Díolúintí pleanála don talmhaíocht
- Foilsithe: 9 Eanáir 2026
- An t-eolas is déanaí: 9 Eanáir 2026
Inniu rinne an tAire Tithíochta, Rialtais Áitiúil agus Oidhreachta, James Browne, agus an tAire Stáit do Phleanáil agus Rialtas Áitiúil, John Cummins, roimh thús an Chomórtais Náisiúnta Treabhdóireachta, cur síos ar an aidhm a bhí acu díolúintí pleanála nuashonraithe a bhunú a bhain le talmhaíocht.
I ndiaidh an chomhairliúcháin phoiblí maidir le Forbairtí Díolmhaithe agus i gcomhairle leis an Roinn Talmhaíochta, Bia agus Mara, tá tús áite á thabhairt do dhréachtrialacháin maidir le heisceachtaí pleanála a bhaineann le hacmhainn stórála sciodair agus tógáil tithíochta breise d’ainmhithe feirme.
Forálfar don mhéid seo a leanas sna dréachtrialacháin atá á n-ullmhú faoi Acht um Pleanáil agus Forbairt, 2000, arna Leasú (Acht 2000):
Leasófar Aicme 6 de Chuid 3 de Sceideal 2 de Rialacháin um Pleanáil agus Forbairt, 2001, arna leasú (Rialacháin 2001):
- méadófar méid na tithíochta d’ainmhithe ó 200 méadar cearnach go dtí 300 méadar cearnach i ndáil le struchtúr chun ainmhithe a choinneáil
- méadófar an méid comhiomlán ó 300 méadar cearnach go dtí 450 méadar cearnach do thithíocht d’ainmhithe do gach gabháltas feirme
- cruthófar Aicme díolúine nua i gCuid 3 de Sceideal 2 de Rialacháin 2001 chun cead a thabhairt umar stórála sciodair aonair a fhorbairt ina gcoinneofar suas le 1000 méadar ciúbach, faoi réir áit stórála feirme iomlán de thart ar 1500 méadar ciúbach ar fad
Cuireadh sonraíochtaí na ndíolúintí nua seo san áireamh san aighneacht a chuir an Roinn Talmhaíochta ar fáil don chomhairliúchán poiblí maidir le Forbairtí Díolmhaithe.
Tá scrúdú á dhéanamh ag an Roinn Tithíochta, Rialtais Áitiúil agus Oidhreachta ar gach aighneacht a chuirtear ar fáil.
Níl rialacháin maidir le Forbairt Díolmhaithe nuashonraithe go suntasach le beagnach 25 bliain.
Bhí an méid seo a leanas le rá ag an Aire James Browne:
“Fáiltím an t-ionchur inár gcomhairliúchán poiblí maidir le díolúintí pleanála. Is dhá shampla de struchtúir iad stóráil sciodair agus tithíocht d’ainmhithe, a bhfuil treoirlínte soiléire agus cearta leo á leanúint agus i bhfeidhm, nár cheart dóibh úsáid a bhaint as am luachmhar ár bpleanálaithe agus an córas pleanála.
“Ní mór go mbeadh feirmeoirí ar fud na tíre in ann dul in oiriúint nuair is gá, d’éilimh athraitheacha. San áireamh anseo tá tógáil nó uasghrádú na n-áiseanna stórála. Is féidir leis an stóráil seo sciodar a bhainistiú ar bhealach níos fearr agus níos éifeachtúla mar acmhainn cothaitheach, atá ag teastáil don obair riachtanach is gá a dhéanamh chun cáilíocht an uisce a bhainistiú agus a fheabhsú.”
Bhí an méid seo a leanas le rá ag an Aire Stáit Cummins:
“Phléigh mé cúrsaí leis an bpobal feirmeoireachta agus tuigim an phráinn a bhaineann lena chinntiú gur féidir linn na díolúintí seo a bhunú ionas gur féidir le teaghlaigh feirme leanúint ar aghaidh lena ngnóthaí agus lena slite bheatha faoin tuath in Éirinn a fhorbairt.
“Nuair a bheidh na rialacháin seo sínithe, tacóidh siad leis an earnáil feirmeoireachta trína chinntiú go mbeidh sé níos éasca stóráil sciodair agus tithíocht d’ainmhithe a fhorbairt. Tá solúbthacht á cur ar fáil againn d’fheirmeoirí chun pleananna a dhéanamh don todhchaí agus táimid ag leanúint ar aghaidh le cáilíocht an uisce a chosaint agus cabhróidh na céimeanna seo chun a chinntiú gur féidir leanúint ar aghaidh leis an Maolú Níotráití.
“Laghdóidh deireadh a chur leis an ngá atá le cead pleanála ag suíomhanna oiriúnacha le haghaidh na struchtúr feirme seo an t-ualach rialála atá ar fheirmeoirí freisin.”
Tá breithniú comhshaoil á dhéanamh ar na dréachtrialacháin i láthair na huaire agus nuair a bheidh an breithniú sin críochnaithe, cuirfear na dréachtrialacháin os comhair Thithe an Oireachtais.
Ansin eagrófar teacht i láthair os comhair an Chomhchoiste Oireachtais do Thithíocht, Rialtas Áitiúil agus Oidhreacht, agus beidh réitigh dhearfach ag teastáil ón dá Theach den Oireachtas sular féidir aon rialachán forbartha díolmhaithe a shíniú ina dhlí.
Mar a tharlaíonn i gcás gach forbairt díolmhaithe, má theastaíonn measúnacht tionchair timpeallachta nó measúnacht chuí ar an bhforbairt, beidh cead pleanála ag teastáil.