Staitisticí maidir le seachadadh tithíochta sóisialta agus inacmhainne le haghaidh Ceathrú 1 de 2025
- Foilsithe: 11 Feabhra 2026
- An t-eolas is déanaí: 11 Feabhra 2026
- tá beagnach 25,500 teach sóisialta ag céimeanna éagsúla dearaidh agus tógála
- tá tithíocht inacmhainne ag leanúint de bheith ag bailiú nirt – tháinig méadú 49% ar sheachadadh in C1 2025 i gcomparáid leis an gceathrú céanna anuraid
- tá líon na dtithe sóisialta nuathógtha níos mó ná dhá oiread Cheathrú 1 de 2024 (126%)
D’fhoilsigh an Roinn Tithíochta, Rialtais Áitiúil agus Oidhreachta na staitisticí maidir le seachadadh tithíochta sóisialta agus inacmhainne le haghaidh Ceathrú 1 de 2025 inniu.
Seachadadh tithe sóisialta
I gCeathrú 1 de 2025, seachadadh 646 teach sóisialta nua, lena n-áirítear 358 teach nuathógtha, 170 éadáil agus 118 teach a seachadadh trí chláir léasaithe. Nuair a chuirtear an Íocaíocht Cúnaimh Tithíochta (1,701) agus an Scéim Chóiríochta Ar Cíos (365) leis, seachadadh 2,712 tacaíocht tithíochta in C1 2025.
Cé go raibh líon na dtithe nuathógtha níos mó ná dhá oiread an fhigiúir chomhfhreagraigh i gCeathrú 1 de 2024 (nuair a seachadadh 158 teach nuathógtha) beidh an léargas iomlán maidir le seachadadh i bhfad níos soiléire i dtreo dheireadh na bliana. Go traidisiúnta, is amhlaidh go méadaíonn an soláthar tithíochta sóisialta ag údaráis áitiúla le linn na bliana, agus go ndéantar cuid shuntasach den seachadadh a sheachadadh sa dara leath den bhliain.
Mar shampla, in 2024, sheachaid údaráis áitiúla agus Comhlachtaí Ceadaithe Tithíochta 6,686 teach sóisialta nuathógtha sa dara leath den bhliain, arbh ionann é agus 85% den seachadadh foriomlán le haghaidh 2024. In 2023, seachadadh 83% de na tithe nuathógtha sa dara leath den bhliain agus seachadadh 67% den iomlán bliantúil in C4 amháin.
Tá an rialtas ag tosú agus ag críochnú tithe, agus tá sé ag leanúint leis an seachadadh tithíochta sóisialta is mó riamh ag leibhéil nach bhfacthas ó na 1970idí.
Tuarascáil ar Stádas Tógála
D’fhoilsigh an roinn an Tuarascáil ar Stádas Tógála (TST) le haghaidh C1 2025 inniu freisin. Soláthraítear sa TST mionsonraí ag leibhéal na scéime ar ghníomhaíocht a bhaineann le tithíocht sóisialta nuathógtha agus tá sé foilsithe ar shuíomh gréasáin na roinne. Tá sé sin curtha in eagar ag an údarás áitiúil, agus tá liosta ann de na tionscadail aonair a bhfuil an clár tithíochta nuathógtha don údarás áitiúil sin comhdhéanta díobh (gan Cuid V Údaráis Áitiúil, Cuid V den Scéim Cúnaimh Caipitil agus seachadadh tithíochta maidir le Cóiríocht do Thaistealaithe san áireamh).
Sa tuarascáil is déanaí, léirítear go bhfuil 25,457 teach sóisialta ag céimeanna éagsúla dearaidh agus tógála (lena n-áirítear 11,504 teach sóisialta ar an láthair ag deireadh mhí an Mhárta 2025 agus 13,953 teach sa bhreis ag an gcéim dhearaidh agus thairisceana). I gCeathrú 1 de 2025, cuireadh 50 scéim tógála nua (875 teach) leis an bpíblíne.
Ag trácht dó ar fhoilsiú na staitisticí maidir le seachadadh tithíochta sóisialta agus inacmhainne agus ar an TST, luaigh an tAire James Browne aschur íseal C1, rud nach bhfuil as an ngnáth, ach thug sé aitheantas don mhéadú ar líon na dtithe nuathógtha:
“Léiríonn na figiúirí don chéad cheathrú a foilsíodh inniu tús mall leis an mbliain, nach rud neamhghnách é i bhfianaise na n-uasphointí agus na n-íosphointí a bhaineann le seachadadh ag údaráis áitiúla go traidisiúnta. Ach is údar misnigh é gur tháinig méadú níos mó ná dhá oiread ar thithe sóisialta nuathógtha i gcomparáid leis an tréimhse chéanna anuraidh.
“Maidir leis an aidhm chun gníomhaíocht údaráis áitiúil a bhaineann le tithe nuathógtha ar thailte údaráis áitiúil a mhéadú, tá an aidhm sin ríthábhachtach dár gcumas spriocanna a bhaint amach, faoi láthair agus amach anseo, agus ba í an rud ba thábhachtaí, dar liom nuair a d’fhógair mé roinnt príomhathruithe le déanaí ar an gcaoi a dtugaimid faoi fhorbairt údaráis áitiúil.
“Áiríodh leis sin úsáid cur chuige chaighdeánaithe i leith dearaidh i ngach tionscadal tithíochta sóisialta nuathógtha ag údaráis áitiúla agus ag comhlachtaí ceadaithe tithíochta, agus próiseas ceadaithe cuíchóirithe amháin lena mbaintear an ceanglas maidir le haighneachtaí mionsonraithe breise lena n-athbhreithniú agus lena gceadú le linn shaolré an tionscadail. Éascófar leis na hathruithe seo úsáid níos mó a bhaint as Modhanna Nua-Aimseartha Tógála i dtionscadail tithíochta sóisialta, agus cinnteoidh siad ceadú níos éifeachtúla ón roinn agus soláthróidh siad cinnteacht níos mó don Státchiste.
“Leanfaidh mé ar aghaidh ag dul i dteagmháil le hearnáil na n-údarás áitiúla chun a chinntiú go ndéanann na tairbhí a bhaineann leis na próisis nua chuíchóirithe difríocht ar féidir í a bhraith ar fud na tíre agus go mbainfimid an luathú criticiúil sin maidir le seachadadh tithíochta amach.
“D’fhoilsigh mé táblaí cheana ina léirítear an seachadadh tithíochta sóisialta nuathógtha a bhain na húdaráis áitiúla go léir amach i gcomparáid lena spriocanna ó 2022-2024. I gcomhréir leis sin, cuirfidh mé tús anois le foilsiú na bhfigiúirí seo gach ceathrú mar aon leis na staitisticí traidisiúnta maidir le tithíocht shóisialta agus inacmhainne ar shuíomh gréasáin mo roinne. Cé go bhfuil na figiúirí íseal ag an bpointe seo den timthriall, mar gheall ar na sonraí seo, taispeánfaidh na sonraí seo léargas tábhachtach de réir mar a théimid ar aghaidh isteach sa dara leath den bhliain agus ina dhiaidh sin ach go háirithe, lena léireofar an áit a bhfuil seachadadh ar siúl, agus an luas, agus an cineál seachadta a bhainimid amach i ngach údarás áitiúil. Céim dhearfach is ea foilsiú na bhfigiúirí seo ar bhonn atrátha maidir le trédhearcacht le páirtithe leasmhara agus leis an bpobal agus cabhróidh sé le comhráite agus cinntí beartais atá thar a bheith tábhachtach a éascú.”
Tithíocht inacmhainne
In C2 i mbliana, seachadadh breis agus 1,600 tacaíocht tithíochta inacmhainne trí Chomhlachtaí Ceadaithe Tithíochta, Údaráis Áitiúla, an Scéim um Chíos Costais do Thionóntaí in Situ, Scéim an Chéad Bhaile agus an Deontas Athchóirithe do Mhaoin Fholamh. San iomlán, ó seoladh Tithíocht do Chách, seachadadh breis agus 14,500 rogha tithíochta inacmhainne.
ln C1 2025, leanadh leis an bhfeidhmíocht láidir sna conairí éagsúla tithíochta inacmhainne, agus tháinig méadú níos mó ná 49% ar sheachadadh tithíochta inacmhainne, os cionn na leibhéal a baineadh amach in C1 2024, rud a chuireann béim ar an méadú leanúnach bliain ar bhliain ar sheachadadh tithíochta inacmhainne faoi Thithíocht do Chách.
Is ionann an seachadadh sin in C1 agus 25% de sprioc 2025 chun 6,400 tacaíocht inacmhainne a sholáthar, agus tá an roinn ar an mbóthar ceart chun leibhéil seachadta tithíochta inacmhainne a choimeád ag leibhéal atá comhchosúil leo siúd in 2024.
Scéim an Chéad Bhaile
Léiríodh gur príomhthacaíocht do cheannaitheoirí céaduaire í Scéim an Chéad Bhaile ach go háirithe. Eisíodh níos mó ná 6,750 ceadú de chuid Scéim Cothromais Chomhroinnte an Chéad Bhaile ó seoladh í i mí Iúil 2022 ar fud na n-údarás áitiúil go léir, agus eisíodh 72% de na ceaduithe i mBaile Átha Cliath, Corcaigh, Cill Dara, an Mhí agus Cill Mhantáin. San iomlán, eisíodh 727 ceadú in C1 2025 agus ceannaíodh 271 teach. Leanann an scéim seo de bheith ag tacú le ceannaitheoirí céaduaire agus ceannaitheoirí tí incháilithe eile chun tithe agus árasáin nua a cheannach sa mhargadh príobháideach, agus táthar ag súil go mbeidh feidhmíocht láidir leanúnach ann i mbliana.
Seachadadh Ceannaigh Inacmhainne an Údaráis Áitiúil
Go dtí deireadh C1 2025, seachadadh breis agus 1,700 teach Ceannaigh Inacmhainne an Údaráis Áitiúil ó seoladh Tithíocht do Chách, lena n-áirítear 135 teach a seachadadh in C1 2025. Tá fás leanúnach ag teacht ar an bpíblíne seachadta ceannaigh inacmhainne agus tá 4,700 teach ceannaigh inacmhainne ceadaithe le haghaidh tithíochta faoin gCiste um Thithíocht Inacmhainne (CTI) ar fud 22 ceantar údaráis áitiúil.
San iomlán, ceadaíodh 6,000 teach inacmhainne (ceannach inacmhainne agus cíos costais) in 22 údarás áitiúil le haghaidh seachadta, ag a bhfuil tacaíocht ó bheagnach €543 milliún i gcúnamh deontais ó CTI.
Tithe ar Cíos de réir Costais
I ndáil le Cíos Costais, go dtí seo ó seoladh é, sheachaid Comhlachtaí Ceadaithe Tithíochta (CCTanna), Údaráis Áitiúla, an Ghníomhaireacht Forbartha Talún (GFT) agus an Scéim um Chíos Costais do Thionóntaí in Situ beagnach 4,000 Teach ar Cíos de réir Costais sa Stát.
Maidir le seachadadh CCT, ó seoladh an Iasacht Cothromais um Chíos de réir Costais in 2021 go dtí deireadh C1 2025, seachadadh breis agus 2,100 teach ar fud ceithre Cheantar Údaráis Áitiúil déag agus ceadaíodh 4,300 teach eile lena seachadadh faoi dheireadh 2027.
Deontas Athchóirithe do Mhaoin Fholamh
Tá an Deontas Athchóirithe do Mhaoin Fholamh, a tugadh isteach i mí Iúil 2022, mar chuid de raon tionscnamh chun dul i ngleic le tithe folmha agus chun athúsáid maoine atá ann cheana a dhéanamh níos inacmhainne.
Go dtí deireadh R1 2025 ó seoladh í, fuarthas 12,404 iarratas, eisíodh 8,652 ceadú agus íocadh 2,096 deontas faoin scéim. Tá an leibhéal íostarraingtí deontais fós ag méadú, agus tá íostarraingtí ag dul i méid faoi níos mó ná 254% ó bhí C1 2024 ann . Táthar ag súil go leanfaidh an leibhéal seo gníomhaíochta ar aghaidh, agus go leanfaidh líon na n-íostarraingtí de bheith ag ardú i mbliana de réir mar a chuirfear tuilleadh oibreacha i gcrích.
Leag an tAire Browne béim ar an méid seo a leanas:
“Tá cúiseanna éagsúla ann go raibh deacrachtaí ag roinnt daoine le rochtain a fháil ar chóiríocht agus tá réimse roghanna inacmhainne agus tacaíochta forbartha againn chun dul i ngleic le cineálacha éagsúla constaicí.
“Táim diongbháilte an córas seo a chur ag obair chun an méid atá de dhíth orainn a sheachadadh – tithe do dhaoine ina bhfásfaidh siad aníos agus ina rachaidh siad in aois – laistigh dá bpobail féin.
“Tá scéimeanna tithíochta inacmhainne ag oibriú ar scála anois agus tá an clár seachadta tithíochta inacmhainne fós ag leathnú agus ag forbairt bliain ar bhliain, agus leibhéil infheistíochta ar scála nach bhfacthas cheana ón rialtas seo mar thaca leo.
“Cheana féin, in R2 2025 amháin, gan trácht ar thréimhsí eile, seachadadh 1,606 rogha tithíochta inacmhainne ar an iomlán agus tá píblíne láidir i bhfeidhm don chuid eile de 2025. Coinneofar an móiminteam seo, de réir mar a dhéanfaidh údaráis áitiúla, CCTanna agus GFT píblíne an tseachadta tithíochta inacmhainne a fhorbairt agus a leathnú – agus le mo lántacaíocht.”