Fógraíonn an tAire Heydon eisiúint litreacha cinntí maidir le hiarratais ar Infheistíochtaí Neamhtháirgiúla faoin Scéim Timpeallachta Tuaithe Agra-Aeráide
- Foilsithe: 24 Aibreán 2026
- An t-eolas is déanaí: 24 Aibreán 2026
D’fhógair an tAire Talmhaíochta, Bia agus Mara, Martin Heydon TD, inniu go n-eiseofar litreacha cinntí sna laethanta amach romhainn i ndáil leis an tríú fuinneog iarratais ar Infheistíochtaí Neamhtháirgiúla faoin gcur chuige comhair de chuid na Scéime Timpeallachta Tuaithe Agra-Aeráide.
Is gníomhaíochtaí comhshaoil deonacha comhlántacha iad Infheistíochtaí Neamhtháirgiúla faoin Scéim Timpeallachta Tuaithe Agra-Aeráide atá ar fáil faoin gcur chuige comhair, a thacaíonn le feirmeoirí bearta sonracha a dhéanamh chun torthaí comhshaoil a fheabhsú ar a sealúchais agus, dá réir sin, a gcuid íocaíochtaí faoin Scéim a mhéadú.
Ag déanamh an fhógra, dúirt an tAire Heydon:
“Cuireann infhaighteacht maoinithe d’infheistíochtaí neamhtháirgiúla deis ar fáil d’fheirmeoirí faoin gcur chuige comhair na Scéime Timpeallachta Tuaithe Agra-Aeráide dul i ngleic le saincheisteanna comhshaoil nó bearta a chur i bhfeidhm chun cáilíocht chomhshaoil a gcuid talún a fheabhsú, rud a mhéadóidh scór na talún nuair a mheasfar í agus, dá réir sin, a n-íocaíochtaí bunaithe ar thorthaí faoin Scéim.” Bhí fuinneog iarratais 2025, a bhí oscailte ón 5 Lúnasa go dtí an 17 Deireadh Fómhair 2025, ar an tríú deis do rannpháirtithe i gcur chuige comhair na Scéime Timpeallachta Tuaithe Agra-Aeráide iarratas a dhéanamh, agus bhí áthas orm leis an leibhéal spéise a léiríodh. Eiseoidh mo Roinn na litreacha cinntí maidir leis na hiarratais ar Infheistíochtaí Neamhtháirgiúla 2025 sin sna coicíse amach romhainn, ionas gur féidir le feirmeoirí tosú ansin ar chur i bhfeidhm na n-infheistíochtaí atá ceadaithe ina bPleananna Oibre Bliantúla 2025. Is feabhas suntasach é eisiúint na litreacha cinntí laistigh de shé mhí ón dáta dúnta ar an achar ama inar eisíodh na cinntí sna blianta roimhe seo, agus tabharfaidh an luasghéarú seo níos mó ama d’fheirmeoirí chun an obair a dhéanamh.”
Ag tagairt do na ceaduithe a eisíodh i ndáil le hiarratais a cuireadh isteach in 2023 agus 2024, dúirt an tAire freisin:
“Tá áthas orm a thabhairt faoi deara freisin go bhfuil beagán faoi €7 milliún íoctha go dtí seo le 2,929 feirmeoir faoin Scéim Timpeallachta Tuaithe Agra-Aeráide i ndáil le cur i bhfeidhm na n-infheistíochtaí neamhtháirgiúla atá ceadaithe faoi na Pleananna Oibre Bliantúla don dá bhliain sin. Beidh tairbhe na mbeart sin le feiceáil nuair a bheidh measúnú agus scóráil á ndéanamh ar a gcuid talún in am trátha chun a n-íocaíochtaí bunaithe ar thorthaí faoin Scéim a ríomh.”
Ag cur críoch leis an bhfógra, mhol an tAire:
“Tá sé beartaithe go n-osclófar an córas d’Infheistíochtaí Neamhtháirgiúla arís níos déanaí i mbliana chun iarratais a chur isteach. Molaim dá bhrí sin d’fheirmeoirí faoin gcur chuige comhair na Scéime Timpeallachta Tuaithe Agra-Aeráide dul i dteagmháil lena gcomhairleoirí agus lena bhfoireann áitiúil Tionscadail Chomhoibrithe sna míonna amach romhainn chun a n-eolas ar an raon infheistíochtaí atá ar fáil a mhéadú, agus ar an dóigh ar féidir leo tairbhe a bhaint astu dá gcuid talún, d’fhonn go gcuirfear iarratas isteach thar a gceann nuair a osclófar an chéad fhuinneog iarratais eile.”
Nótaí
Is beart náisiúnta agra-chomhshaoil aeráide í an Scéim Timpeallachta Tuaithe Agra-Aeráide faoi Phlean Straitéiseach CBT na hÉireann don tréimhse 2023–2027. Tá an Scéim á cómhaoiniú ag an Aontas Eorpach agus ag an Státchiste Náisiúnta.
Tá dhá chur chuige laistigh den Scéim:
- An Scéim um Chomhshaol Tuaithe Agra-Aeráid Ginearálta, atá ar fáil go náisiúnta (lasmuigh den limistéar geografach ardtosaíochta mar a shainmhínítear le haghaidh an chur chuige comhair faoin Scéim um Chomhshaol Tuaithe Agra-Aeráid thíos), lena gcuirtear raon beart ar fáil, idir bhearta ar oideas agus bhearta bunaithe ar thorthaí; agus
- An cur chuige comhair faoin Scéim Timpeallachta Tuaithe Agra-Aeráide, atá ar fáil d’fheirmeoirí i limistéir gheografacha ardtosaíochta shainithe. Taispeánann an léarscáil in Iarscríbhinn 1 de Théarmaí agus Coinníollacha na Scéime na hocht limistéar comhair, agus tá Foireann Tionscadail Chomhoibrithe i bhfeidhm i ngach limistéar chun cúnamh a thabhairt do rannpháirtithe.
Infheistíochtaí Neamhtháirgiúla faoin gcur chuige comhair:
Is gníomhaíochtaí comhshaoil comhlántacha iad Infheistíochtaí Neamhtháirgiúla atá ar fáil do rannpháirtithe faoin gcur chuige comhair na Scéime Timpeallachta Tuaithe Agra-Aeráide chun aghaidh a thabhairt ar shaincheisteanna comhshaoil ar an bhfeirm, chun cur go díreach le cuspóirí comhshaoil nó chun cumas na bhfeirmeoirí scóir páirce a fheabhsú trí bhainistíocht.
Chomh maith lena n-uasíocaíocht bhliantúil bhunúsach de €7,000 (arb ionann í agus uasmhéid €35,000 thar thréimhse cúig bliana a gconarthaí faoin Scéim), féadfaidh rannpháirtithe faoin gcur chuige comhair na Scéime Timpeallachta Tuaithe Agra-Aeráide íocaíochtaí breise suas le €17,500 a tharraingt anuas i ndáil le cur i bhfeidhm na n-infheistíochtaí neamhtháirgiúla ceadaithe faoin spriocdháta atá leagtha amach sna litreacha cinntí ábhartha. Féadfar an ciste €17,500 seo d’infheistíochtaí neamhtháirgiúla a fhorlíonadh le maoiniú neamhúsáidte ó íocaíocht bhliantúil bhunúsach an rannpháirtí.
Forbraíodh raon infheistíochtaí ag an Roinn i gcomhar leis na Foirne Tionscadail Chomhoibrithe chun cabhrú le torthaí comhshaoil a sheachadadh agus a fheabhsú ar leibhéal áitiúil. Tá breis agus 40 infheistíocht neamhtháirgiúil ann, agus tá siad grúpáilte i dtrí chatagóir, mar atá:
Foilsítear liosta agus sonraíochtaí na n-infheistíochtaí ar shuíomh gréasáin na Roinne, áit a bhfuil tuilleadh faisnéise ar fáil freisin maidir le suíomh na n-infheistíochtaí ábhartha, an méid maoinithe atá ar fáil agus na rátaí íocaíochta gaolmhara.
Tá bileog eolais maidir leis na hinfheistíochtaí neamhtháirgiúla ar fáil freisin ar shuíomh gréasáin na Roinne.
Fuinneoga iarratais ar infheistíochtaí:
Bhí trí fhuinneog iarratais ann go dtí seo, ceann amháin ag deireadh 2023, leis an dara fuinneog iarratais oscailte ón 17 Meán Fómhair 2024 go dtí an 7 Samhain 2024, agus an tríú fuinneog iarratais ón 5 Lúnasa go dtí an 17 Deireadh Fómhair 2025.
Ba iad na hinfheistíochtaí neamhtháirgiúla ba mhó ar cuireadh iarratais isteach ina leith in 2025:
- Suiteáil geataí infheistíocht neamhtháirgiúil
- Fálú le sreang chaorach infheistíocht neamhtháirgiúile
- Fálú leictreach buan infheistíocht neamhtháirgiúil
- Tráinsí uisce
- Cur crann
Tá sé beartaithe an ceathrú fuinneog iarratais ar infheistíochtaí neamhtháirgiúla a oscailt i Ráithe 3 de 2026.
Próiseas iarratais ar infheistíochtaí neamhtháirgiúla
- Cuireann comhairleoirí na Scéime Timpeallachta Tuaithe Agra-Aeráide iarratais ar infheistíochtaí neamhtháirgiúla isteach thar ceann a gcliant atá rannpháirteach sa chur chuige comhair.
- Cuirtear na hiarratais isteach i bhfoirm Plean Oibre Bliantúil d’infheistíochtaí neamhtháirgiúla tríd an gCóras Bainistíochta Ginearálta Talún de chuid na Roinne.
- Seoltar na hiarratais ansin chuig an bhFoireann Tionscadail Chomhoibrithe ábhartha le haghaidh scagtha. Is ceanglas dlíthiúil é an próiseas scagtha agus ní mór é a chur i gcrích sula bhféadfar ceaduithe a eisiúint.
- Ní fhéadfaidh rannpháirtithe tús a chur le haon infheistíocht go dtí go mbeidh cead faighte acu.
- Beidh rannpháirtithe na Scéime Timpeallachta Tuaithe Agra-Aeráide a chuir isteach ar infheistíochtaí neamhtháirgiúla idir Iúil agus Deireadh Fómhair 2025 in ann an litir chinnidh a fheiceáil ar a gcuntas MyAgFood ar dtús, agus gheobhaidh siad cóip chrua sa phost go gairid ina dhiaidh sin. Beidh siad in ann freisin achoimre ar cheaduithe a bPlean Oibre Bliantúil d’infheistíochtaí neamhtháirgiúla 2025 faoin gcur chuige comhair a fheiceáil ar a gcuntas MyAgFood, agus seolfar cóipeanna clóite den achoimre sin sa phost ina dhiaidh sin (nuair a bheidh siad clóite). Tabharfaidh an achoimre seo sonraí na n-infheistíochtaí neamhtháirgiúla ceadaithe dóibh agus áireofar léarscáileanna inti, de réir dáile, a thaispeánfaidh suíomh na n-infheistíochtaí ceadaithe ar an sealúchas. Beidh an fhaisnéis uile is gá ar fáil do na rannpháirtithe lena gcur ar a gcumas tosú ar na gníomhartha a chur i bhfeidhm de réir mar a cheadaítear iad.