Seolann an tAire Heydon an dara Straitéis Náisiúnta um Bhithshlándáil Ainmhithe Feirme
- Foilsithe: 17 Nollaig 2025
- An t-eolas is déanaí: 19 Nollaig 2025
Sheol an tAire Talmhaíochta, Bia agus Mara, Martin Heydon TD, an dara Straitéis Náisiúnta Bithshlándála Ainmhithe Feirme (2025-2030) go hoifigiúil inniu.
Leagtar amach sa straitéis an tábhacht a bhaineann le bithshlándáil ainmhithe feirme in Éirinn, chomh maith le cinntiú go bhfuil na páirtithe leasmhara ábhartha uile ar an eolas faoina ról agus a bhfreagrachtaí maidir le bithshlándáil éifeachtach a chleachtadh. Tá sé phríomhchuspóir ag an straitéis:
- Modhanna nuálacha a imscrúdú agus a úsáid chun faisnéis faoi bhithshlándáil a dháileadh agus infhaighteacht faisnéise bithshlándála ar líne a leathnú.
- Leanúint leis an obair ar Chóid Chleachtais a fhorbairt agus a fhoilsiú maidir le bithshlándáil feirme.
- Bacainní ar chur i bhfeidhm bearta bithshlándála éifeachtacha agus comhsheasmhacha a aithint agus aghaidh a thabhairt orthu trí thaighde, lena n-áirítear taighde atá maoinithe ag na ranna agus ag geallsealbhóirí eile.
- Comhoibriú le heagraíochtaí feirmeoireachta, soláthraithe seirbhísí oideachais agus comhairleacha, cleachtóirí tréidliachta, agus páirtithe leasmhara eile chun cleachtais bhithshlándála éifeachtacha, inbhuanaithe a chur chun cinn trí straitéisí athraithe iompraíochta atá bunaithe ar fhianaise.
- Feasacht a mhéadú i measc páirtithe leasmhara maidir leis na hoibleagáidí reachtacha agus na forálacha a bhaineann le bithshlándáil i reachtaíocht náisiúnta agus i reachtaíocht an AE araon.
- Leanúint leis an rannpháirtíocht agus an comhoibriú idir na hÚdaráis Inniúla in Éirinn agus i dTuaisceart Éireann i ndáil le cur chuige uile-oileáin i leith cosc agus rialú galair.
Agus an straitéis nua á seoladh aige, dúirt an tAire Heydon:
“Tá áthas orm an dara Straitéis Náisiúnta Bithshlándála Ainmhithe Feirme a sheoladh, plean straitéiseach don bhithshlándáil thar na cúig bliana atá romhainn. Seoladh an straitéis ag am thar a bheith tábhachtach le ráigeanna le déanaí den Fhliú Éanúil Ard-Pataigineach agus teacht an Ghoirmtheanga go Tuaisceart Éireann.
"Cosnaíonn agus neartaíonn cleachtais bhithshlándála éifeachtacha, comhsheasmhacha sláinte agus leas ainmhithe, agus cuireann siad le feabhas a chur ar tháirgeadh agus ar cháilíocht ainmhithe ag an am céanna." Tá cosc a chur ar ghalair agus dea-shláinte tréada agus tréada a chothabháil riachtanach chun rochtain ar mhargadh onnmhairithe a éascú agus ár gcáil le comhpháirtithe trádála a chothabháil.
“Léiríonn rath na chéad straitéise bithshlándála pleanáil éifeachtach, obair chrua, agus comhoibriú maith idir na geallsealbhóirí uile, agus tugann sé bunchloch láidir don straitéis nua seo le tógáil uirthi.”
Seoladh an chéad Straitéis Náisiúnta um Bhithshlándáil Ainmhithe Feirme in 2021 agus áiríodh ar a príomhphointí:
- Mhéadaigh líon na bhfeirmeoirí a bhaineann leas as athbhreithnithe bithshlándála na Seirbhíse Comhairleach Spriocdhírithe ar Shláinte Ainmhithe (TASAH) do mhuca agus d’éanlaith chlóis faoi 105% ó 2021 go 2024, rud a chiallaíonn go bhfuil monatóireacht níos éifeachtaí á déanamh ar bhithshlándáil ar fheirmeacha na hÉireann.
- Le tabhairt isteach "Bioscore Dairy", éascaíonn an uirlis seo sainaithint easnaimh i gcleachtais bhainistíochta bithshlándála agus comparáid idir feirmeacha déiríochta agus tagarmharcáil ar fud na tíre. Tá 1,388 athbhreithniú críochnaithe go dtí seo in 2025.
- Forbraíodh agus foilsíodh Cóid Chleachtais Bithshlándála do mhuca tráchtála faoi dhíon, d’éanlaith chlóis agus do bhólacht déiríochta.
- Forbairt shuíomh gréasáin Biosecuriity.ie i gcomhar le Sláinte Ainmhithe Éireann.
- Comhoibriú méadaithe idir údaráis inniúla in Éirinn agus i dTuaisceart Éireann.
Agus é ag trácht ar bhagairtí bithshlándála atá ag teacht chun cinn, dúirt an tAire Heydon:
“Ó thaobh na geografaíochta de, tá buntáiste uathúil ag Éirinn i dtéarmaí bithshlándála, go háirithe maidir le cosaint i gcoinne galair ainmhithe coimhthíocha. Mar sin féin, le ráigeanna le déanaí de ghalair choimhthíocha agus an bhagairt mhéadaithe ó ionradh galair eile, tá sé tábhachtach gan a bheith sáthach. Sa bhliain 2025, chonaiceamar ráigeanna den Ghalar Crúibe agus Béil i dtrí thír san AE, tonn ráigeanna den fhliú éanúil ardphataigineach ar fud na hEorpa, lena n-áirítear ceithre cinn in Éirinn agus an ráig le déanaí den ghalair Ghormtheanga i dTuaisceart Éireann. Leagann sé seo béim ar na bagairtí leanúnacha atá romhainn.
“Dá bhrí sin, tá sé tábhachtach go n-oibrímid go léir le chéile agus go gcuirfimid bearta bithshlándála éifeachtacha i bhfeidhm ar ár bhfeirmeacha chun an baol go scaipfidh galair in Éirinn a mhaolú. Táim ag tnúth le bheith ag obair le páirtithe leasmhara sna míonna amach romhainn lena chinntiú go mbainfidh an straitéis nua seo a cuspóirí amach.”
Comhlánóidh an straitéis an Straitéis Sláinte Plandaí agus Bithshlándála atá le teacht agus na bearta bithshlándála atá i bhfeidhm san earnáil dobharshaothraithe, chomh maith le straitéisí agus creatlacha rialála eile ó ranna agus gníomhaireachtaí amhail an Plean Gníomhaíochta Aeráide 2025 a neartú.
Leanfaidh an Roinn Talmhaíochta, Bia agus Mara de bheith i dteagmháil agus ag obair go dlúth leis an Roinn Talmhaíochta, Comhshaoil agus Gnóthaí Tuaithe (DAERA) maidir le cur chuige uile-oileáin i leith cosc agus rialú galair choimhthíocha.
Is féidir cóip den dara Straitéis Náisiúnta um Bhithshlándáil Ainmhithe Feirme (2025-2030) a fháil ar shuíomh gréasáin na Roinne anseo.
Nótaí d'Eagarthóirí
Tá sé mar aidhm ag an dara Straitéis Náisiúnta um Bhithshlándáil Ainmhithe Feirme cleachtais bhithshlándála ainmhithe feirme a chur chun cinn agus a fheabhsú trí ABC na Bithshlándála: Feasacht, Athrú Iompraíochta, agus Comhsheasmhacht. Tá na príomhréimsí seo roinnte ina sé ghníomh straitéiseacha leathana atá lárnach dá chur i bhfeidhm rathúil.
Is féidir na Cóid Chleachtais Bithshlándála atá forbartha agus foilsithe do mhuca tráchtála faoi dhíon, éanlaith chlóis agus eallach déiríochta a fháil ag gov.ie - Sláinte & Leas Ainmhithe Bithshlándáil