Maoiniú €750,000 fógartha ag an Aire Heydon do Scéim Deontais na bhFoirgneamh Traidisiúnta Feirme 2026
- Foilsithe: 9 Aibreán 2026
- An t-eolas is déanaí: 9 Aibreán 2026
D'fhógair an tAire Talmhaíochta, Bia agus Mara, Martin Heydon TD, oscailt Scéim Deontais na bhFoirgneamh Traidisiúnta Feirme 2026*, ar tionscnamh é a cuireadh ar fáil i gcomhpháirtíocht idir an Roinn Talmhaíochta, Bia agus Mara, agus an Chomhairle Oidhreachta.
Agus é ag labhairt faoin bhfógra, dúirt an tAire Heydon:
“Tá áthas orm a fhógairt go bhfuil maoiniú €750,000 faighte ag mo Roinn do Scéim na bhFoirgneamh Traidisiúnta Feirme 2026. Cinnteoidh an maoiniú seo gur féidir le feirmeoirí leanúint lenár bhfoirgnimh thraidisiúnta feirme a athchóiriú agus a chosaint, rud a chuideoidh lenár stair dhúchasach a chaomhnú.
“Thacaigh an scéim seo a bhfuil duaiseanna buaite aici le hathchóiriú a dhéanamh ar níos mó ná 1,000 foirgneamh, dromchlaí clóis stairiúla, geataí agus colúin gheata a d’fhéadfadh a bheith fágtha tréigthe murach sin. Is infheistíocht thábhachtach iad na tionscadail sin chun ár n-oidhreacht talmhaíochta agus ár bpobail tuaithe a fheabhsú go ceann blianta fada amach romhainn.’
Dúirt Príomhoifigeach Feidhmiúcháin na Comhairle Oidhreachta, Virginia Teehan:
“Ó bunaíodh í in 2008, bhí ról ríthábhachtach ag an scéim seo maidir le foirgnimh thraidisiúnta feirme na hÉireann a chosaint, ag tacú le feirmeoirí na struchtúir sin a chaomhnú agus ag an am céanna iad a thabhairt ar ais chun úsáide fónta inbhuanaithe. Aithnítear a rath ar na leibhéil is airde san Eoraip, agus bhuaigh sé Europa Nostra, faoin gcatagóir Oideachais, Oiliúna agus Scileanna araon, agus an Grand Prix, in 2024. Thar na blianta, tá an scéim leabaithe go domhain laistigh den phobal feirmeoireachta. Thacaigh sé le caomhnú agus athúsáid níos mó ná 1,000 foirgneamh traidisiúnta ar fud na tíre, rud a chinntíonn go leanann na gnéithe tábhachtacha seo dár dtírdhreach tuaithe de bheith ag cur le feirmeacha oibre agus le pobail áitiúla.”
Nótaí d’Eagarthóirí
*Faoi réir fógra Státchabhrach maidir leis an scéim.
Tá an scéim deontais á reáchtáil i gcomhpháirtíocht leis an gComhairle Oidhreachta agus infheistíonn sí i gcaomhnú foirgneamh traidisiúnta feirme agus struchtúr a bhfuil luach suntasach oidhreachta ag baint leo agus a chuireann lenár dtírdhreach tuaithe.
Maoinítear leis an scéim caomhnú agus caomhnú foirgneamh agus déanmhas traidisiúnta feirme ar nós dromchlaí clóis stairiúla, geataí agus piléir geataí mar chuid den fheirm oibre. Soláthraítear go leor de na struchtúir tacaithe suíomhanna fara le haghaidh ialtóga agus suíomhanna neadaithe d'éin.
Ciallaíonn athruithe ar an sásra cistiúcháin go bhfoilseofar liosta de na hiarratasóirí a n-éireoidh leo i gcomhréir le nósanna imeachta Státchabhrach. Tagann an scéim seo faoi Státchabhair i gcomhréir le Rialachán (AE) 2472/2022 ón gCoimisiún an 14 Nollaig 2022 ina ndearbhaítear go bhfuil catagóirí áirithe cabhrach in earnáil na talmhaíochta agus in earnáil na foraoiseachta agus i limistéir thuaithe comhoiriúnach leis an margadh inmheánach i gcur i bhfeidhm Airteagail 107 agus 108 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh.
Beidh gach maoiniú deontais faoi réir na gcoinníollacha atá leagtha amach i gCiorclán 13/2014, arna eisiúint ag an Roinn Caiteachais Phoiblí agus Athchóirithe maidir le maoiniú deontais a sholáthar do gach comhlacht.
Ní mór iarratais a dhéanamh ar líne ag www.heritagecouncil.ie
Reáchtálfar seimineár gréasáin faisnéise ar 17 Aibreán 2026 le clárú ag www.heritagecouncil.ie
Is é an 18 Bealtaine 2026 an dáta deiridh chun iarratais ar líne a fháil. Tá téarmaí agus coinníollacha na scéime agus an fhoirm iarratais ar líne ar fáil ag www.heritagecouncil.ie.
Bunaíodh Europa Nostra ar an 29 Samhain 1963 i bPáras. Le beagnach 60 bliain anuas, tá sé ag obair chun an oidhreacht chultúrtha a cheiliúradh, a chosaint agus a mholadh. Ag clúdach níos mó ná 40 tír, aithnítear Europa Nostra mar an líonra oidhreachta is mó agus is ionadaíche san Eoraip. Coinníonn sé dlúthchaidreamh ar bun leis an Aontas Eorpach, le Comhairle na hEorpa, le UNESCO agus le comhlachtaí idirnáisiúnta eile. Tá tuilleadh eolais ar fáil ag https://www.europanostra.org/organisation/.