Foilsíonn an tAire Heydon Athbhreithniú agus Forbhreathnú Bliantúil
- Foilsithe: 19 Samhain 2025
- An t-eolas is déanaí: 25 Samhain 2025
D’fhógair an tAire Talmhaíochta, Bia agus Mara, Martin Heydon TD, inniu foilsiú an Athbhreithnithe agus na Forbhreathnú Bliantúil don Talmhaíocht, Bia agus Mara 2024-2025.
I measc na bpríomhghnéithe ón athbhreithniú tá:
- Bhain easpórtálacha agraibhia na hÉireann luach taifead de €19 billiún amach in 2024, méadú 5% ar luach i gcomparáid le 2023 agus méadú 65% ó 2014, ag teacht ar bhreis is 190 margadh ar fud an domhain, agus ag déanamh suas 8.6% d’earraí na hÉireann a onnmhairíodh.
- Ba í an déiríocht an chatagóir easpórtála agraibhia is mó in Éirinn de réir luacha in 2024. Ag déanamh suas 34% de na easpórtálacha agraibhia go léir, easpórtáladh chuig breis is 140 tír é, agus shroich im nádúrtha beagnach €1.7 billiún agus cáis os cionn €1 billiún.
- Is í an Ríocht Aontaithe an ceann scríbe is mó d’easpórtálacha agraibhia na hÉireann de réir luacha (38%, €7.3 billiún), agus ina diaidh sin tá an AE (34%, €6.5 billiún) agus margaí an Chuid Eile den Domhan (28%, €5.3 billiún).
- I measc na rath suntasach maidir le rochtain ar an margadh le blianta beaga anuas tá rochtain mairteola go dtí an Chóiré Theas (2024) agus an Téalainn (2025), caoireoil go dtí na Stáit Aontaithe (2020) agus an Ailgéir (2024), muiceoil go Meicsiceo (2020) agus an Mhalaeisia (2022) agus éanlaith chlóis go dtí an Mhalaeisia (2025) mar aon le rochtain leathnaithe ar roinnt margaí lena n-áirítear an tSeapáin.
- Áirítear ar bhuaicphointí easpórtála in 2024:
- Déiríocht: €6.5 billiún in easpórtálacha (+2% bliain ar bhliain), ag sárú €6 billiún don tríú bliain as a chéile, agus im agus cáis araon ag sárú €1 billiún.
- Mairteoil: €3.1 billiún in onnmhairí (+5% bliain ar bhliain) – buaicphointe riamh d'easpórtálacha mairteola na hÉireann.
- Bia mara: €593 milliún (+8% bliain ar bhliain).
- Deochanna: €2.2 billiún in easpórtálacha (+15% bliain ar bhliain).
- Torthaí & Glasraí: €253 milliún (+52% bliain ar bhliain).
- Bia Ullmhaithe do Thomhaltóirí: €3.6 billiún – sháraigh sé €3 billiún don tríú bliain as a chéile.
- Fostaíonn an earnáil agraibhia 169,300 duine mar phríomhshlí bheatha, arb ionann é agus 6.1% den fhostaíocht iomlán nó 1 as gach 16 phost ar fud na tíre, ach tá cion i bhfad níos mó i gceantair thuaithe agus chósta.
- Tá breis is 16,800 duine fostaithe in earnáil bia mara na hÉireann, go díreach agus iartheachtach araon.
Ag trácht air, dúirt an tAire Heydon:
"Tá áthas orm ár nAthbhreithniú agus ár bhForbhreathnú Bliantúil a fhoilsiú, rud a aibhsíonn an rannchuidiú ríthábhachtach atá ag earnáil na talmhaíochta, an bhia agus na mara lenár ngeilleagar." Is í an agraibhia an earnáil easpórtála dhúchasach is sine agus is mó in Éirinn, ag tiomáint fáis eacnamaíoch ar fud na tíre agus ag tacú le na mílte post ar fud ár bpobal tuaithe agus cósta, chomh maith lenár sráidbhailte, bailte agus cathracha.
"Sa bhliain 2024, shroich easpórtálacha agraibhia €19 billiún, luach taifead, éacht arb é fianaise é ar dhíograis ár bhfeirmeoirí agus ár n-iascairí, ár dtáirgeoirí bia, ár bpróiseálaithe, ár monaróirí agus ár ndáileoirí. Tá earnáil agraibhia na hÉireann tar éis a seasmhacht, a nuálaíocht agus a hoiriúnaitheacht a léiriú arís agus leanann sí de dheiseanna nua margaidh a fhorbairt agus de bheith ag rathú ar an stáitse domhanda. Tá an earnáil dírithe ar an domhan, agus easpórtáladh thart ar 90% de mhairteoil, chaoireoil agus tháirgí déiríochta na hÉireann gach bliain. Tá an t-éileamh ar phróitéin ainmhíoch ar mhargaí idirnáisiúnta ag méadú de réir mar a thagann daonra, uirbiú agus saibhreas chun cinn agus cinntíonn fócas easpórtála na hearnála agraibhia go bhfuil Éire in áit mhaith chun ról a ghlacadh i gcomhlíonadh an éilimh seo.
"Tá cáil dhomhanda tuillte ag easpórtálacha agraibhia na hÉireann as a sármhaitheas. Sa bhliain 2024, easpórtáladh táirgí agraibhia chuig breis agus 190 tír. Ba iad ár dtrí chatagóir easpórtála is mó de réir luacha ná Déiríocht, ar fiú €6.5 billiún í; Mairteoil, ar fiú €3.1 billiún í; agus Deochanna, ar fiú €2.2 billiún í. Is í an Ríocht Aontaithe an ceann scríbe is mó d'easpórtálacha agraibhia na hÉireann i gcónaí (38% de réir luacha), agus na Stáit Aontaithe ina diaidh sin (10%), agus is iad an Ísiltír (9%), an Fhrainc (6%), an Ghearmáin (6%) agus an Iodáil (3%) ár margaí is mó san AE. Is ionann an earnáil Bia, Deoch & Táirgeachta Príomhúla agus beagnach aon trian de na díolacháin easpórtála uile ag cuideachtaí faoi úinéireacht Éireannach, agus tacaíonn sí go díreach le 6.1% den fhostaíocht iomlán. Léiríonn an lorg eacnamaíoch intíre suntasach seo, lena n-áirítear a phróifíl easpórtála, na buntáistí comparáideacha nádúrtha a bhaineann le táirgeadh agraibhia na hÉireann, lena n-áirítear ár dtraidisiún fada talmhaíochta, agus ár gcáil dhomhanda as táirgí ardchaighdeáin, sábháilte agus cothaitheacha.”
Mar fhocal scoir dúirt an tAire:
“Sa bhliain 2024, bhí breis is 169,300 duine fostaithe san earnáil ar fud 133,000 feirm, 2,000 soitheach iascaireachta agus láithreáin dobharshaothraithe agus breis is 2,000 fiontar táirgthe bia agus dí.”
"Tá an earnáil freagrach as 4.6 milliún heicteár de thalamh talmhaíochta agus os cionn 808,000 heicteár de fhoraoiseacht, arb ionann é agus thart ar 76% den talamh iomlán sa Stát. Tá ár ndaoine ríthábhachtach dár n-uaillmhian go mbeadh Éire ina “Ceannaire Domhanda i gCórais Bia Inbhuanaithe”, mar a leagtar amach i bhFís don Bhia 2030, agus ní hamháin go dtugann inbhuanaitheacht eacnamaíoch tús áite, ach inbhuanaitheacht chomhshaoil agus shóisialta chomh maith.
“Tá sé ríthábhachtach go mbeadh bonn láidir fianaise ann chun plé, beartas agus pleanáil earnála a threorú chun leanúint ar aghaidh le forbairt inbhuanaithe earnáil agraibhia na hÉireann agus chun leasa na nglún reatha agus na nglún atá le teacht.” Is foinse luachmhar agus chuimsitheach faisnéise faoin earnáil iad na sonraí, an anailís agus an tráchtaireacht a chuirtear ar fáil san Athbhreithniú agus sa Forbhreathnú Bhliantúil agus léiríonn siad éagsúlacht agus raon na ngníomhaíochtaí agus na n-éachtaí earnála i rith 2024 agus isteach in 2025.”
Chuir an tAire Stáit atá freagrach as Cur Chun Cinn Bia, Margaí Nua, Taighde agus Forbairt, Noel Grealish TD, fáilte roimh fhoilsiú an Athbhreithnithe agus an Fhorbhreathnaithe Bhliantúil, ag cur leis:
“Lean earnáil agraibhia na hÉireann de bheith ag fás ar an stáitse domhanda in 2024 agus isteach in 2025, agus í fós solúbtha, acmhainneach agus iomaíoch agus í ag freagairt do na deiseanna agus na dúshláin sa mhargadh domhanda araon.” Leanann an earnáil ag cur lena cháil dhomhanda agus déanann sí a dícheall a chinntiú go leanfaidh sí de bheith rathúil amach anseo.”
Nótaí
Soláthraíonn an tAthbhreithniú agus Forbhreathnú Bliantúil don Talmhaíocht, Bia agus Mara 2024-2025, príomhfhoilseachán eacnamaíoch na Roinne Talmhaíochta, Bia agus Mara, faisnéis cothrom le dáta, anailís staitistiúil agus tráchtaireacht ó réimse foinsí chun forbhreathnú mionsonraithe a thabhairt ar earnáil agraibhia na hÉireann agus forbhreathnú don todhchaí. Áirítear i bhfoilseachán na bliana seo caibidlí ar an Earnáil Agraibhia agus an Geilleagar; Ioncam agus Struchtúir Feirme; Tráchtearraí agus Ionchuir Talmhaíochta; Foraoiseacht; Iascaigh agus Dobharshaothrú; Trádáil san Earnáil Agraibhia; Beartas AE agus Idirnáisiúnta; An Comhshaol; agus Taighde.
Tá sé foilsithe ar shuíomh gréasáin na Roinne ag: Athbhreithniú agus Forbhreathnú Bliantúil don Talmhaíocht, Bia agus Mara 2024-2025
Tá eolas faoi Fhís don Bhia 2030, an Straitéis deich mbliana d’earnáil agraibhia na hÉireann, ar fáil ag Fís don Bhia 2030 - Ceannaire Domhanda i gCórais Bia Inbhuanaithe.