolais (KT)
• Scéim Timpeallachta Agra-Aeráide Tuaithe (ACRES)
• Scéim Feabhsúcháin Caorach (SIS)
• Scéim Feirmeoireachta Orgánaí (OFS)
• Scéimeanna Nuachóirithe Talmhaíochta Spriocdhírithe (TAMS):
• Beart Corpraithe Tuí
• Scéim Oiliúna ACRES (ATS)

Leanann Cairt na bhFeirmeoirí lenár dtiomantas do phrionsabail na Seirbhíse Ardchaighdeáin do Chustaiméirí. Tar éis chomhaontú na Cairte nua um Chearta na bhFeirmeoirí an 2 Iúil 2024, déanfar Cairt Chustaiméirí agus Plean Gníomhaíochta na Roinne a athbhreithniú agus a thabhairt cothrom le dáta dá réir.

Déanfaidh coiste athbhreithnithe faoi chathaoirleach neamhspleách monatóireacht ar an dul chun cinn faoin gCairt. Beidh an coiste comhdhéanta d'ionadaithe ó eagraíochtaí feirme agus d'fhoireann na Roinne Talmhaíochta, Bia agus Mara.

Farmers' Charter of Rights 2023-2027

Tá miontuairiscí chruinnithe na Cairte um Chearta Feirmeoirí le fáil ag an nasc thíos

Farmers Charter of Rights Meeting Minutes

Mura bhfuil tú sásta leis an tseirbhís a fhaigheann tú, féadfaidh tú gearán a dhéanamh le hAonad na Roinne um Sheirbhís Ardchaighdeáin. Is mar a leanas atá an próiseas gearán:

• ba cheart gearáin a dhéanamh ar dtús leis an Oifigeach Sinsearach atá i gceannas ar an réimse lena mbaineann an gearán
• mura bhfuil tú sásta leis an bhfreagra a fuarthas, is féidir leat an t-ábhar a chur faoi bhráid an Aonaid um Sheirbhís Ardchaighdeáin a dhéanfaidh imscrúdú iomlán neamhchlaonta air.
• má tá tú fós míshásta, is féidir leat teagmháil a dhéanamh le hOifig an Ombudsman

Scrúdaíonn Oifig an Ombudsman gearáin ó dhaoine a mheasann gur chaith comhlachtaí poiblí amhail ranna rialtais go héagórach leo.

Baineann an próiseas gearán seo le fadhbanna seirbhíse do chustaiméirí amháin. Déileálann an Rannóg ábhartha le hachomhairc ar chinntí a bhaineann le scéimeanna na Roinne ar an gcéad ásc agus mura réitítear an cheist chun do shástachta is féidir achomharc a thaisceadh leis an Oifig Achomhairc Talmhaíochta Agriculture Appeals Office.

Ba cheart gearáin a dhéanamh i scríbhinn nó ar ríomhphost.

Is iad seo a leanas sonraí teagmhála an Aonaid um Sheirbhís Ardchaighdeáin agus an Ombudsman:

Réamhrá

Léiríonn Cairt na Roinne um Sheirbhís do Chustaiméirí ionchais fhrithpháirteacha na Roinne Talmhaíochta, Bia agus Mara agus a custaiméirí agus féachann sí lena chinntiú go gcloíonn ár n-eagraíocht leis na prionsabail is airde de sheirbhís phoiblí ghairmiúil. Leagtar amach sa Chairt an chaoi ar gá caitheamh lenár gcustaiméirí agus iad ag déileáil le hoifigigh na Roinne. Ar an gcuma chéanna, bítear ag súil léi go gcaithfidh custaiméirí go measúil leis an bhfoireann agus go dtabharfaidh siad comhoibriú iomlán chun cur ar chumas na Roinne déileáil go héifeachtach lena ngnóthaí agus a cuid freagrachtaí a chomhlíonadh maidir le comhlíonadh an dlí. Tá feidhm aige seo is cuma má tá an duine aonair ag gníomhú thar a cheann féin nó thar ceann daoine eile.

Is mór ag an Roinn Talmhaíochta, Bia agus Mara an t-aiseolas ar ár seirbhísí a fhaighimid trínár bpróiseas gearán agus tá sí tiomanta déileáil le gach gearán go cothrom agus go neamhchlaonta. Mar sin féin, cuireann líon beag daoine a gcuid gearán / creidiúintí in iúl ar bhealach ina dtógann minicíocht nó cineál a dteagmháil linn am agus acmhainní gan údar, rud a fhágann go mbíonn sé deacair orainn déileáil lena ngearán agus go gcuireann sé isteach orainn, ar bhealach díréireach, agus ár gcuid oibre á déanamh do gach custaiméir.

Cad is iompar míréasúnta ann?

Measann an Roinn go bhfuil sé phríomhchineál iompair mhíréasúnta ann. Féadfar iad sin a chur in iúl go pearsanta, amhail ag cruinnithe, ar an nguthán nó trí chomhfhreagras i scríbhinn:

1. Iompar míréasúnta

Áirítear bagairtí ar shamplaí d’iompar míréasúnta, agus d’iompar a d’fhéadfadh a bheith maslach (cibé acu ó bhéal nó i scríbhinn) i leith na foirne; foréigean fisiciúil; mí-úsáid ó bhéal; bulaíocht nó ciapadh; líomhaintí bréagacha a dhéanamh; barúlacha maolaitheacha; ráitis ghríosaitheacha; drochbhail, damáiste do mhaoin na Roinne nó do mhaoin oifigigh na Roinne; nó iarracht a dhéanamh oifigigh a spreagadh chun dul i mbun argóinte nó achrainn nach bhfuil gá leis agus a chaitheann go leor ama.

1. Briogadh

D'fhéadfadh sé go n-áireofaí leis sin duine aonair a bheith cráiteach, ag iarraidh easaontas a spreagadh nó a chruthú, tús a chur le hargóintí nó cur as do dhaoine trí phostálacha nó tráchtanna ar líne. Is féidir ríomhphost nó modhanna cumarsáide eile a mheas a bheith ina gcumarsáid ionsaitheach nó bhagrach. Mar sin féin, tá difríocht idir postáil a cháineann an Roinn agus postáil atá dírithe ar bhaill foirne ainmnithe.

1. Leibhéal míréasúnta comhair agus/nó mainneachtain comhoibriú

Féadfaidh duine aonair é sin a léiriú: mainneachtain an gearán a shainiú go soiléir; méideanna móra doiciméadachta a chur i láthair ar bhealach neamheagraithe; substaint an ghearáin a athrú le linn an phróisis imscrúdaithe nó soiléiriú a bheith á lorg; nó, faisnéis a choinneáil siar, mífhírinneacht nó a bheith doiléir d’aon ghnó. Féadfar a áireamh ann freisin neamh-chomhoibriú leis an imscrúdú ar an ngearán a d’fhéadfadh bac, cosc nó moill a chur ar an bpróiseas imscrúdaithe.

1. Argóintí míréasúnta

D’fhéadfaí a áireamh ar shamplaí de sin duine aonair a chuireann go leor béim ar fhadhbanna réasúnta fánach nó neamhábhartha; teoiricí nach dtacaíonn aon fhianaise leo a chur chun cinn; nó, áitiú go n-aithneofaí a leagan d’imeachtaí mar fhíoras d’ainneoin easpa fianaise chun bunús a thabhairt leis an gconclúid sin.

1. Éilimh Mhíréasúnta

Féadfaidh duine aonair, mar shampla, réiteach neamhréadúil nó réiteach atá díréireach lena ghearán a éileamh. Féadfaidh siad tuairimí láidre a chur in iúl maidir leis an gcaoi a gceapann siad gur cheart don Roinn scéim a chur i bhfeidhm nó a éileamh go mbeadh baint ag an Roinn féin le hábhar atá lasmuigh dá sainchúram.

1. Dianseasmhacht mhíréasúnta

Is éard atá i gceist leis sin de ghnáth ná duine aonair a leanann ar aghaidh le gearán a imscrúdaíodh cheana féin agus an t-ábhar a réitigh/a dhún an Roinn. D’fhéadfadh an mharthanacht í féin a chur i láthair ar bhealaí éagsúla, mar shampla, trína éileamh go bhféachfaí arís agus arís eile ar an ngearán céanna (nó ar an bhfadhb chéanna atá athraithe beagán).

Nósanna imeachta chun iompar míréasúnta a bhainistiú

Glaonna Teileafóin

Tá sé de cheart ag oifigigh na Roinne cinneadh a dhéanamh deireadh a chur le glaonna teileafóin má tá an glaoiteoir ionsaitheach, mí-úsáideach, maslach, bagrach, rótheasaí nó achrannach. Cuirfidh an ball foirne a dhéanfaidh an glao in iúl don ghlaoiteoir nach féidir glacadh lena iompar nó lena hiompar agus go gcuirfear deireadh leis an nglao má leantar leis an iompar.

Teagmhálacha Eile

I gcásanna eile, má mheasann an Roinn go bhfuil iompar duine aonair míréasúnta, míneoimid dóibh cén fáth a gcreidimid gurb amhlaidh an cás agus iarrfaimid orthu a iompar a athrú.

D’fhéadfadh teagmhas ar leith a bheith i gceist le hiompar míréasúnta nó d’fhéadfadh carnadh teagmhas nó iompraíochta thar thréimhse ama a bheith i gceist leis. Má leanann an t-iompar do-ghlactha ar aghaidh nó más riosca tromchúiseach é (amhail foréigean a chur i mbaol do bhall foirne), déanfaimid beart chun srian a chur ar theagmháil an duine aonair lenár n-oifigí agus chun ár bhfoireann a chosaint. Mheasfaimis dul i muinín cuid de na bearta a thuairiscítear thíos mar tharlú neamhghnách agus ní bheadh siad oiriúnach ach amháin tar éis breithniú mór a dhéanamh agus dul i gcomhairle leis an mbainistíocht áitiúil.

Coinneofar taifead cuimsitheach i scríbhinn i ngach cás ina meastar iompar an ghearánaigh a bheith do-ghlactha nó míréasúnta. Áireofar leis sin dátaí agus amanna teagmhála, cur síos fíorasach soiléir ar imeachtaí. Ní dhéanfar aon chinneadh srian a chur le rochtain ach amháin tar éis dúinn meastóireacht a dhéanamh ar an tseirbhís a thug an Roinn don ghearánaí agus ar an taifead ar iompar do-ghlactha nó míréasúnta an ghearánaigh. Déanfar an cinneadh sin ar leibhéal Cheann na Rannóige agus beidh aon srianta a fhorchuirfear iomchuí agus comhréireach.

Tá na gníomhartha is dóichí a mheasfaimid leagtha amach thíos ach is féidir iad a athrú de réir chineál an iompair mhíréasúnta:

• Teagmháil a dhéanamh leis an duine aonair chun a mhíniú an chaoi nach bhfuil a theagmháil inghlactha
• Ag iarraidh ar an duine aonair aontú ar an gcaoi a n-iompróidh sé é féin in idirghníomhaíochtaí amach anseo
• Teagmháil a theorannú do chainéal teagmhála ar leith (mar shampla: trí litir amháin)
• Teagmháil a theorannú d'oifigeach ainmnithe amháin de chuid na Roinne
• Minicíocht na nglaonna teileafóin a theorannú (mar shampla: laethanta agus amanna sonraithe)
• Srian a chur le cumarsáid ar ríomhphost
• Léifear agus admhófar comhfhreagras amach anseo a bhaineann leis an ngearán céanna sa chás gur déileáladh leis an ábhar cheana féin agus cuirfear in iúl don ghearánach nach mbeidh aon chumarsáid eile ann ar an ábhar.

Mura n-éiríonn leis an gcur chuige neamhfhoirmiúil, i ngach cás, cuirfimid ríomhphost/scríobhfaimid chuig an duine aonair ag cur in iúl dó an fáth a gcreidimid go bhfuil a iompar míréasúnta agus an gníomh atá beartaithe ag an Roinn a dhéanamh (fad ama san áireamh). Is féidir leis an duine aonair athbhreithniú a lorg ar an gcinneadh chun a mheas go bhfuil sé míréasúnta agus ar aon ghníomh beartaithe atá le déanamh. Déanfaidh Ard-Rúnaí Cúnta iarratas ar Athbhreithniú den sórt sin. Is féidir leis an achomharc an cinneadh bunaidh a dhearbhú, a leasú nó a neamhniú. Beidh an cinneadh achomhairc críochnaitheach gan aon sásra achomhairc inmheánach eile. Tá cead ag an duine aonair aon mheicníocht sheachtrach a leanúint, amhail achomharc a dhéanamh chuig Oifig an Ombudsman, a mheasann sé a bheith cuí.

Tá gach comhfhreagras agus taifead den sórt sin faoi réir na reachtaíochta um Shaoráil Faisnéise agus um Chosaint Sonraí. Chomh maith leis sin, féadfaidh Oifig an Ombudsman nó a leithéid taifid den sórt sin a éileamh ina dhiaidh sin.

Athbhreithniú ar an srian

Laistigh d’uastréimhse 3 mhí tar éis eisiúint na litreach cinnidh, ní mór do Cheann na Rannóige athbhreithniú a dhéanamh ar an gcás. Má tháinig feabhas suntasach marthanach ar iompar agus ar fhianaise an duine aonair go bhfuil ar a chumas nó ar a cumas a ghnóthaí nó a gnóthaí a dhéanamh ar bhealach cuí, déanfar athmheasúnú ar na srianta. Is féidir le Ceann Rannóige athbhreithniú a dhéanamh agus deireadh a chur leis an srian níos luaithe ná 3 mhí má tá cúis acu a chreidiúint nach dtarlóidh an t-iompar bunaidh arís.

Ní dhéanann cur i bhfeidhm an bheartais seo dochar do cheart an duine fadhbanna ábhartha a chur in iúl faoi nósanna imeachta Gearán agus Athbhreithnithe na Roinne, le hOifig an Ombudsman, leis an gCoimisiún um Chaidreamh san Áit Oibre nó faoin Acht um Míchumas, i gcás inarb iomchuí.

Déanfar athbhreithniú ar an mbeartas seo i ndiaidh thréimhse dhá bhliain.

Tá sé mar aidhm ag an Roinn Talmhaíochta, Bia agus Mara a chinntiú go bhfreastalaítear ar riachtanais a custaiméirí uile, lena n-áirítear daoine faoi mhíchumas, agus go gcloítear lena gcearta chun cóir chomhionann a fháil agus seirbhísí á seachadadh.

Cuireann an tAcht um Míchumas 2005 bonn reachtúil ar fáil chun seirbhísí poiblí a dhéanamh inrochtana. Cuireann Ailt 25, 26, 27 agus 28 den Acht oibleagáidí ar chomhlachtaí poiblí a gcuid foirgneamh poiblí, seirbhísí agus faisnéis a dhéanamh inrochtana do dhaoine faoi mhíchumas.

Oifigigh Rochtana faoin Acht um Míchumas 2005 - tá Oifigigh Rochtana ceaptha ag an Roinn de réir alt 26(2) den Acht um Míchumas 2005. Tá Oifigigh Rochtana freagrach as cúnamh agus treoir a sholáthar nó a eagrú, agus a chomhordú, do dhaoine faoi mhíchumas a bhfuil rochtain acu ar sheirbhísí a sholáthraíonn na hoifigí agus go ginearálta bheith ina bpointe teagmhála do dhaoine faoi mhíchumas ar mian leo rochtain a fháil ar sheirbhísí den sórt sin. Is iad seo a leanas na sonraí teagmhála:

Oifigeach Fiosrúcháin faoin Acht um Míchumas 2005 - tá Oifigeach Fiosrúcháin ceaptha ag an Roinn Talmhaíochta, Bia agus Mara chun gearáin a dhéantar faoi alt 38 den Acht um Míchumas 2005 a imscrúdú. Is féidir le duine ar bith gearán a dhéanamh leis an Oifigeach Fiosrúcháin murar chomhlíon an Roinn ailt 25, 26, 27 nó 28 den Acht um Míchumas 2005. Is iad seo a leanas na sonraí teagmhála:

• Déanfar na sonraí pearsanta uile a bhailíonn agus a phróiseálann na hOifigigh Rochtana agus Fiosrúcháin i gcomhréir leis an Rialachán maidir le Cosaint Sonraí.

Comhlíonann an Roinn Talmhaíochta, Bia & Mara na rialacháin ar Athúsáid Eolais na hEarnála Poiblí agus spreagaimid athúsáid na eolais a chuirimid ar fáil. Tá na rialacháin le fáil ar www.psi.gov.ie

Faoi na Rialacháin um Athúsáid Faisnéise na hEarnála Poiblí is féidir le gnólachtaí agus daoine aonair aon fhaisnéis reatha atá i seilbh comhlachtaí earnála poiblí, lena n-áirítear an Roinn Talmhaíochta, Bia agus Mara, a iarraidh lena hathúsáid chun críocha tráchtála agus neamhthráchtála.

Chun iarratas den sórt sin a dhéanamh, déan iarratas i scríbhinn, agus cuir in iúl an fhaisnéis a iarrtar agus go bhfuil sí á hiarraidh chun faisnéis ón earnáil phoiblí a athúsáid chuig an teagmhálaí thíos:

Is iondúil go bpléifear le d'iarratas laistigh d'fhiche lá oibre. Má tá d'iarratas thar a bheith casta nó má tá líon mór taifead i gceist leis, d'fhéadfaí é seo a shíneadh chomh fada le daichead lá oibre. Más amhlaidh an cás, cuirfear ar an eolas thú laistigh de thrí seachtaine tar éis d'iarratas bunaidh a fháil.

Ní ghearrtar aon táillí faoi láthair ar Athúsáid Faisnéise na hEarnála Poiblí.

Mura bhfuil tú sásta le toradh d'iarratais, féadfaidh tú athbhreithniú a iarraidh ó Oifig an Choimisinéara Faisnéise. Ní mór an t-achomharc seo a iarraidh laistigh de cheithre seachtaine tar éis fógra a fháil faoin gcinneadh ar d'iarratas.

Tá an athúsáid faoi réir cheadúnas Creative Commons Attribution (CC-BY) 4.0. Fágann sé sin nach mór an fhoinse a aithint go soiléir leis an bhfaisnéis uile a athúsáidtear agus nach mór aon mhodhnú ar an bhfaisnéis a shainaithint go soiléir.

Níl an Roinn Talmhaíochta, Bia & Mara faoi dhliteanas as aon chaillteanas ná dliteanas a bhaineann le hathúsáid faisnéise agus ní dheimhníonn sí go bhfuil an fhaisnéis cothrom le dáta nó saor ó earráidí. Ní údaraíonn an Roinn Talmhaíochta, Bia & Mara d'aon úsáideoir cearta eisiacha a bheith aige/aici chun a faisnéis a athúsáid.

Tá an fhaisnéis go léir atá ar ár suíomh gréasáin faoi chóipcheart na Roinne Talmhaíochta, Bia agus Mara mura léirítear a mhalairt. Is féidir leat an fhaisnéis ar an suíomh gréasáin seo a athúsáid saor in aisce in aon fhormáid.

Faoi láthair, cuireann an Roinn Talmhaíochta, Bia agus Mara faisnéis ar fáil go rialta don phobal maidir lena feidhmeanna, gníomhaíochtaí agus scéimeanna, ina Scéim Foilseacháin

Le haghaidh tuilleadh eolais ar athúsáid eolais atá á coinneáil ag an Roinn Talmhaíochta, Bia & Mara déan teagmháil le:

Is é is cuspóir don Treoir maidir le Sonraí Oscailte leanúint de gheilleagar sonraí an AE a neartú tríd an méid sonraí ón earnáil phoiblí atá ar fáil lena n-athúsáid a mhéadú, iomaíocht chóir agus rochtain éasca ar fhaisnéis ón earnáil phoiblí a chinntiú, agus nuálaíocht trasteorann bunaithe ar shonraí a fheabhsú.

Cliceáil ar Data.gov.ie chun tuilleadh faisnéise a fháil.