Cad iad na rialacha nua a dhéanfar chun tionóntaí a chosaint?
- Foilsithe: 7 Samhain 2025
- An t-eolas is déanaí: 7 Samhain 2025
Chun cosaint níos fearr a thairiscint do thionóntaí, tá sé beartaithe againn tionóntachtaí d’íosfhad (TÍ) a thabhairt isteach do thionóntachtaí nua a chruthaítear idir páirtithe an 1 Márta 2026 nó dá éis.
Nuair a bheidh tionónta i seilbh an tionóntachta ar feadh 6 mhí, gheobhaidh siad TÍ. Tá na TÍ seo ag tionóntachtaí rollacha 6 bliana a chinnteoidh nach bhfaighidh tionónta Fógra Foirceanta chun deireadh a chur leis an tionóntacht, ach amháin i gcúinsí i bhfad níos teoranta, ag brath ar chatagóir méide a dtiarna talún.
Tiarnaí talún níos mó (4+ tionóntacht)
- Ní mór dóibh tionóntachtaí leanúnacha 6 bliana a sholáthar (TÍ).
- Ní féidir leo tionóntacht a chríochnú ach amháin ar chúiseanna sonracha (sárú oibleagáidí tionónta, réadmhaoin nach bhfuil oiriúnach a thuilleadh).
- Ní bheidh siad in ann tionóntacht a fhoirceannadh a thuilleadh díreach toisc gur mian leo an réadmhaoin a dhíol, bogadh isteach inti iad féin, nó ligean do bhall teaghlaigh bogadh isteach inti, an réadmhaoin a athchóiriú go suntasach nó úsáid na réadmhaoine a athrú.
- Má fhágann tionónta as a thoil féin, féadfaidh an tiarna talún an mhaoin a úsáid mar is mian leo.
Tiarnaí talún níos lú (3 thionóntacht nó níos lú):
- Ní mór dóibh tionóntachtaí leanúnacha 6 bliana a sholáthar (TÍ).
- Ní féidir leo tionóntacht a chríochnú le linn na 6 bliana ach amháin ar chúiseanna sonracha (e.g. cruatan, easpa dídine, gá leis do bhall a gharghaolta, filleadh ar ais ó thar lear, sárú oibleagáidí tionónta, réadmhaoin nach bhfuil oiriúnach a thuilleadh).
- Tar éis gach téarma 6 bliana, féadfaidh siad tionóntacht a chríochnú ar chúiseanna níos leithne (e.g. díol, móroibreacha athchóirithe, úsáid ag tiarna talún/ball teaghlaigh, athrú úsáide).