Tá leasuithe ar an Acht um Pleanáil chun tionchar na bhforálacha nua Athbhreithnithe Bhreithiúnaigh a bhrostú fógartha ag an Aire Browne agus an Aire Cummins
- Foilsithe: 27 Samhain 2025
- An t-eolas is déanaí: 30 Aibreán 2026
Chuir an tAire Tithíochta, Rialtais Áitiúil agus Oidhreachta, James Browne, agus an tAire Stáit le freagracht as Rialtas Áitiúil agus Pleanáil, John Cummins, fáilte inniu roimh cheadú na Comh-Aireachta le haghaidh Scéim Ghinearálta Bille chun leasuithe a dhéanamh ar an Acht um Pleanáil agus Forbairt, 2024.
I measc beart eile, réiteoidh an Scéim Ghinearálta seo an bealach le haghaidh reachtaíochta lena mbeifear in ann leas a bhaint níos luaithe fós as na próisis nua Athbhreithnithe Bhreithiúnaigh phleanála a tugadh isteach i rith an tsamhraidh, trí na forálacha sin a leathnú chuig cinntí nó gníomhartha a rinneadh faoin reachtaíocht roimhe seo (Acht um Pleanáil agus Forbairt, 2000).
Go ríthábhachtach, áirítear leis seo bearta amhail deireadh a chur leis an gceanglas iarratas a dhéanamh ar ‘chead’ chun iarratas a dhéanamh ar imeachtaí Athbhreithnithe Breithiúnaigh, cumasú cás a tharchur ar ais go dtí an pointe ag a bhféadfadh sárú nóis imeachta a bheith tarlaithe, mar mhalairt ar an gcás iomlán a bheith le cur ar neamhní agus deireadh a chur leis an bhféidearthacht achomharc dlíthiúil breise a dhéanamh chuig an gCúirt Achomhairc, rudaí go léir a laghdaíonn am agus a bhaineann costais bhreise dlíthiúla neamhriachtanacha do gach páirtí.
Bhí an méid seo a leanas le rá ag an Aire Tithíochta, James Browne:
“Táim tiomanta gach rud is féidir liom a dhéanamh chun luas a chur leis an bpleanáil agus chun aon mhoilleanna neamhriachtanacha a laghdú. Réiteoidh cinneadh tábhachtach an rialtais inniu an bealach chun príomhreachtaíocht a thabhairt chun cinn a luaithe is féidir in 2026 a bhainfidh bacainní ar an bpróiseas pleanála agus, sa deireadh, a chuirfidh le seachadadh tithíochta.
“Ba mhaith linn córas láidir agus cothrom, córas trédhearcach, agus sa deireadh córas a oibríonn chun tithe a sheachadadh.
“Beidh an obair seo ar siúl ag an am céanna is a bheidh cur chun feidhme agus tosach feidhme Acht 2024, a lean ar aghaidh i rith na bliana seo, agus beidh Ordú Tosaigh eile, an 5ú ceann i mbliana, i bhfeidhm roimh dheireadh 2025.”
Chuir an tAire Stáit John Cummins béim ar an méid seo a leanas:
“Trí na bearta athchóirithe seo a thabhairt chun cinn, táimid ag glacadh gníomh cinntitheach chun moilleanna neamhriachtanacha a laghdú agus luas a chur le seachadadh cinntí ríthábhachtacha. Leis an gcinneadh seo giorrófar na hamlínte, feabhsófar cinnteacht agus cinnteofar nach mbeidh bac míchuí ar thionscadail riachtanacha de bharr constaicí nóis imeachta .”
Tá sé mar aidhm ag an mBille chun leasuithe a dhéanamh ar an Acht um Pleanáil agus Forbairt, 2024 acmhainní agus cumas ar fud an chórais phleanála sa ghearrthéarma a dhíriú ar an aistriú i dtreo déanamh pleananna agus na próisis seo a bhrostú tríd an méid seo a leanas:
- fócas agus fairsinge aon athbhreithnithe ar na Straitéisí Réigiúnacha Spásúla agus Eacnamaíocha a shoiléiriú (is é sin, an gá le hathbhreithniú iomlán orthu a bhaint);
- cead a thabhairt d’údaráis phleanála na pleananna forbartha atá i bhfeidhm faoi láthair a leathnú, agus na hathruithe riachtanacha á ndéanamh ag an am céanna chun na Treoirlínte nuashonraithe maidir le Riachtanais Fáis Tithíochta atá leagtha amach sa Chreat Náisiúnta Pleanála níos luaithe i mbliana agus a ndearnadh foráil dóibh in Acht Leasaithe i rith an tsamhraidh a chur san áireamh; agus
- a chinntiú nach ndéantar athbhreithnithe ar phleananna forbartha amach anseo ach amháin faoi Acht 2024
Sa Bhille leasófar freisin na critéir maidir le hainmniú “Príomhbhaile” chun bailte a bhfuil daonra 10,000 nó níos mó iontu a chur san áireamh, sa bhreis ar na critéir reatha atá leagtha amach in Acht 2024.
Léigh an Scéim Ghinearálta anseo