Fórgraíonn an tAire Heydon athruithe nua reachtaíochta chun feabhas a chur ar chaighdeáin le haghaidh Bunachais Pórúcháin Madraí agus cosaint leasa do mhadraí agus do choileáin a láidriú.

D'fhógair an tAire Talmhaíochta, Bia agus Mara, Martin Heydon, pleananna inniu chun athchóirithe cuiditheacha ar reachtaíocht pórúcháin madraí na hÉireann a thabhairt isteach, agus mór-athrú á dhéanamh maidir le cleachtais pórúcháin eiticiúla a chinntiú agus caighdeán leasa ainmhithe a láidriú don earnáil sin ar fud na tíre.

Tabharfar isteach leis na hathcóirithe atá beartaithe, atá leagtha amach i ndréacht-Scéim Ghinearálta chun leasú a dhéanamh ar an Acht um Bunachais Pórúcháin Madraí 2010, bearta láidre nua a dhíríonn ar chleachtais pórúcháin, rialacháin díolachán, agus cumhachtaí forfheidhmithe. D'fhormheas an Rialtas inniu dréachtú tosaíochta den Bhille agus foilsiú na Scéime Ginearálta le haghaidh grinnscrúdúcháin réamhreachtaigh.

Dúirt an tAire Heydon:

Cuspóirí Beartais
Tá an reachtaíocht deartha chun:
• Feabhas a chur ar leas ainmhithe trí shrianta pórúcháin níos déine agus riachtanais éigeantacha foirne.
• Cosaintí tomhaltóirí agus inrianaitheacht maidir le díolcháin coileán a láidriú.
• Bearnaí forfheidhmithe riachtanacha a dhúnadh agus údaráis a chumhachtú le huirlísí éifeachtacha.
• Trédhearcacht a fheabhsú trí fhoilsiúchán ar líne de chláir údaráis áitiúla.
• Solúbthacht a sholáthar chun freagairt do chaighdeáin leas ainmhithe an Aontais Eorpaigh agus idirnáisiúnta atá ag teacht chun cinn.

Chuir an tAire Heydon leis sin:

Bearta Leas Bunathraitheacha
Ghlac an tAire Heydon nóta de thuairimí an Ghrúpa Geallsealbhóirí Rialú Madraí agus aighneachtaí a rinneadh chuig a Roinn maidir leis an gcéad Straitéis Leas Ainmhithe eile lena n-áirítear leibhéil foirne a fheabhsú, an iomarca pórúcháin a chosaint, inrianaitheacht a chinntiú, cumhachtaí forfheidhmithe a láidriú, agus díolacháin tríú páirtí a chosc.
Tá cosaintí níos láidre le haghaidh madraí a phórú i gcroílár na reachtaíochta atá beartaithe.
Áirítear leis na príomhbhearta:

• Teorainn saolré de cheithre n-ál in aghaidh an mhadra a phórú, ar féidir é a fhadú go sé cinn le ceadú tréidliachta amháin.
• Teorainn ál-amháin-in-aghaidh-na-bliana chun an iomarca pórúcháin a chosc.
• Teorainn aois íosta nua le haghaidh pórúcháin: ní féidir madraí baineannacha faoi bhun 12 mhí d'aois a phórú.
• Teorainn aois uasta nua le haghaidh pórúcháin: Ní féidir madraí baineannacha os cionn ocht mbliana d'aois a phórú (ach amháin má tá deimhniúchán tréidliachta scríofa).
• Cosc ar inphórú agus pórú a dhéanamh ar mhadraí a raibh dhá ghearradh caesarach acu.
• Riachtanais fheabhsuithe le haghaidh sóisialú agus gnásbhunú madraí.
• Féadfaidh leis an Aire rialacháin a dhéanamh i dtaca leis na coinníollacha agus caighdeáin leasa i mbunachais pórúcháin madraí.
• I gcéim shuntasach, tabharfar cóimheas éigeantach foirne d'oibrithe amháin in aghaidh 20 madra pórúcháin isteach, á chinntiú go ndéantar cúram agus maoirseacht cheart laistigh de bhunachais pórúcháin. Tabharfar idirthréimhse dhá bhliain d'oibrithe chun na riachtanais nua seo a chomhlíonadh.

Cleachtais Díolacháin Fheabhsuithe
Tabharfar isteach leis an mBille freisin rialacha dochta nua maidir le díolacháin coileán a rialú:
• Cosc iomlán ar dhíolacháin tríú páirtí, chun trédhearcacht iomlán a chinntiú do cheannaitheoirí ionchasacha.
• Ní mór do choileáin a bheith ocht seachtaine d'aois ar a laghad sula féidir iad a bhaint ón láthair agus ní féidir iad a dhíol ó aon láthair eile ach amháin an áit ar rugadh agus tógadh iad.
• Ní mór an coileán a thaispeáint do cheannaitheoirí ionchasacha lena mháthair bhitheolaíoch ar an láthair ionas gur féidir le ceannaitheoirí an mháthair a fheiceáil.
Chomh maith leis sin, beidh mainneachtain maidir le fógra a thabhairt d'údaráis áitiúla faoi dhíol nó aistriú mar chion coiriúil, rud a láidríonn inrianaitheacht agus freagracht.

Forfheidhmiú agus Pionós Níos Láidre
Chun comhlíontacht a chinntiú, cuirtear feabhas suntasach ar chumhachtaí forfheidhmithe sa reachtaíocht seo:

• Beidh cumhachtaí nua ag oifigigh údaraithe chun madraí a ghabháil agus a choinneáil nuair a cheaptar go ndearnadh sárú leasa.
  • Beidh údaráis áitiúla in ann costais a fháil ar ais a bhaineann le gabháil agus cúram ainmhithe.
  • Méadóidh pionós uasta go suntasach, le fíneálacha suas go €250,000 agus/nó príosúnacht ar feadh tréimhse suas go cúig bliana le haghaidh cionta tromaí.
  Beidh bunachais nua pórúcháin madraí faoi réir iniúchadh éigeantach roimh chlárú, a chuirfidh foirm ar an gcleachtas atá ann faoi láthair agus é a chur ar bhonn reachtúil.
  

Maoirseacht agus Trédhearcacht Feabhsuithe
Cuirfidh na hathchóirithe foirm ar an bhfoilseachán chlárúchán náisiúnta de bunachais pórúcháin madraí, agus feabhas á chur ar thrédhearcacht le haghaidh tomhaltóirí agus rialtóirí araon. Cumasóidh forálacha nua sonraí a roinnt idir an Roinn, údaráis áitiúla, agus an Garda Síochána, agus an comhordú forfheidhmithe a láidriú.

CRÍOCH

Nóta D'eagarthóirí
D'fhormheas an Rialtas inniu:
• Dréachtú tosaíocht den Bhille
• An Scéim Ghinearálta a fhoilsiú
• Tograí a chur ar aghaidh chuig an Oireachtas Comhchoiste um Thalmhaíocht, Bia agus Muir le haghaidh ghrinnscrúdúcháin réamhreachtaigh