Léiríonn sonraí tosaithe do mhí na Nollag 2025 léim shuntasach i dtosaithe tithe nua
- Foilsithe: 15 Eanáir 2026
- An t-eolas is déanaí: 26 Eanáir 2026
Cuireadh tús le os cionn 176,000 teach nua le cúig bliana anuas
Léiríonn sonraí nua gur úsáideadh Modhanna Nua-Aimseartha Tógála i seacht as deich dteach nua i bhforbairtí scéime agus in os cionn 40% d’árasáin - rud a chuireann dlús suntasach le hamanna tógála
D’fhoilsigh an Roinn Tithíochta, Rialtais Áitiúil agus Oidhreachta na sonraí tosaithe do mhí na Nollag 2025 inniu, ag léiriú an t-ardú suntasach ar thosaithe tithe nua le 3,065 aonad tosaithe – dhá oiread an méid ón mí roimhe sin (1,533 aonad i mí na Samhna). Is é toradh mhí na Nollag go mór an líon is airde i bhfad de thosaigh nua in 2025 (b’ionann an dara mí is airde agus 1,656 aonad i mí Mheán Fómhair).
Léiríonn na torthaí láidre ag deireadh na bliana sonraí ó innéacs na mbainisteoirí ceannaigh (IBC) de chuid Bhanc AIB d’earnáil tógála na hÉireann níos luaithe an tseachtain seo, a thaispeáin gur tháinig méadú ar líon na n-orduithe nua i mí na Nollag toisc go raibh méadú ar éileamh na gcliant, agus go raibh leibhéil foirne agus an ghníomhaíocht ceannaithe i mí na Nollag daingnithe ag líon ardaithe na bhfiosrúchán ó chustaiméirí, ag orduithe nua agus ag dearcadh dóchasach gnólachtaí do 2026.
Ba é méid iomlán na n-aonad a cuireadh tús leo in 2025 ná 16,412 aonad. Bhí sé seo níos ísle ná an méid iomlán do 2024 mar ag an am sin bhí tionchar dearfach ag tionscnaimh rialtais, amhail an tarscaoileadh tobhaigh forbraíochta agus lacáiste ó Uisce Éireann, ag cur borradh faoi thús a chur le tograí.
Chun dearcadh níos soiléire a fháil ar rudaí, thar 2024 agus 2025 le chéile, cuireadh tús le 85,723 aonad san iomlán. Léiríonn sé seo méadú 43% i gcomparáid leis an méid iomlán don tréimhse dhá bhliain roimhe sin, 2022 agus 2023 (59,758 aonad).
Ag smaoineamh siar ar shonraí mhí na Nollag 2025, dúirt an tAire Tithíochta, Rialtais Áitiúil agus Oidhreachta, James Browne TD:
“Is údar misnigh é an borradh láidir seo i seachadadh tosaigh tithe nua ag deireadh 2025 agus léiríonn sé ardú ar mhuinín san earnáil tógála. Ní mór dúinn a chinntiú go gcomhlíonfaimid ár n-uaillmhianta de 300,000 teach nua faoi 2030.
“Tá an mhuinín mhéadaitheach seo ar fud thionscal na tógála bunaithe ar idirghabhálacha cinntitheacha beartais atá glactha againn ó ceapadh mar Aire Tithíochta mé anuraidh. Níl aon stop liom leis an leanúint ar aghaidh ag seachadadh tithe go tapa agus ar scála mór timpeall na tíre, ag cur i bhfeidhm athraithe beartais chomh maith le bheith dírithe go docht ar phleanáil agus rannpháirtíocht údaráis áitiúil.
“Ní le seachadadh poiblí de thithíocht shóisialta agus inacmhainne amháin a bhaineann an obair phráinneach atá ag dul ar aghaidh i gcónaí - baineann sé freisin le méadú suntasach ar thógáil tithe príobháideacha.
“Tá Plean Gníomhaíochta Tithíochta nua againn anois a sheachadann, ní hamháin an infheistíocht rialtais is mó riamh, ach a gheallann freisin an timpeallacht is fearr is féidir a chruthú le haghaidh seachadadh tithíochta, go háirithe béim níos mó ar an mbonneagar atá riachtanach a sholáthar. De réir mar a leanfaimid ar aghaidh ag cur an plean seo i bhfeidhm, bheinn ag súil go mbeadh ardú ar thosaigh i mbliana – agus gach bliain.”
Ón 3,065 aonad a tosaíodh i mí na Nollag, is teaghaisí scéime iad 979 díobh (32%), is árasáin iad 1,820 díobh (59%) agus is aonaid aonaracha iad 266 díobh (9%). Is féidir teacht ar an tacar sonraí Tosaithe iomlán ag: https://www.gov.ie/en/department-of-housing-local-government-and-heritage/publications/december-commencements-2025/
Modhanna Nua-Aimseartha Tógála
D’fhógair an Roinn Tithíochta, Rialtais Áitiúil agus Oidhreachta inniu, go dtaispeánfadh, as seo amach, na sonraí tosaithe míosúla freisin cé mhéad tosach a bhfuil sé ar intinn acu modhanna nua-aimseartha tógála (MNT) a úsáid. D’fhoilsigh an roinn freisin sonraí nuabhailithe ar úsáid MNT i dtithíocht le linn an dara leath de 2025.
Léiríonn na sonraí go bhfuil sé beartaithe ó Iúil-Nollaig 2025 ar aghaidh, MNT a úsáid in 69% de thithe i bhforbairtí scéime, agus 61% de na teaghaisí sin ag baint úsáid as creat adhmaid mar ábhar tógála. Léirigh na sonraí freisin go bhfuil sé beartaithe 44% d’árasáin nua a thógáil ag baint úsáid as MNT.
Is é MNT an téarma a úsáidtear chun cur síos a dhéanamh ar réimse nuálach déantúsaíochta agus tógála mar mhalairt ar mhodhanna traidisiúnta tógála. Is féidir le modhanna MNT seachadadh tionscadal tógála a bhrostú suas le 40%.
Leagtar amach i bPlean Gníomhaíochta Tithíochta an Rialtais, Tithe a Sheachadadh, Pobail a Thógáil 2025–2030, sraith beart chun dlús a chur le glacadh le Modhanna Nua-Aimseartha Tógála. Tá an plean tiomanta de thionscnaimh a chur i bhfeidhm chun úsáid MNT a chur chun cinn agus é mar aidhm an úsáid maidir le córas toirtmhéadrach 3T a leathnú trí thionscadail cheannródaithe a mhaoiniú agus tacú leo chun cabhrú le héileamh an mhargaidh ar na cineálacha cur chuige nuálacha seo a fhorbairt. Dhá thionscadal den sórt sin is ea treoirthionscadail Luimnigh (Tithe SMART) agus Loch Garman (aonaid thoirtmhéadracha 3T) atá ag dul chun cinn go gníomhach.
Ag fáiltiú dó roimh an treocht dhearfach seo, dúirt an tAire Browne:
“Táimid ag dul i ngleic le géarchéim tithíochta ar fud na tíre. Tá sé tábhachtach go gcuirfimid le húsáid Modhanna Nua-Aimseartha Tógála chun cabhrú linn ár spriocanna tithíochta a chur i gcrích, mar atá leagtha amach inár bPlean Gníomhaíochta Tithíochta nua, ‘Tithe a Sheachadadh, Pobail a Thógáil’. Cuidíonn na modhanna nuálacha nua seo le tithe a sheachadadh i bhfad níos tapúla agus cuireann siad cinnteacht costais níos fearr ar fáil agus ag an am céanna ag laghdú astaíochtaí tógála.
“Is údar misnigh dom go háirithe an úsáid mhór atá á bhaint as tógáil creata adhmaid. Chomh maith leis an luas méadaithe agus an éifeachtacht a bhaineann le MNT a úsáid, tá buntáistí suntasacha ag baint le húsáid adhmaid ó thaobh na hinbhuanaitheachta de.
“Toisc go bhfuil spriocanna soiléire á leagan síos maidir le húsáid MNT inár gcláir thithíochta sóisialta agus inacmhainne, táimid ag cabhrú le forbairt a dhéanamh ar an acmhainn agus na tacair sainscileanna ar fud na hearnála tógála chun níos mó tithe a sholáthar trí úsáid a bhaint as na modhanna seo atá níos tapúla agus níos éifeachtaí. I gClár Seachadta Luathaithe an Údaráis Áitiúil, is ó MNT atá an tithíocht ar fad curtha ar fáil – go príomha creat adhmaid. Seachadfar ar a laghad 1,500 teaghais MNT thar 13 údarás áitiúil tríd an gclár seo.”
D’admhaigh an tAire freisin an méid a rinne an Grúpa Oibre um Chumas Tionscail a chomhordaigh na hiarrachtaí sin chun an sásra tuairiscithe seo a sholáthar.
CRÍOCH
Nótaí d’Eagarthóirí maidir le MNT:
- Tá buntáistí follasacha tagtha ó MNT maidir le seachadadh tithíochta san earnáil phoiblí agus san earnáil phríobháideach. Tá coigilteas costais agus ama araon curtha ar fáil mar gheall ar laghduithe suas le 40% ar thréimhsí seachadta, níos mó cinnteachta maidir le costas agus laghdú ar athruithe le linn na tógála.
- Tá na sonraí bunaithe ar shonraí fógra tosaithe a bhailítear ón gCóras Bainistíochta Rialaithe Foirgníochta agus a chuirtear isteach do gach áit cónaithe nua atá tosaithe.
- Rinne grúpa stiúrtha ar a raibh an Roinn Tithíochta, Rialtais Áitiúil agus Oidhreachta, An Oifig Náisiúnta um Rialú Foirgníochta agus Faireachas Margaidh (ONRFFM), Roinn an Taoisigh (RT) agus An Phríomh-Oifig Staidrimh (POS) comhordú ar bhailiúchán agus ar anailís na sonraí
- Soláthraíonn grafaic eolais MNT nuafhorbartha, forbhreathnú mionsonraithe ar ghlacadh MNT i dtionscadail tithíochta ag baint úsáid as sonraí tosaithe ón gCóras Bainistíochta Rialaithe Foirgníochta (CBRF). Taispeánann an ghrafaic eolais príomh-mheadaracht d’aonad MNT a cuireadh tús leo, le miondealú de réir cineálacha tithíochta amhail árasáin agus tithe scéime
- I mí na Nollag 2022, cuireadh maoiniú de €94m ar fáil d’údaráis áitiúla chun aghaidh a thabhairt ar fhiacha talún oidhreachta. Bhí soláthar an mhaoinithe seo nasctha le forbairt láithreach maidir le togra tithíochta agus le gealltanas chun Modhanna Nua-Aimseartha Tógála a úsáid. Tá 36 láithreán sa Chlár Seachadta Luathaithe um Thithíocht Shóisialta agus seachadfar os cionn 1,500 teach sóisialta nua thar 13 údarás áitiúil.
- Tá Treoir Réamhráiteach MNT de chuid an Rialtais ar fáil ag: https://www.gov.ie/en/department-of-housing-local-government-and-heritage/publications/modern-methods-of-construction-introductory-guide/
Tá grafaic eolais cruthaithe ag an Roinn Tithíochta, Rialtais Áitiúil agus Oidhreachta chun sonraí rianaithe MNT a mhíniú agus tá sé ar fáil le féachaint uirthi nó le híoslódáil anseo.