Deir an tAire Heydon go dtugann Tuarascáil Dhaonáireamh Eachaí an pictiúr is cruinne go dtí seo ar dhaonra capall na hÉireann
- Foilsithe: 28 Samhain 2025
- An t-eolas is déanaí: 2 Nollaig 2025
D’fhoilsigh an tAire Talmhaíochta, Bia agus Mara, Máirtín Heydon TD, tuarascáil inniu ar dhaonra each-chapall na hÉireann bunaithe ar thorthaí dhaonáireamh each-chapall.
Ghabh an tAire buíochas le gach úinéir agus coimeádaí each as a rannpháirtíocht sa daonáireamh agus dúirt sé go bhfuil sé seo an-dearfach don inrianaitheacht:
“Is é 78% an ráta tuairisceáin daonáirimh an ceann is airde ó tugadh an daonáireamh isteach agus ciallaíonn sé go bhfuil an pictiúr is cruinne fós ag mo Roinn anois ar ár ndaonra each.” Tá an fhaisnéis seo ríthábhachtach chun sláinte agus leas leanúnach ár gcapaill a chinntiú ionas gur féidir linn freagairt go pras do rioscaí galair, ráigeanna a chosc agus ardchaighdeáin chúraim a chinntiú.”
Is iad seo a leanas na príomhfhigiúirí sa tuarascáil:
- Daonra iomlán na gcapall: 120,912
- Líon iomlán áitreabh capaill gníomhach: 22,593
Ba é cúig chapall meánlíon na gcapall a liostaíodh ar thuairisceán daonáirimh ach nuair a baineadh aon tuairisceáin ar fad, mhéadaigh an figiúr sin go seacht gcinn. Liostaíodh deich gcapall nó níos lú ar 88% de na háitribh.
Chomh maith le staitisticí ríthábhachtacha a sholáthar maidir le daonra each-chapall na hÉireann, mhínigh an tAire Heydon cé chomh tábhachtach is a bhí na tuairisceáin daonáirimh i bhforbairt an bhunachair shonraí lárnaigh nua each-chapall:
“Tá inrianaitheacht láidir riachtanach do leas ár gcapall, ach cuireann bearnaí san inrianaitheacht faillí agus drochíde gan cuntasacht ar fáil.” Tá na tuairisceáin daonáirimh a cuireadh isteach le 12 mhí anuas tiontaithe ina bpróifílí tréada agus beidh siad mar bhunús dár mbunachar sonraí lárnach nua eachaíochta a bheidh claochlaitheach don earnáil.”
Is féidir le coimeádaithe capaill féachaint ar an mbunachar sonraí lárnach nua d’eachaí ag MyAgFood.ie.
Nótaí d'Eagarthóirí
Tugadh isteach an daonáireamh each in 2021 chun cloí leis an gceanglas faoi Dhlí Sláinte Ainmhithe an AE chun a fháil amach cá bhfuil gnáthchónaí ar chapaill.
Cuireadh oibreoirí eachaíochta ar an eolas i mí na Samhna seo caite go mbeadh a dtuairisceán daonáirimh mar bhunús le córas nua inrianaitheachta eachaíochta, agus d’eisigh an Roinn Talmhaíochta, Bia agus Mara roinnt meabhrúchán chun rannpháirtíocht a spreagadh. An chéad litir ina n-iarrtar ar shealbhóirí uimhreacha clárúcháin áitreabh eachaí (EPRNanna) daonáireamh 2024 a chomhlánú a eisíodh i mí na Samhna 2024 chuig 29,107 EPRN gníomhach. Eisíodh meabhrúcháin i mí an Mhárta 2025 agus i mí na Bealtaine 2025 chuig 13,828 agus 9,680 sealbhóir EPRN, faoi seach.
De bhun na n-iarrachtaí seo, bhí 6,360 sealbhóir fágtha a raibh EPRNanna gníomhacha acu nár fhreagair na hiarratais chun tuairisceán a chomhlánú. Tá na EPRNanna seo díomhaoin anois agus ní bheidh siad in ann searrach a chlárú ná capaill a onnmhairiú.
Ceanglóidh an córas nua inrianaitheachta eachaí do chapaill le d’uimhir áitribh chláraithe de réir do thuairisceáin daonáirimh. Seo a bheidh mar “Phróifíl Oibreora Eachaí” agat. Cuirfear clárúcháin nua leis agus bainfear básanna agus easpórtálaithe. Beidh ort do phróifíl a choinneáil cothrom le dáta trí na capaill a thagann isteach agus a théann amach a thaifeadadh. Tá sé beartaithe ag an Roinn Talmhaíochta, Bia agus Mara pointí rialaithe criticiúla a thógáil isteach sa chóras le himeacht ama rud a chiallaíonn nach gceadófar duit do chapall a chur i láthair lena dhíol mura féidir leo a thaispeáint go bhfuil siad ar a bpróifíl.
Tá próifílí oibreoirí each ar fáil anois le feiceáil ar MyAgFood. Léiríonn an t-aistriú chuig córas nua bunaithe ar phróifílí athchóiriú mór ar inrianaitheacht eachaí. Admhaíonn an Roinn Talmhaíochta, Bia agus Mara go mbeidh míchruinneas dosheachanta go dtí go sroichfidh an córas a lánacmhainneacht. Moltar do choimeádaithe capall a bpróifíl a fheiceáil agus a chinntiú go gcoimeádtar suas chun dáta í.
