Ioncam Bunúsach do na hEalaíona
Is é príomhchuspóir na scéime um Ioncam Bunúsach do na hEalaíona cabhrú le healaíontóirí atá ag maireachtáil ón láimh go dtí an béal agus cosc a chur ar dhaoine cumasacha an earnáil a fhágáil ar chúiseanna eacnamaíochta.
Le cinneadh an Rialtais ar an 10ú Feabhra 2026, tá scéim chomharba ar an scéim phíolótach IBE, a bhí I bhfeidhm ó 2022 – Feabhra 2026, ceadaithe. Tá treoirlínte mionsonraithe do scéim IBE 2026 – 2029 ar fáil anseo. Tá gach eolas faoin bpróiseas iarratais san áireamh ansin.
Tá an tIoncam Bunúsach do na hEalaíona (IBE) ar fáil d’Ealaíontóirí Gairmiúla a bhfuil Cleachtas Cruthaitheach Gníomhach acu agus a bhfuil an cleachtas sin lonnaithe go príomha in Éirinn. Leagtar amach sonraí ar cé atá incháilithe agus cé nach bhfuil chun iarratas a dhéanamh sna Treoirlínte.
Cuspóirí na Scéime
An t-Ealaíontóir
- Chun fás agus cleachtas gairmiúil cruthaitheach a dhreasú agus a fhorbairt trí fhéinfhostaíocht;
- Chun dul i ngleic le míshocracht tuillimh agus an chontúirt a bhaineann le hobair sna healaíona, agus an drochthionchar a bhíonn acu siúd ar mheabhairshláinte na n-ealaíontóirí;
- Chun féinriail na n-ealaíontóirí agus saoirse tuairimíochta a chothú.
An Earnáil
- Chun tallann a choinneáil san earnáil seo lena laghdaítear an gá atá le healaíontóirí obair lasmuigh de na healaíona ar chúiseanna eacnamaíocha;
- Chun tacú leis an earnáil agus í a leathnú trí éifeachtaí iarmharta e.g. comhoibrithe a fhostú, caiteachas ar ábhair, teacht chun cinn tionscadal nua etc.
An tSochaí agus an Pobal
- Chun tacú le comhtháthú sóisialta agus folláine na sochaí trí níos mó deiseanna a chruthú do shaoránaigh teagmháil a bheith acu leis na healaíona, agus rogha shaothar ealaíne agus léirithe níos mó a chur ar fáil;
- Chun aitheantas a thabhairt d’ionchur ealaíontóirí i sochaí iolraíoch, agus dá n-ionchur i mbeocht na bpobal ar fud fad an náisiún.
Sula ndéantar iarratas ar an scéim, tá sé tábhachtach na nithe seo a leanas a thabhairt faoi deara:
• Is d’ealaíontóirí gairmiúla cleachtacha amháin an scéim
• Foilseofar ainmneacha na n-iarratasóirí rathúla
• Déanfar iniúchtaí bliantúla chun incháilitheacht a athdhearbhú
• Beidh ar na hiarratasóirí rathúla a bheith imréitithe ó thaobh cánach de ag na Coimisinéirí Ioncaim agus ní mór dóibh clárú mar fhéinfhostaithe mura bhfuil siad cheana féin agus Foirm 11 bhliantúil na gCoimisinéirí Ioncaim a sholáthar chun comhlíonadh cánach a chinntiú
• Tá maoiniú ar fáil do 2,000 iarratasóir, agus meastar go sáróidh líon na n-iarratasóirí incháilithe an líon sin, dá bhrí sin ní thugann incháilitheacht teideal dóibh an íocaíocht a fháil
• Beidh ar iarratasóirí trí chruthúnas ceadaithe ar a gcleachtas ealaíne gairmiúil a sholáthar chun incháilitheacht a léiriú
Tá Treoirlínte maidir le cur isteach ar an scéim ar fáil anseo Scéim Ioncaim Bhunúsaigh do na hEalaíona 2026 – 2029 Treoirlínte le haghaidh Iarratais
Beifear ag glacadh le hiarratais ó 1 pm Dé Céadaoin 15 Aibreán. Caithfidh iarratasóirí na Treoirlíne a léamh roimh iarratas a dhéanamh.
Tá Ceisteanna Coitianta le fáil anseo Scéim Ioncaim Bhunúsaigh do na hEalaíona 2026 – 2029 - Ceisteanna Coitianta
Is féidir dul i dteagmháil le foireann an Ioncam Bunúsach do na hEalaíona ag basicincomeforthearts@ccs.gov.ie
Preaseisiúintí
- Foilsithe: 5 Aibreán 2022
- An t-eolas is déanaí: 1 Aibreán 2026