Ciste Infheistíochta Straitéisí Píolótach san Oidhreacht Dhomhanda 2026

Tá Ciste Infheistíochta Straitéisí Píolótach san Oidhreacht Dhomhanda á thriail in 2026 chun infheistíocht a sholáthar d’Oidhreacht Dhomhanda in Éirinn.

Tá maoiniú á chur ar fáil d’údaráis áitiúla, ENRanna agus d’úinéirí príobháideacha chun Oidhreacht Dhomhanda in Éirinn a chaomhnú, a chosaint agus a fheabhsú. Beidh €350,000 san iomlán ar fáil go náisiúnta faoin scéim phíolótach in 2026. Tá sé mar aidhm ag an scéim phíolótach seo cabhrú le húinéirí agus le caomhnóirí i Maoin Oidhreachta Domhanda EOECNA nó i Láithreán ar an Liosta Sealadach chun tréithe (agus tréithe féideartha) de Shárluach Uilíoch (SU) a fheabhsú, a chosaint agus a chaomhnú. An rud atá i gceist le SU ná tábhacht nádúrtha nó chultúrtha láithreáin atá chomh heisceachtúil sin gur fiú é a aithint mar chuid d’oidhreacht choiteann an chine dhaonna.

Féadfar maoiniú a sholáthar do na cineálacha struchtúr seo a leanas:

• Séadchomharthaí: gné ailtireachta nó sheandálaíochta, a chuireann le SU nó atá ina dtréithe de ó thaobh na staire, na healaíne nó na heolaíochta de;
• Foirgnimh: foirgnimh scartha nó cheangailte, a chuireann le SU nó atá ina dtréithe de ó thaobh na staire, na hailtireachta nó na heolaíochta mar gheall ar a n-ailtireacht, a n-aonchineálacht nó a suíomh sa tírdhreach;
• Saothair an chine dhaonna nó saothair de chuid an nádúir agus an duine araon, agus limistéir san áireamh ina bhfuil láithreáin seandálaíochta/ tírdhreacha deartha, a chuireann le SU nó atá ina dtréithe de ó thaobh na staire, na haeistéitice, na heitneolaíochta nó na hantraipeolaíochta.

Tá maoiniú á chur ar fáil chun:

• Tuiscint, léirmhíniú agus léiriú struchtúr a fheabhsú (lena n-áirítear léirmhíniú agus léiriú fíorúil agus ar líne);
• Rochtain ar struchtúir a fheabhsú;
• Oibreacha caomhnaithe a chumasú ar struchtúir a bhfuil tacaíocht phráinneach ag teastáil uathu, lena n-áirítear athléimneacht a chothú chun seasamh in aghaidh éifeachtaí an athraithe aeráide; agus,
• Cosaint struchtúr a fheabhsú.

Tá dhá Shruth ag an gCiste Infheistíochta Straitéisí san Oidhreacht Dhomhanda:

Sruth A

Cuirfidh Sruth A maoiniú suas le €30,000 ar fáil chun tuiscint, léirmhíniú agus cur i láthair feabhsaithe na suíomhanna seo lena n-áirítear a mbonneagar rochtana (lena n-áirítear go fíorúil agus/nó ar líne).

Sruth B

Cuirfidh Sruth B maoiniú suas le €100,000 ar fáil chun struchtúir a chosaint agus a chaomhnú, lena n-áirítear deisiúcháin riachtanacha, comhairle faoi chaomhnú, ullmhú Plean Bainistíochta Caomhantais agus sonraíochtaí mionsonraithe oibreacha.

Is féidir le hÚdaráis Áitiúla suas le 3 iarratas a chur isteach in aghaidh gach Maoine Oidhreachta Domhanda nó Láithreáin atá liostaithe ar an Liosta Sealadach.

Chun a bheith incháilithe chun iarratas a dhéanamh, ní mór do struchtúir a bheith:

• ar áireamh i dTaifead na Séadchomharthaí agus Áiteanna (TSA) faoi Acht na Séadchomharthaí Náisiúnta 1930 (arna leasú); nó
• aitheanta i dTaifead Láithreán agus Séadchomharthaí (TLS); nó
• ar áireamh i dTaifead ar Dhéanmhais Chosanta.(TDC) de chuid gach Údaráis Áitiúil; nó
• atá incháilithe don TDC ach nach bhfuil faomhadh foirmiúil faighte acu go fóill le go gcuirfear san áireamh iad; nó,
• laistigh de Limistéir Caomhantais Ailtireachta

Ina theannta sin, beidh ar struchtúir incháilithe ceann amháin nó an ceann eile den dá choinníoll cháilitheacha seo a leanas a chomhlíonadh:

1. tá siad ar áireamh laistigh de theorainneacha beartaithe láithreáin atá liostaithe ar an Liosta Sealadach mar thréithe féideartha de Shárluach Uilíoch;
2. tá siad ar áireamh laistigh de theorainneacha Maoine Oidhreachta Domhanda na hÉireann mar thréithe de Shárluach Uilíoch; nó
3. tá siad san áireamh i gCrios Maoláin timpeall ar Maoine Oidhreachta Domhanda nó i gCrios Maoláin beartaithe láithreáin atá liostaithe ar an Liosta Sealadach a mheastar a bheith ag cosaint nó ag cur leis an Shárluach Uilíoch.

Níl struchtúir atá faoi úinéireacht/choimeád an Aire nó faoi úinéireacht/choimeád Oifig na nOibreacha Poiblí san áireamh sa scéim (mura bhfuil comhaontú/ceadú roimh ré i bhfeidhm).

Féach ar an méid seo a leanas le haghaidh tuilleadh eolais

1. Lámhleabhar Chiste Infheistíochta Straitéisí san Oidhreacht Dhomhanda
2. Foirm Iarratais
3. Foirm Aisghabhála
4. Foirm Coinbhleachta Leasa