Déanann na hAirí comhghairdeas leis an Roinn Talmhaíochta, Bia agus Mara as éacht suntasach a dhéanamh
- Foilsithe: 24 Iúil 2025
- An t-eolas is déanaí: 28 Iúil 2025
Saotharlanna sa Rannán Ceimice Bia a roghnaíodh le haghaidh mheitheal scothaicme an Aontais
Rinne an tAire Talmhaíochta, Bia agus Mara, Martin Heydon TD, agus an tAire Stáit le freagracht as Cur Chun Cinn an Bhia, Margaí Nua, Taighde agus Forbairt, Noel Grealish TD, comhghairdeas le saotharlanna na Roinne Talmhaíochta, Bia agus Mara as a bheith roghnaithe do mheitheal scothaicme AE.
tá saotharlanna i Rannán Ceimice Bia na Roinne ar cheann de cheithre Shaotharlann Tagartha Náisiúnta san AE chun páirt a ghlacadh i meitheal maidir le teicníc eolaíoch a úsáid chun anailís a dhéanamh ar chógais tréidliachta. Leagfaidh an mheitheal amach treoir maidir le mais-speictriméadracht chruinn ardtaifigh (HRAM) a úsáid i reachtaíocht an AE.
Is é is aidhm don teicníc a áirithiú go mbeidh aon bhia a chuirtear ar an margadh saor ó lotnaidicídí agus ó iarmhair drugaí tréidliachta, rud a chuirfidh ar chumas tomhaltóirí a bheith muiníneach go bhfuil an bia a itheann siad saor ó éilleáin agus, dá bhrí sin, go bhfuil sé sábháilte é a ithe.
Ina theannta sin, tugadh cuireadh do chomhalta den Rannán, Ian Kelleher, labhairt ag Ceardlann Iarmhar Ceimiceach Mheiriceá Thuaidh 2025 a bheidh ar siúl ón 27 go dtí an 30 Iúil i Carolina Theas.
Is cruinniú bliantúil domhanda é an t-imeacht d'eolaithe atá ag obair in anailís rianleibhéil ar lotnaidicídí, iarmhair drugaí tréidliachta, agus ceimiceáin eile.
Bunaíodh an Rannán Ceimice Bia, faoi stiúir an Dr Jim Garvey, in 2019 chun gach gníomhaíocht cheimice bia a dhéantar sa Roinn a lárú agus chun Ionad Barr Feabhais do Cheimic Bia a chruthú.
Ag labhairt dó faoin méid atá bainte amach, dúirt an tAire Heydon:
“Tá sé tábhachtach aitheantas a thabhairt don fheabhas atá tagtha ar fheidhmíocht inár Roinn agus ba mhaith liom comhghairdeas a dhéanamh leis an Rannóg Ceimice Bia as an méid atá bainte amach aici le déanaí, rud a fhágann go bhfuil tionchar suntasach ag Éirinn ar an leibhéal domhanda. Is léiriú é an cuireadh chun dul isteach i meitheal an Aontais ar chúig bliana d’obair chrua agus de thiomantas bhaill fhoireann an Dr Garvey. Comhghairdeas le gach duine a bhí páirteach agus guím gach rath orthu agus iad ag tabhairt faoi mhisean mheitheal an AE.”
Dúirt an tAire Grealish freisin:
“Tá ríméad orm go bhfuil tiomantas agus rannchuidiú leanúnach na Rannóige um Cheimic Bhia sa réimse seo aitheanta ar leibhéal an Aontais. Is mór an onóir é go bhfuil an deis anois ag baill na foirne seo a gcuid scileanna agus eolais a thaispeáint ar scála níos leithne tríd an meitheal. Tá muinín agam go mbeidh tionchar luachmhar ag leibhéal na taithí agus an tsaineolais ghairmiúil a thabharfar ar aghaidh chuig an ngrúpa ar thodhchaí na hanailíse ar leigheas tréidliachta san AE.”
Úsáidtear an teicníc Mais-Speictriméadrachta Aifreann Cruinn Ardtaifigh (HRAM) chun mais mhóilíneach a thomhas go dtí an ceathrú hionad deachúil go cruinn. Toisc nach slánuimhreacha iad maiseanna adamhacha, nuair a chuirtear le chéile iad i móilíní, is féidir leis an gcomhpháirt tar éis an phointe deachúil a bheith an-suntasach. Dá bhrí sin, ceadaíonn teicníc Mais-Speictriméadrachta HRAM móilíní a aithint le muinín an-ard. Nuair a shainaithnítear iad, is féidir na móilíní a chainníochtú agus a chur i gcomparáid le teorainneacha dlíthiúla.
Chuir saotharlanna na Rannóige mórthionscadal i gcrích le déanaí inar bhunaigh siad modhanna il-aicme chun anailís a dhéanamh ar 88 substaint fhrithbhaictéaracha i matán, bainne, uibheacha agus mil. Ceadaíonn na modhanna il-aicme seo anailís a dhéanamh ar roinnt aicmí éagsúla substaintí antibacterial i modh anailíse amháin.
Tá tús curtha ag na saotharlanna anois le tionscadal chun raon feidhme an mhodha seo a leathnú tuilleadh chun cógais tréidliachta eile a chumhdach amhail drugaí frith-athlastacha neamhstéaróideacha (NSAIDS), coicideastait, nítrea-imíodasóil, carbadocs, olaquindox agus lotnaidicídí dé-úsáide. Ciallaíonn sé sin gur féidir gach sampla a scagadh le haghaidh réimse i bhfad níos leithne de chógais tréidliachta (suas le 200), rud a chinntíonn arís eile go bhfuil muinín ag an tomhaltóir go bhfuil an bia a itheann siad saor ó iarmhair.
Nótaí d’Eagarthóirí
- Beidh Ceardlann Iarmhair Cheimiceacha Mheiriceá Thuaidh 2025 ar siúl ón 27 Iúil go dtí an 30 Iúil 2025 in Óstán Francis Marion, Charleston, Carolina Theas. Labhróidh Ian Kelleher, Ceimiceoir, ón Rannán Ceimice Bia ag an imeacht an 29 Iúil 2025.
- Tá freagracht ar an Rannán Ceimice Bia as naoi réimse de dhlí na hEorpa lena n-áirítear Iarmhair Lotnaidicídí i mbia de bhunadh plandaí agus ainmhíoch, modhanna iarmhar aonair, substaintí frithbhaictéaracha, b-agónaithe, oibreáin frith-thíoróideacha agus eilimintí ceimiceacha. Is éard atá i gceist leis na dualgais sin páirt a ghlacadh in inniúlacht dall agus freastal ar chruinnithe AE arna n-eagrú ag líonra Shaotharlanna Tagartha an Aontais Eorpaigh.
- I gcomhréir le dlí an AE, tá na saotharlanna uile creidiúnaithe de réir ISO 17025 agus déanann Bord Náisiúnta Creidiúnaithe na hÉireann (INAB) iniúchadh orthu gach bliain.