Molann an tAire Stáit Healy-Rae d’úinéirí foraoise fuinseoige iarratas a dhéanamh ar chúnamh deontais chun a láithreáin fuinseoige a ghlanadh agus a athphlandáil.
- Foilsithe: 23 Iúil 2025
- An t-eolas is déanaí: 28 Iúil 2025
Tá an tAire Stáit atá freagrach as Foraoiseacht, Michael Healy-Rae, tar éis impí ar úinéirí talún a bhfuil foraois fuinseoige acu iarratas a dhéanamh ar thacaíocht faoi ‘Scéim Athbhunúcháin ar Chríonadh siar na Fuinseoige’ na Roinne Talmhaíochta, Bia agus Mara. Tacaíonn an scéim le húinéirí foraoise crainn fuinseoige marbha a ghlanadh agus speiceas eile a athphlandáil, agus iad féin a chur i dteideal Íocaíocht Feidhmíochta Gníomhaíochta Aeráide (CAPP) bhreise de €5,000 in aghaidh an heicteáir.
Chuir an tAire Healy-Rae fáilte roimh an bhfíric gur íoc a Roinn €23 milliún san iomlán ó 2013 i leith ar fhoraoisí a raibh tionchar ag meath fuinseoige orthu. Íocadh €4.5 milliún san iomlán amach i mbliana go dtí seo ar dheontais imréitigh agus athphlandála, agus íocadh €4 milliún breise ó Mheán Fómhair seo caite ar an Íocaíocht Feidhmíochta um Ghníomhú Aeráide dóibh siúd a ghlan a gcuid tailte agus a athphlandáil.
Dúirt an tAire:
“I mí Iúil 2023, sheol mo Roinn an ceann is déanaí de na scéimeanna críonadh siar na fuinseoige seo - an Scéim Athbhunúcháin ar Chríonadh siar na Fuinseoige - faoin gClár Foraoiseachta nua, leis na gnéithe feabhsaithe seo a leanas:
- Méadú 100% ar an ráta deontais imréitigh láithreáin, go €2,000 in aghaidh an heicteáir;
- rátaí deontais athphlandála feabhsaithe idir €3,858 agus €8,555 in aghaidh an heicteáir, ag brath ar an gcineál foraoise atá á athphlandáil.
Ciallaíonn sé seo, i gcás imréitigh agus athphlandála, go bhfuil an raon íocaíochta d’úinéirí foraoise fuinseoige atá ag dul isteach sa scéim idir €5,858 agus €10,555 in aghaidh an heicteáir, agus gur féidir leo leas a bhaint as an íocaíocht bhreise €5,000 in aghaidh an heicteáir faoin CAPP freisin. Ina theannta sin, dóibh siúd atá fós ag fáil an ráta feirmeora den phréimh bhliantúil, is féidir leo íocaíocht bhreise aonuaire a fháil ar na rátaí préimhe nua laistigh den Chlár nua.”
Mar fhocal scoir, dúirt an tAire:
“Cuirim fáilte roimh an bhfíric gur caitheadh níos mó ná an tríú cuid den chaiteachas iomlán ar chreimeadh fuinseoige ó Mheán Fómhair seo caite, agus go raibh an íocaíocht CAPP ríthábhachtach chun úinéirí foraoise fuinseoige a spreagadh chun gníomhú. Tá go leor úinéirí foraoise fuinseoige ann fós nár chuir iarratas isteach go fóill chun a bhforaoisí fuinseoige a athbhunú agus leas a bhaint as an íocaíocht seo. Ba mhaith liom úinéirí foraoise fuinseoige a spreagadh chun páirt a ghlacadh sa scéim athbhunúcháin feabhsaithe a luaithe is féidir, mar an bealach is tapúla agus is éifeachtaí chun láithreáin atá buailte a ghlanadh agus a athchóiriú, agus leas a bhaint as an Scéim Íocaíochta Feidhmíochta um Ghníomhú Aeráide.”
Nótaí d’eagarthóirí
I mí Iúil 2023, sheol an Roinn Talmhaíochta, Bia agus Mara an ceann is déanaí de na Scéimeanna seo, an scéim Athbhunúcháin ar Chríonadh siar na Fuinseoige faoin gClár Foraoiseachta nua 2023-27 leis na gnéithe feabhsaithe seo a leanas:
- Méadú 100% ar an ráta deontais imréitigh láithreáin, go €2,000 in aghaidh an heicteáir.
- Rátaí deontais athphlandála feabhsaithe faoin gClár nua 2023-27 idir €3,858 do fhoraoisí cónaireacha, €6,744 má roghnaíonn tú crainn dhúchasacha a athphlandáil, agus €8,555 d’agrafhoraoiseacht.
- Dóibh siúd atá ag fáil ráta préimhe feirmeora, íoctar préimh bhreise aonair atá cothrom leis an difríocht idir an cineál foraoiseachta coibhéiseach agus an phréimh atá ann cheana féin do na blianta atá fágtha sa phréimh.
Bhí an Íocaíocht Feidhmíochta um Ghníomhú Aeráide ag gabháil leis seo, a íocadh go díreach le húinéirí foraoise. Is scéim sheasta í seo a íoctar ar ráta €5,000 in aghaidh an heicteáir bunaithe ar an limistéar a cinneadh ag an gcéad deontas ar an Scéim Athchóirithe Fuinseoige ábhartha.
Beidh an íocaíocht i dtrí thráthchuid mar seo a leanas:
- 1ú tráthchuid de CAPP - €2,500 Féadfar iarratas a dhéanamh ar an 1ú tráthchuid den íocaíocht CAPP tar éis d’iarratasóir íocaíocht deontais athphlandála 1ú tráthchuid de scéim Athbhunúcháin ar Chríonadh siar na Fuinseoige a fháil. ii.
- 2ú tráthchuid de CAPP - €1,250 Féadfar iarratas ar an 2ú tráthchuid den íocaíocht CAPP a dhéanamh an bhliain tar éis an chéad íocaíocht CAPP a fháil a luaithe a bheidh íocaíocht deontais 2ú tráthchuid scéim Athbhunúcháin ar Chríonadh siar na Fuinseoige faighte ag an iarratasóir agus a mbeidh na híocaíochtaí préimhe go léir faighte aige/aici ar an gconradh Foraoiseachta gaolmhar. (Is féidir iarratas a dhéanamh ar an dara tráthchuid de dheontas ar scéim athbhunúcháin ar Chríonadh siar na Fuinseoige ar feadh 4 bliana tar éis an chéad tráthchuid den deontas don scéim athchóirithe fuinseoige a íoc.)
- An 3ú tráthchuid de CAPP - €1,250 Is féidir iarratas a dhéanamh ar an 3ú tráthchuid den CAPP an bhliain tar éis an dara tráthchuid de CAPP a íoc. Beidh úinéirí foraoise fuinseoige i dteideal iarratas a dhéanamh ar an íocaíocht CAPP a luaithe a bheidh an chéad deontas íoctha ar a n-iarratas ar scéim athbhunúcháin.
Tá áis ar líne ann chun iarratas a dhéanamh ar an íocaíocht CAPP. Ní féidir ach leis an úinéir foraoise atá bainteach leis an scéim athbhunúcháin ábhartha iarratais ar líne a dhéanamh go díreach.
Is féidir sonraí iomlána na Scéime Athbhunúcháin agus na scéime CAPP a fháil ag an nasc seo a leanas: Scéim Athbhunúcháin ar Chríonadh siar na Fuinseoige 2023-2027 agus Scéim Íocaíochta Feidhmíochta Gníomhaíochta Aeráide