Fógraíonn an tAire Grealish tacaíocht na Roinne do dhá ghlao nua taighde Eorpacha in Agra-éiceolaíocht agus i gCórais Bia
- Foilsithe: 17 Nollaig 2025
- An t-eolas is déanaí: 17 Nollaig 2025
D’fhógair an tAire Stáit sa Roinn Talmhaíochta, Bia agus Mara, a bhfuil freagracht speisialta air as taighde agus nuálaíocht, Noel Grealish TD, rannpháirtíocht na Roinne i ndá ghlao nua taighde faoi na Comhpháirtíochtaí Eorpacha maidir le ‘Agra-éiceolaíocht’ agus ‘FutureFoodS’.
Ag labhairt faoin bhfógra, dúirt an tAire Grealish:
“Tá áthas orm a fhógairt go mbeidh mo Roinn rannpháirteach mar mhaoinitheoir sna dhá ghlao taighde nua seo ó na Comhpháirtíochtaí Eorpacha ‘Agroecology’ agus ‘FutureFoodS’. Tá comhoibriú le comhpháirtithe Eorpacha ríthábhachtach chun saineolas a fhorbairt agus acmhainní a chomhthiomsú i réimsí na talmhaíochta agus na gcóras bia ciorclach, athléimneach agus inbhuanaithe. Cuirfidh ár dtacaíocht airgeadais ar chumas taighdeoirí Éireannacha páirt a ghlacadh sna glaonna seo, rud a chabhróidh le heolas praiticiúil agus ábhartha ó thaobh beartais de a fhorbairt ar éagsúlacht ghéiniteach agus athraitheacht plandaí agus ainmhithe, agus feabhas a chur ar acmhainneacht córas próiseála bia ciorclacha.”
Díreoidh maoiniú ón Roinn faoin nglao Agra-éiceolaíochta ar thograí a scrúdóidh éagsúlacht agus athraitheacht ghéiniteach plandaí agus ainmhithe a thacóidh le haistriú chuig córais feirmeoireachta inbhuanaithe. Áireofar leis seo, mar shampla, taighde chun cineálacha barr agus pórtha ainmhithe a fhorbairt atá oiriúnaithe do dhálaí comhshaoil sonracha, pórú le haghaidh athléimneachta in aghaidh na haeráide, strus lotnaidí agus galair, agus pórú chun éifeachtúlacht beatha feabhsaithe nó astaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú.
Cuirfidh maoiniú faoin nglao ‘FutureFoodS’ tacaíocht ar fáil do thograí taighde a dhíríonn ar chórais bia chiorclacha, acmhainneachta agus inbhuanaithe a fhorbairt. Áireofar leis seo, mar shampla, taighde chun fo-shruthanna próiseála bia a athchúrsáil, modhanna nuálacha caomhnaithe bia a dhearadh, agus imscrúdú a dhéanamh ar an gcumas atá ann do theicneolaíochtaí coipeadh nua i bpróiseáil bia.
Tá faisnéis mhionsonraithe faoi raon feidhme an ghlao, treoirlínte iarratais, critéir incháilitheachta agus maoiniú atá ar fáil ar fáil trí shuíomhanna gréasáin na Roinne Talmhaíochta, Bia agus Mara, na Comhpháirtíochta Agroecology agus na Comhpháirtíochta FutureFoodS.
Nótaí
Cúlra – Comhpháirtíochtaí
Tugann Comhpháirtíochtaí Eorpacha an Coimisiún Eorpach agus comhpháirtithe príobháideacha agus/nó poiblí le chéile chun aghaidh a thabhairt ar chuid de na dúshláin is práinní atá roimh an Eoraip trí thionscnaimh chomhbheartaithe taighde agus nuálaíochta. Is uirlis chur chun feidhme ríthábhachtach de chuid Fís na hEorpa iad.
An Tríú Glao Comhmhaoinithe de chuid Chomhpháirtíocht Agra-éiceolaíochta
Is é an glao maidir le ‘Éagsúlacht ghéiniteach plandaí agus ainmhithe a chothú agus feirmeoirí a chumhachtú chun an t-aistriú agra-éiceolaíoch a luathú’ an tríú glao ón gComhpháirtíocht Eorpach um Luasghéarú an Aistrithe chuig Córas Feirmeoireachta: Saotharlanna Beo agus Bonneagar Taighde Agra-éiceolaíochta (AELLRI), ar a dtugtar ‘Agra-éiceolaíocht’ freisin. Tá sé mar aidhm ag an gcomhpháirtíocht an t-aistriú i dtreo cleachtais feirmeoireachta inbhuanaithe atá neamhdhíobhálach don aeráid agus don éiceachóras a luathú de réir trí phríomhchuspóir.
Is é an topaic taighde a dtacaítear léi ón Roinn sa Ghlao seo ná:
- Topaic 1: Éagsúlacht ghéiniteach agus athraitheacht barra agus beostoic a fheabhsú don aistriú agra-éiceolaíoch
Leanann an Glao nós imeachta dhá chéim lena n-áirítear céim réamh-chur isteach togra agus ina dhiaidh sin an cur isteach togra iomlán.
- An spriocdháta le haghaidh réamh-thogra a chur isteach: 18 Feabhra 2026, 14:00 CET
- An spriocdháta chun tograí a chur isteach: 08 Iúil 2026, 14:00 CEST
An Dara Glao Comhmhaoinithe de chuid Chomhpháirtíocht FutureFoodS
Tá an glao ar ‘Luasghéarú Inbhuanaitheachta Bia - trí Athruithe ar Aiste Bia Teaghlaigh, Muinín agus Trédhearcacht, agus Nuálaíochtaí i gCórais Próiseála Bia Ciorclacha’ mar chuid den dara glao de Chomhpháirtíocht Eorpach ‘FutureFoodS’, a bhfuil sé mar aidhm aici córais bia atá neamhdhíobhálach don chomhshaol, slán ó thaobh na sóisialta de agus cothrom, inmharthana ó thaobh an gheilleagair de, sláintiúil agus sábháilte a bhaint amach san Eoraip faoi 2050.
Is é an topaic taighde a dtacaítear léi ón Roinn sa ghlao seo ná:
- Topaic 2: I dtreo córas próiseála bia éagsúil, inbhuanaithe agus ciorclacha
Leanann an glao nós imeachta dhá chéim lena n-áirítear céim réamh-chur isteach togra agus ina dhiaidh sin an cur isteach togra iomlán.
- An spriocdháta le haghaidh réamh-thogra a chur isteach: 11 Feabhra 2026, 13:00 CET
- An spriocdháta chun tograí a chur isteach: 27 Iúil 2026, 13:00 CEST
Tacaíocht airgeadais
Tá tacaíocht airgeadais na hÉireann do na Glaonna Comhpháirtíochta á cur ar fáil tríd an Roinn Talmhaíochta, Bia agus Clár Taighde Mara. Cuirfidh an Roinn maoiniú ar fáil d’iarratasóirí Éireannacha rathúla a dhéanann iarratas faoi na topaicí ábhartha den ghlao.