Tá Bille chun an Scéim um Bloic Choincréite Lochtacha a leasú fógartha ag an Aire Browne
- Foilsithe: 26 Samhain 2025
- An t-eolas is déanaí: 30 Aibreán 2026
D’fhógair an tAire Tithíochta, Rialtais Áitiúil agus Oidhreachta, James Browne, inniu go bhfuair sé cead ón gComh-Aireacht chun an Bille um Leasúchán ar Theaghaisí a nDearnadh Damáiste Dóibh mar gheall ar Úsáid Bloc Coincréite Lochtach (Leasú), 2025 a fhoilsiú.
Leis an mBille leathnófar grúpa na n-úinéirí ábhartha ar féidir leo leas a bhaint as méaduithe ar uasteorainn agus rátaí na scéime deontas a ceadaíodh i mí Dheireadh Fómhair agus i mí na Samhna 2024 agus tá leasuithe teicniúla eile ann chun a chinntiú go leanfaidh an scéim deontas d’úinéirí tí ag feidhmiú go réidh.
Leag an tAire Browne béim ar an méid seo a leanas:
“Tá mé tar éis bualadh le go leor daoine a mbíonn tionchar ag an gceist seo orthu, go háirithe ar fud réigiún an iarthuaiscirt, agus bhí rún daingean agam leasuithe ar an acht bunaidh a chur i bhfeidhm a luaithe is féidir. D’éist mé lena n-imní, agus leis na saincheisteanna a d’ardaigh ionadaithe áitiúla agus grúpaí abhcóideachta ar an ábhar seo.
“Cé go bhfuil aird tugtha agam ar an gcostas atá i gceist, agus ar ár bhfreagracht a chinntiú go gcaitear maoiniú na gcáiníocóirí i gceart, táim tiomanta do sholúbthacht agus do chothrom na Féinne maidir le déileáil leis an gcás atá roimh na daoine atá buailte ag bloic choincréite lochtacha.
“I gcás inar féidir, ba mhaith liom a chinntiú go bhfaigheann siad an chabhair a theastaíonn uathu. Molfaidh mé an Bille seo go leasófar an scéim reatha, a dhéileálfaidh le roinnt saincheisteanna atá tagtha chun cinn go dtí seo, rud a chinnteoidh go gcaitear go cothrom le gach duine i dtéarmaí tacaíochta.
“Go háirithe táimid tar éis iarracht a dhéanamh aghaidh a thabhairt ar chúrsaí próisis agus iad a shimpliú, amhail caiteachas cáilitheach, an t-am inar cheart oibreacha feabhsúcháin a chríochnú a mhéadú agus ligean d’úinéirí tí athbhreithnithe teicniúla a lorg. Tá a fhios agam gur idirghabhálacha riachtanacha iad cuid mhaith de na hathruithe seo, agus is mór agam an comhoibriú atá againn go dtí seo le comhaltaí de Choiste an Oireachtais um Thithíocht chun cabhrú linn é seo a chur chun cinn go tapa - mar tá géarghá leis.”
Tabharfaidh an tAire Browne an Bille anois chuig an Oireachtas lena bhreithniú agus beidh sé ina Acht a luaithe a bheidh sé rite ag an Dáil agus ag an Seanad agus a shíneoidh an tUachtarán é ina dhlí.
Socraíonn an tAire dáta tosaithe ina dhiaidh sin maidir leis an Acht ina iomláine nó cuid de.
Nótaí
Bille Leasaithe BCL 2025
Ar an 4 Meitheamh 2025, cheadaigh an rialtas an Scéim Ghinearálta um Leasúchán ar Theaghaisí a nDearnadh Damáiste Dóibh mar gheall ar Úsáid Bloc Coincréite Lochtach (Leasú), 2025 mar bhonn le haghaidh dréachtú dlíthiúil tosaíochta chun íocaíochtaí cúlghabhálacha a sholáthar d’iarratasóirí áirithe ar an Scéim Deontais um Bloic Choincréite Lochtacha.
Mar a fhoráiltear i Scéim Ghinearálta an Bhille, déantar foráil sa Bhille freisin do roinnt leasuithe teicniúla chun riarachán éifeachtach na scéime a chinntiú.
Príomhfhorálacha an Bhille:
- beidh úinéirí ábhartha a thabhaigh caiteachas cáilitheach ón 29 Márta 2024 nár íocadh mar gur bhain siad an t-uasmhéid scéime €420,000 a bhí i bhfeidhm ag an am sin amach in ann iarratas a dhéanamh chuig a n-údarás áitiúil ainmnithe chun méid nua deontais rogha feabhsúcháin a chinneadh i gcomhréir leis an uasteorainn scéime mhéadaithe agus na rátaí dá bhforáiltear faoin scéim i mí Dheireadh Fómhair agus i mí na Samhna 2024. Nuair a gheofar an méid nua deontais seo, beidh úinéirí ábhartha in ann sonraisc neamhíoctha a chur isteach lena mbreithniú chomh maith le híocaíocht chuig a n-údarás áitiúil ainmnithe i gcomhréir lena méid nua deontais
- beidh úinéirí ábhartha ar tugadh rogha gan scartáil dóibh (rogha 2 go 5) agus nach bhfuil tús curtha fós lena n-oibreacha nó a scoir d’oibreacha ar an láthair amhail an 6 Samhain 2024 in ann iarratas a dhéanamh chuig a n-údarás áitiúil ainmnithe le haghaidh athbhreithniú teicniúil ar a rogha feabhsúcháin chinnte agus ar mhéid an deontais nuair a fhoilseofar an caighdeán náisiúnta athbhreithnithe I.S.465
- ní féidir le húinéirí ábhartha a bhfuil uasteorainn deontais na scéime faoin Acht bainte amach acu iarratas a dhéanamh ar dheontais choimhdeacha. Leis an leasú ceadófar don chohórt seo iarratas a dhéanamh ar dheontais choimhdeacha agus é á chinntiú fós go bhfanfaidh an íocaíocht iomlán fhoriomlán leis an úinéir tí laistigh de na méideanna incheadaithe sa scéim deontais
- ní cheadaítear leis an Acht do dhuine nach gcomhlíonann an sainmhíniú ar “úinéir ábhartha” a bheith ina n-úinéir ábhartha i gcás ina bhfuil, nó ina raibh, sé nó sí i gcaidreamh le húinéir ábhartha. Leis an leasú éascófar é seo do lánúineacha pósta, dóibh siúd atá i bpáirtnéireacht shibhialta nó atá in aontíos
- leis an Acht cuirtear teorainneacha ama 65 seachtain i bhfeidhm chun oibreacha feabhsúcháin a chríochnú ar thosach agus ceanglas chun iarratas a dhéanamh 12 sheachtain roimh an tréimhse éaga seo chun síneadh breise ar na 65 seachtain a lorg ar a mhéad 24 seachtain bhreise. Sa leasú méadófar an t-am chun oibreacha a chríochnú ó 65 go 130 seachtain agus laghdófar an t-am iarratais ó 12 sheachtain go 2 sheachtain le haghaidh sínidh
- san Acht ceadaítear faisnéis áirithe a roinnt le hÚdarás Fuinnimh Inbhuanaithe na hÉireann (ÚFIÉ) ag údaráis áitiúla ainmnithe nuair is gá agus nuair is comhréireach é. Chun cabhrú le ÚFIÉ a chinntiú nach ndéanann sé dúbailt ar íocaíochtaí ciste a dhéanann sé faoina scéim athchóirithe fuinnimh d’iarratasóirí scéime BCL, leis an leasú ligfear do ÚFIÉ faisnéis a roinnt le húdaráis áitiúla ainmnithe
- Sa Bhille ceadófar dara muirear a chruthú ar réadmhaoine BTC i gcás ina bhfaigheann na húinéirí ábhartha maoiniú breise faoin ngné chúlghabhálach