Maidir linne

Tá riaradh an cheartais shibhialta in Éirinn díorthaithe go príomha ó reachtaíocht an 19ú haois (go háirithe an Judicature (Ireland) Act 1877), rud ar cuireadh leis nó a coigeartaíodh de réir a chéile thar na blianta.

I mí an Mhárta 2017, fógraíodh go mbunófaí Grúpa faoi chathaoirleacht ag an mBreitheamh Onórach Peter Kelly, Uachtarán na hArd-Chúirte, chun athbhreithniú agus athchóiriú a dhéanamh ar riaradh an cheartais shibhialta sa Stát.

Tá an Grúpa le tuairisc a thabhairt don Aire Dlí agus Cirt agus athruithe a mholadh d’fhonn feabhas a chur ar rochtain ar cheartas sibhialta sa Stát.

Is é aidhm an Athbhreithnithe scrúdú a dhéanamh ar riaradh reatha an cheartais shibhialta sa Stát d’fhonn:

• Feabhas a chur ar rochtain ar cheartas;
• Costas na dlíthíochta a laghdú, lena n-áirítear costais don Stát;
• Nósanna imeachta agus cleachtais a fheabhsú chun éisteachtaí tráthúla a chinntiú;
• Rialacha nós imeachta atá as dáta, neamhriachtanach nó róchasta a bhaint;
• Athbhreithniú a dhéanamh ar dhlí an fhollasaithe;
• Modhanna malartacha chun díospóidí a réiteach a spreagadh;
• Athbhreithniú a dhéanamh ar úsáid modhanna leictreonacha cumarsáide, lena n-áirítear ríomhdhlíthíocht;
• Scrúdú a dhéanamh ar a mhéid ba cheart pléadálacha agus aighneachtaí agus doiciméid chúirte eile a bheith ar fáil nó inrochtana ar an Idirlíon;
• Sainaithint a dhéanamh ar bhearta chun torthaí níos éifeachtaí a bhaint amach d’úsáideoirí cúirte, agus béim ar leith á leagan ar úsáideoirí leochaileacha cúirte lena n-áirítear leanaí agus daoine óga, dlíthithe atá ar bheagán airgid agus nach bhfuil incháilithe le haghaidh cúnamh dlíthiúil sibhialta, agus coimircithe cúirte

Níl nithe Dlí Teaghlaigh ar áireamh i sainchúram an Ghrúpa toisc gur ann cheana féin do rún a fógraíodh go poiblí ón Rialtas reachtaíocht nuachóirithe a thabhairt chun cinn i riocht Bhille na gCúirteanna Teaghlaigh.

Tá an togra ag teacht le gealltanais Chlár an Rialtais, a n-áirítear leo:

• “Ní mór do chóras nua-aimseartha dlí a bheith in ann freagairt do luachanna agus dearcthaí athraitheacha ár sochaí, saincheisteanna a réiteach agus comhionannas a chur chun cinn. Trí chlár forásach um athchóiriú an dlí a chur chun feidhme, is féidir linn ár mBunreacht, an smacht reachta agus ár gcóras ceartais a neartú ar mhaithe le gach duine;
• Coimisiúnóimid staidéar bliantúil ar éifeachtúlacht cúirte agus ar amanna suí, a dhéanfar a thagarmharcáil in aghaidh caighdeáin idirnáisiúnta, chun tomhais chruinne a sholáthar ar mhaithe le feabhas a chur ar rochtain ar cheartas; agus
• Molfaimid reachtaíocht chun moilleanna iomarcacha ar thrialacha agus ar imeachtaí cúirte a laghdú, lena n-áirítear éisteachtaí réamhthrialach.”

Tá na baill seo a leanas sa Ghrúpa Athbhreithnithe: