An bhfuair tú an méid a bhí á lorg agat?
An bhfuair tú a raibh á lorg agat?
Cabhraigh linn torthaí an chuardaigh IS a fheabhsú trí d'aiseolas a thabhairt anseo (3-5 nóim).
Meabhraíonn an tAire Heydon d’úinéirí peataí bearta a dhéanamh chun a n-ainmhithe a chosaint le linn aimsir the.
- Foilsithe:
- An t-eolas is déanaí:
Tá an rabhadh oráiste maidir le baol dóiteáin fós i bhfeidhm.
Tá comhairle tugtha ag an Aire Talmhaíochta, Bia agus Mara, Martin Heydon, T.D., d’fheirmeoirí agus d’úinéirí peataí a n-ainmhithe a chosaint le linn tréimhsí teasa arda, agus tá sé ag tathant ar dhaoine a bheith airdeallach i leith dóiteáin ós rud é go bhfuil rabhadh oráiste maidir le baol dóiteáin fós i bhfeidhm go dtí an Aoine.
Dúirt an tAire:
“Leis an aimsir thirim agus na teochtaí arda atá ann faoi láthair, tá baol mór dóiteáin ann i ngach limistéar ina bhfuil féara marbha agus breoslaí torraigh amhail fraoch agus aiteann. Ba cheart do dhaoine fanacht airdeallach maidir le haon ghníomhaíocht dóiteáin agus gach gníomhaíocht amhrasach a thuairisciú don Gharda Síochána. Mholfainn do gach cuairteoir ar limistéir aeraíochta phoiblí cloí leis na ceanglais uile maidir le sábháilteacht ó dhóiteán agus gan tinte oscailte ná beárbaiciúnna a lasadh i limistéir ardriosca. Tá sé tábhachtach a bheith tuisceanach agus feithiclí á bpáirceáil ionas nach gcuirfear bac ar rochtain feithiclí éigeandála."
Mhol an tAire Heydon freisin d’úinéirí peataí agus d’fheirmeoirí bearta a dhéanamh chun a n-ainmhithe a chosaint le linn tréimhsí teasa arda chun an fhéidearthacht go dtiocfadh fadhbanna tromchúiseacha sláinte agus leasa chun cinn de dheasca an teasa iomarcaigh a sheachaint.
Dúirt an tAire:
“D’fhéadfadh aimsir the a bheith ina bagairt do pheataí agus do bheostoc, agus tá sé ríthábhachtach go ndéanfaidh feirmeoirí agus úinéirí capall agus peataí beart chun na hainmhithe atá faoina gcúram a chosaint sna dálaí seo. Tá sé thar a bheith tábhachtach foscadh nó scáth leordhóthanach a chur ar fáil agus a chinntiú go mbíonn soláthar flúirseach uisce óil ar fáil chun ainmhithe a chosaint ar bhuille teasa agus ar mhíchompord.”
I measc na mbeart ba cheart duit a dhéanamh chun peataí a choinneáil slán le linn aimsir the tá:
- Cinntigh go bhfuil neart uisce le hól taobh amuigh agus istigh.
- Cinntigh go bhfuil scáth nó foscadh oiriúnach ar fáil amach ó sholas díreach na gréine.
- Ná fág do mhadra leo féin i gcarr riamh, fiú má tá an carr páirceáilte sa scáth nó leis na fuinneoga ar oscailt. D’fhéadfadh an teocht taobh istigh den charr ardú go tapa, rud a d’fhéadfadh stróc teasa a bheith marfach.
- Tabhair aclaíocht do do mhadra ar maidin nó tráthnóna nuair a bhíonn an teocht níos fuaire. Ar shiúlóidí níos faide, tabhair uisce leat le go n-ólfaidh do mhadra.
- D’fhéadfadh dromchlaí a théamh suas sa ghrian, amhail tarmac, cosáin agus gaineamh, a bheith pianmhar do lapaí do mhadra. Más ró-the an dromchla le go mbeifeá in ann teagmháil a dhéanamh leis, siúil do mhadra ar féar nó in áiteanna scáthaithe ina ionad.
- Cuidíonn grúmaeireacht/bearradh rialta madraí, go háirithe iad siúd a bhfuil gruaig fhada nó thiubh orthu, le teocht a gcorp a rialáil le linn aimsire te.
- Ós rud é gur féidir le madraí grianghortha a fháil, cuir teorainn lena nochtadh do sholas díreach na gréine agus cuir grianscéithe ar bharr a gcluasa agus ar dhroichead a sróine más gá.
- Bí ar an eolas faoi chomharthaí stróc teasa. Má bhíonn madraí ró-the, d’fhéadfadh sé seo stróc teasa a bheith mar thoradh air, riocht tromchúiseach a d’fhéadfadh a bheith marfach. I measc na gcomharthaí stróc teasa tá análú trom, sileadh, marbhántacht, mearbhall, urlacan, buinneach, laige nó taomanna. Má cheapann tú go bhfuil ídiú teasa nó stróc teasa ar do mhadra, iarr aire tréidliachta láithreach agus déan iarracht an madra a fhuarú trí bhogadh go háit níos fuaire, istigh más féidir, a chorp, a chluasa agus a lapaí a fhliuchadh le huisce fionnuar (nach an-fhuar) agus méideanna beaga d'uisce fionnuar nó te (nach fuar) a thairiscint dó le hól.
Seo a leanas cuid de na príomhphointí chun tionchar ardteochtaí ar ainmhithe feirme agus ar chapaill a laghdú:
- Cinntigh go bhfuil neart uisce le hól ann
- B’fhéidir go mbeadh gá le líon na bpointí uisce agus an sreabhadh uisce a mhéadú le linn aimsire te de réir mar a mhéadaíonn an t-éileamh.
- Ba chóir pointí óil a sheiceáil níos minice le linn aimsire the lena chinntiú go bhfuil siad ag obair agus go bhfuil brú an uisce leordhóthanach.
- Ba cheart monatóireacht a dhéanamh ar stoc le haghaidh comharthaí fadhbanna leis an soláthar uisce amhail scuainí nó plódú ag pointí uisce.
- Cinntigh rochtain ar scáth nó foscadh oiriúnach
- B’fhéidir go mbeadh gá ainmhithe leochaileacha amhail ainmhithe an-óga, sean nó breoite a bhogadh go suíomh le scáth nó foscadh breise inar féidir monatóireacht níos dlúithe a dhéanamh orthu.
- Ba chóir go mbeadh limistéir scáthaithe ar fáil i limistéir choinneála do bheostoc agus do chapaill nuair is féidir agus ba chóir amanna coinneála a íoslaghdú.
- Ba chóir go mbeadh rochtain ag éanlaith chlóis lasmuigh ar scáth.
- Bíonn rochtain ag muca lasmuigh ar áit fhuaraithe le go mbeidh siad in ann fuarú, go háirithe má tá an teocht os cionn 25°C, toisc go bhfuil na hainmhithe seo thar a bheith leochaileach do strus teasa.
- Laghdaigh láimhseáil agus iompar
Is féidir le gluaiseacht nó láimhseáil eallach agus ainmhithe eile le linn aimsire te teocht a gcorp a mhéadú faoi 0.5 go 3.5°C, rud a chruthaíonn strus teasa.
- Laghdaigh láimhseáil in aimsir the - más gá, cinntigh go láimhseáiltear ainmhithe chomh luath nó chomh déanach sa lá agus is féidir chun go mbeidh siad ag teacht le teochtaí níos fuaire.
- Seachain ainmhithe a iompar i ndrochaimsir más féidir.
- Más gá iompar a dhéanamh, déan pleanáil chun fad an turais a íoslaghdú, déan iompar le linn uaireanta níos fuaire agus laghdaigh an dlús stocála chun níos mó sreabhadh aeir a cheadú taobh istigh den fheithicil.
- Ní mór seiceálacha breise a dhéanamh ar speicis atá faoi dhíon dian (muca agus éanlaith chlóis).
- Déan monatóireacht ghéar ar an teocht i gcóiríocht na n-ainmhithe agus coigeartaigh an aeráil dá réir.
- I gcás ina bhfuil córais aerála uathoibríocha i bhfeidhm, méadaigh minicíocht monatóireachta na gcóras aláraim agus cúltaca.
- Bain úsáid as spréirí uisce do mhuca chun cabhrú leo fuarú.
- Laghdaigh dlúis stocála nuair is gá chun spás aeir agus sreabhadh a mhéadú agus chun tionchar an teasa a ghineann na hainmhithe féin a laghdú.
- Déan monatóireacht ghéar ar bheostoc le haghaidh fadhbanna sláinte nó strus teasa
- Ba chóir beostoc a sheiceáil níos minice i gcónaí i aimsir the. I measc na gcomharthaí struis teasa tá análú níos tapúla nó pantáil; cailliúint goile; méadú ar iontógáil uisce; sileadh; leadrán nó táimhe. I gcásanna tromchúiseacha, d’fhéadfadh ainmhithe tit i laige.
- I measc na gcomharthaí struis teasa tá análú níos tapúla nó pantáil; cailliúint goile; méadú ar iontógáil uisce; sileadh; leadrán nó táimhe. I gcásanna tromchúiseacha, d’fhéadfadh ainmhithe tit i laige.
- Má cheapann tú go bhfuil strus teasa ar ainmhí, tá sé ríthábhachtach gníomhú go tapa. I measc na gcéimeanna chun ainmhithe atá faoi strus teasa a bhainistiú tá iad a bhogadh go scáth nó foscadh; uisce fionnuar a thairiscint; uiscitheoirí a úsáid d'eallach, do mhuca agus do chapaill, nó ligean do na hainmhithe seasamh in uisce fionnuar; aeráil a mhéadú do speicis atá faoi dhíon amhail muca agus éanlaith chlóis; agus an dlús stocála a laghdú chun ligean d'ainmhithe luí amach. Mura bhfuil aon fheabhsú ann, iarr cúnamh tréidliachta gan mhoill.
Nótaí
Tá eolas nuashonraithe maidir le hAimsir Dóiteáin ar fáil ag:
https://www.met.ie/forecasts/farming/graphs/fire-weather-index
https://www.gov.ie/en/publication/01773-fire-management/#fire-danger-notices